بهایگاز اروپا در اوج ۴ماهه
جهش همزمان در دو سوی کانال مانش
قرارداد آتی TTF هلند (اصلیترین شاخص مرجع قیمت گاز طبیعی در سراسر اروپا)، در معاملات جمعه به ۵۵ یورو در هر مگاواتساعت رسید. در آنسوی کانال مانش نیز، قیمت گاز بریتانیا با روندی مشابه اروپا، به بالاترین سطح خود در ماههای اخیر رسید. این هماهنگی در رشد قیمتها نشان میدهد بازار، ریسک هرمز را نه یک تهدید موضعی، بلکه خطری سیستمیک (systemic risk) برای کل عرضه انرژی اروپا ارزیابی میکند. ریشه این التهاب را باید در روز رویارویی نظامی مستقیم میان واشنگتن و تهران جستوجو کرد. پس از حملات هوایی آمریکا به تاسیسات دفاعی ساحلی و پایگاههای موشکی ایران، تهران بهصراحت از احتمال اختلال گسترده در کریدورهای انرژی منطقه سخن گفت. این هشدار دیری نپایید که به واقعیتی ملموس تبدیل شد: گزارشها حکایت از آن دارد که برخی صادرکنندگان بزرگ گاز منطقه، از جمله قطر، تردد نفتکشهای حامل LNG خود را در مجاورت تنگه هرمز بهدلیل بالارفتن خطرات دریایی، متوقف یا مسیر آنها را تغییر دادهاند. با توجه به آنکه نزدیک به یکپنجم صادرات جهانی LNG از این گذرگاه عبور میکند، خریداران اروپایی اکنون با سناریوی محتمل کاهش ناگهانی عرضه دستوپنجه نرم میکنند.
اروپا در نقطهای آسیبپذیر
آنچه این بحران را برای اروپا حساستر میکند، زمانبندی آن است. هرچند ذخایر گازی این قاره هماکنون در سطحی مطابق میانگین فصلی قرار دارد، اما اروپا همچنان بهشدت به جریان پیوسته و انعطافپذیر محمولههای دریاییLNG برای جبران کسری ناشی از قطع خطوط لوله روسیه متکی است. تحلیلگران هشدار میدهند که تداوم اختلال در خلیج فارس میتواند ساختار بازار جهانی نقدی گاز را بههم بریزد و رقابتی فشرده و پرهزینه میان خریداران اروپایی و مشتریان انرژی در شمالشرق آسیا برای تصاحب محمولههای موجود رقم بزند.
فشار مضاعف از سوی آبوهوا
بر این بحران ژئوپلیتیک، یک عامل فنی نیز افزوده شده است. افت سرعت وزش باد در شمالغرب اروپا، همزمان با گرمای غیرمعمول این روزهای تابستان، تقاضا برای تولید برق از نیروگاههای گازی را بالا برده و از حجم گازی که میتوانست صرف ذخیرهسازی زیرزمینی شود، کاسته است؛ روندی که در صورت تداوم، میتواند فشار قیمتی ناشی از بحران هرمز را در ماههای پیش رو تشدید کند.
