تعطیلی‌ سفارتخانه‌های اروپایی واقعیت دارد؟

درحالی‌که طی روزهای گذشته برخی کاربران فضای مجازی با استناد به سوابق تاریخی تخلیه سفارتخانه‌ها پیش از درگیری‌های نظامی، از احتمال وقوع حملات گسترده سخن می‌گفتند، واقعیت‌های میدانی حکایت از مسیری متفاوت دارد. ماجرا از آنجا آغاز شد که روز چهارشنبه اخباری مبنی بر تخلیه سفارت انگلیس در تهران منتشر شد و بلافاصله نام کشورهای فرانسه و آلمان نیز به این فهرست افزوده شد. این اخبار در شرایطی منتشر می‌شود که سطح تنش‌ها در منطقه پس از مداخلات نظامی اخیر ایالات متحده افزایش یافته است.

به گزارش خبرگزاری مهر، روز ۳۱تیرماه یعنی چهارشنبه، حساب رسمی بخش مشاوره سفر وزارت خارجه انگلیس (FCDO Travel Advice) با انتشار بیانیه‌ای در صفحه رسمی خود ادعا کرد که با توجه به ارزیابی مخاطرات منطقه‌ای و به‌دلیل وضعیت امنیتی جاری، کارکنان انگلیسی به طور موقت از ایران خارج شده‌اند. در این بیانیه تاکید شده است که با وجود خروج این نیروها، سفارت انگلیس در تهران تعطیل نخواهد شد و فعالیت‌های خود را به‌صورت دورکاری و از راه دور ادامه می‌دهد. این اقدام لندن که به گفته مقامات این کشور یک «به‌روزرسانی اطلاعاتی» بوده، جرقه اولیه شایعات بزرگ‌تر را زد.

در همین راستا، خبرگزاری تسنیم روز پنج‌شنبه خبر داد که فرانسه دیپلمات‌هایش را از تهران خارج کرد و در گزارش خود نوشت: «پس از انتشار اخباری مبنی بر تعطیلی سفارت انگلیس، منابع خبری گزارش کردند که فرانسه نیز به‌دلیل نگرانی از تنش‌های اخیر، سفارت خود را در تهران تخلیه کرده است.» اما این خبر دوام چندانی نداشت و ساعاتی بعد، همین رسانه در خبری اصلاحی به نقل از مقامات پاریس نوشت: «در پی انتشار برخی گزارش‌های تاییدنشده درباره وضعیت نمایندگی‌های دیپلماتیک در تهران، دولت فرانسه به این اخبار واکنش نشان داد. وزارت امور خارجه فرانسه با رد قاطعانه ادعاهای مطرح شده، خبر تخلیه سفارت این کشور در تهران را بی‌اساس خواند.»

بخش دیگری از التهابات خبری مربوط به سفارت آلمان بود که به‌دلیل حساسیت‌های موجود در بخش صدور ویزا، بازتاب گسترده‌ای میان شهروندان داشت. با این حال، مرکز درخواست ویزای آلمان در ایران (TLS)، در بیانیه‌ای برای شفاف‌سازی وضعیت موجود اعلام کرد: «لحظاتی پیش سفارت آلمان اطلاعیه قدیمی مربوط به تعطیلی موقت ۵ و ۶ ژوئیه را از صفحه اصلی سایت حذف کرد. این اطلاعیه مربوط به همان تعطیلی اضطراری گذشته بود و اکنون از سایت برداشته شده است. اما مهم‌تر از این تغییر، وضعیت فعلی سفارت است: خوشبختانه فعلا سفارت به فعالیت خود ادامه می‌دهد و برخلاف دفعات قبل، تاکنون تعطیلی جدیدی اعلام نشده است.» در ادامه این بیانیه آمده است که روال عادی کار در حال پیگیری است و جای نگرانی برای مراجعان وجود ندارد: «امروز نیز نوبت‌های لگال طبق برنامه تخصیص داده شده و فعلا همه‌چیز مطابق روال پیش می‌رود. اگر کوچک‌ترین تغییری در وضعیت سفارت ایجاد شود، در سریع‌ترین زمان ممکن اطلاع‌رسانی خواهیم شد.»

فارس نیز در گزارشی درخصوص بررسی ابعاد امنیتی این تحولات می‌نویسد که برخی رسانه‌های خارجی به شایعات تخلیه سفارت فرانسه دامن زده بودند که بعدا تکذیب شد. این خبرگزاری همچنین نوشت: «این خبر در حالی منتشر شده است که روز چهارشنبه، رئیس اداره دوم غرب اروپای وزارت خارجه با اشاره به جلسه ۲ کارمند سفارت فرانسه با چند متهم امنیتی تحت‌ تعقیب و کشف اسناد متعددی مبنی بر فعالیت‌های ضد امنیتی، ادعای وزیر خارجه فرانسه مبنی بر ضرب و شتم این ۲ نفر را رد کرد.» این گزارش نشان می‌دهد که بخشی از تنش‌های دیپلماتیک فعلی ریشه در پرونده‌های کنسولی میان تهران و پاریس دارد.

تحرکات دیپلماتیک کشورهای اروپایی تنها محدود به تهران نبوده و به نظر می‌رسد بخشی از یک استراتژی کلی در قبال تحولات خاورمیانه باشد. وزارت خارجه انگلیس هشدارهای مسافرتی خود را به سایر کشورهای منطقه نیز تسری داده است. این وزارتخانه با اشاره به «غیرقابل پیش‌بینی» بودن وضعیت خاورمیانه، درباره سفر به کویت و بحرین به جز سفرهای ضروری هشدار داد.