چرا کشورهای در حال توسعه به آغوش راکتورهای هستهای میروند؟
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری، نخستین نیروگاه هستهای بنگلادش با سرمایهگذاری ۱۳ میلیارد دلاری و فناوری روسی در حاشیه رودخانه پادما در حال ساخت است. این پروژه که تا سال ۲۰۲۸ به طور کامل ساخته میشود، قرار است ۱۵ درصد از برق این کشور را تامین کند. این اقدام جسورانه آزمونی بزرگ برای اقتصادهای در حال توسعه است تا ببینند آیا انرژی هستهای میتواند بدون تحمیل هزینههای کمرشکن، نیازهای توسعه صنعتی را برآورده کند یا خیر.
انرژی اتمی در سالهای اخیر دوباره مورد توجه جهانی قرار گرفته است. در شرایطی که کشورهای توسعهیافته برای تامین برق پروژههای هوش مصنوعی و برنامههای کربنزدایی به این سمت میروند، برای کشورهای در حال توسعهای مانند بنگلادش هدف اصلی رهایی از وابستگی به واردات سوختهای فسیلی و مصون ماندن از شوکهای ژئوپلیتیک است.
درگیریهای اخیر در اوکراین و خاورمیانه به روشنی نشان داد که کمبود منابع انرژی چگونه میتواند به قطعیهای روزانه برق، صفهای طولانی سوخت و فلج شدن تولیدات کارخانهها در کشورهای فقیرتر منجر شود. این بحرانها توجیه اقتصادی و امنیتی روی آوردن به انرژی هستهای را در اقتصادهای نوظهور به شدت تقویت کرده است.
به گزارش بلومبرگ، پروژه ۲.۴ گیگاواتی «روپور» که بیش از یک دهه در جریان بوده، با موانع متعددی از جمله همهگیری کرونا و تبعات جنگهای منطقهای روبه رو شده است. این رویدادها زمان بهرهبرداری را از برنامه اولیه عقب انداخته و اکنون انتظار میرود فاز اول آن در ابتدای سال ۲۰۲۷ عملیاتی شود.
بنگلادش نیز مانند بسیاری از اقتصادهای در حال توسعه دریافت که پروژههای هستهای همواره با هزینههای فزاینده همراه هستند. افت شدید ارزش پول ملی بنگلادش در برابر دلار باعث شد تا هزینه داخلی این قرارداد غولپیکر نسبت به زمان تصویب آن در یک دهه پیش به شکل چشمگیری افزایش یابد. کارشناسان داخلی معتقدند این تاخیر پیامدهای مالی سنگینی داشته و تکمیل بهموقع آن میتوانست مانع از این تورم هزینه شود و بار واردات سوخت را کاهش دهد.
با وجود تمام این چالشها، مقامات بنگلادشی معتقدند تضمین تامین بلندمدت انرژی و مصونیت در برابر بحرانهای زنجیره تامین، ارزش این سرمایهگذاری را دارد. با این حال، دولت این کشور اکنون برای پوشش ریسکهای آینده به دنبال فناوری راکتورهای کوچک مدولار است و مذاکراتی را با تامینکنندگان بریتانیایی و چینی آغاز کرده است. هدف آنها احداث نیروگاههای کوچکتر با ظرفیت ۳۰۰ تا ۴۰۰ مگاوات است که سریعتر مستقر میشوند و بدهیها و تعهدات سنگین پروژههای غولپیکر را به کشور تحمیل نمیکنند.
در عرصه جهانی، بازار هستهای در انحصار چند کشور معدود است و روسیه و چین تسلط بلامنازعی بر راکتورهای در حال ساخت جهان دارند. روسها با ارائه اعتبارات بلندمدت بیست ساله، چالش تامین مالی را برای کشورهای فقیرتر حل کرده و همزمان نفوذ ژئوپلیتیک خود را گسترش میدهند. برای مردم بنگلادش اما این پروژه معنایی فراتر از اقتصاد دارد. توسعه هستهای هند و پاکستان در همسایگی این کشور، حس غرور ملی را در بنگلادش بیدار کرده و به آنها این باور را داده است که توانایی همگامی با قدرتهای منطقهای خود را دارند./
