نرخ لحظهای تتر در روزهای تعطیل تا ۱۶۸ هزار و ۵۰۰ تومان بالا رفت
نفت و طلا در کف قیمتی
روز چهارشنبه، نرخ جهانی طلا بعد از ۷ماه، به ارقام پایینتر از سطح ۴۰۰۰دلار به ازای هر اونس وارد شد. با کاهش نرخ اونس طلا به محدوده ۳۹۰۰دلار گمانهزنیهای زیادی درخصوص آینده کوتاهمدت و بلندمدت این فلز گرانبها مطرح شد. تعداد زیادی از تحلیلها معتقدند در بلندمدت طلا دارایی امن و با قدرت نقدشوندگی بالاست؛ ولی در کوتاهمدت اونس طلا، از نیروی کمکی موثری برای بازگشت به روند صعودی بهرهمند نیست. بهخصوص در شرایطی که بیش از هفتههای قبل، فعالان بازار انتظار دارند فدرالرزرو حداقل یکبار تا پایان سال جاری نرخ بهره را افزایش دهد.
هفته گذشته میلادی آمار رشد اقتصادی برای سهماه نخست سال۲۰۲۶ و همچنین وضعیت شاخص هزینههای مصرف شخصی (PCE) ایالات متحده آمریکا منتشر شد. برآیند هر دو این گزارشها بر اهمیت کنترل نرخ تورم برای فدرالرزرو تاکید کرد. در روزهای پایانی هفته گذشته، بازار ارز و طلای داخلی با نوسانات قیمتی قابلتوجهی مواجه شد. نرخ لحظهای تتر که در محدوده ۱۶۰هزار تومان نوسان داشت، از صبح دوم تیرماه، روند افزایشی خود را آغاز کرد و در آخرین ساعات روز سوم تیرماه، رقم ۱۶۸.۵هزار تومان را ثبت کرد.
آخرین بار ۲۴خرداد ماه(روزی که تا آخرین ساعات آن خبر تفاهم بین ایران و آمریکا تایید نشده بود) تتر در سطوح بالای کانال ۱۶۰ هزار تومان(۱۶۸ هزار تومان) معامله شد. در آن روز نرخهای تتر و اسکناس دلار به هم نزدیک بودند؛ اما در روزهای اخیر که تعطیلات رسمی بود و اکثر فعالان بزرگ بازار ارز و طلا حضور نداشتند، نرخ تتر و نرخ انواع قطعات طلایی با افزایش مواجه شدند. بر اساس بررسیهای میدانی، بسیاری از صرافیهای بزرگ تهران از روز یکشنبه هفته گذشته به استقبال تعطیلات رفته بودند، یعنی یا حضور نداشتند و یا فروش ارز انجام نمیدادند. آخرین روز کاری بازار طلا و جواهر تهران نیز روز یکشنبه بود و از روز دوشنبه تا روز یکشنبه هفته جاری (۶روز) در تعطیلات قرار دارد.
هفته گذشته اخبار مربوط به مذاکرات سوئیس برای اقتصاد ایران مثبت بود. رفع محاصره دریایی، رفع تحریمهای نفتی و فراهم شدن امکان فروش نفت به دلار، آزاد شدن بخشی از داراییهای بلوکهشده، نشان از قدرت گرفتن جریان تجارت و تقویت ارزآوری اقتصاد کشور بود. با این حال، این اخبار مثبت در گرو تفاهمنامهای ۶۰روزه است که تا پایان مردادماه اعتبار دارد. برخی رشد نرخ دلار در روزهای هفته گذشته را بهدلیل شنیدههایی میدانند که نگرانی از نقض تفاهمنامه را در میان فعالان اقتصادی افزایش داده است. از سوی دیگر روزهای پایانی هفته گذشته، بانکهای کشور نیز با اختلال مواجه بودند که باعث شد برخی گمانهزنیها رشد نرخ دلار را به این موضوع مرتبط بدانند؛ البته کارشناسان این رابطه را رد کردند.
با وجود اخباری که رشد نرخ دلار را بر اساس افزایش نگرانی تحلیل کردند، برخی دیگر معتقدند رشد نرخ دلار در روزهای پایانی هفته گذشته، نویددهنده افزایش تقاضای معاملاتی در اقتصاد ایران است. پیش از این نیز کارشناسان اعلام کرده بودند که رفع محاصره دریایی با افزایش معاملات تجاری همراه خواهد شد که به معنای افزایش نیاز فعالان اقتصادی به ارز است. بر این اساس، انتظار میرود در شرایطی که تقاضای ارز افزایش دارد، نرخ اسکناس و حواله دلار نیز افزایش داشته باشد. کارشناسان معتقدند این افزایش تقاضا، در کنار کاهش عرضه بهدلیل تعطیلات، اصلیترین عامل رشد نرخ دلار در روزهای اخیر بوده است.
سخنان رئیس کل بانک مرکزی درباره افزایش عرضه ارز
رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرد از روز شنبه(۶ تیر) تخصیص و تامین ارز واردات افزایش معنادار خواهد داشت. عبدالناصر همتی با اشاره به رفع محدودیتهای صادرات نفتی ایران اعلام کرد: «در ماههای اخیر، بهدلیل نااطمینانیها و ضرورت صیانت از ثبات بازار ارز، بانک مرکزی ناگزیر بود با احتیاط بیشتری در تخصیص و تامین ارز عمل کند و بخشی از منابع ارزی کشور نیز برای تقویت ذخایر اختصاص یافت. اکنون با رفع محدودیت صادرات نفتی در چارچوب معافیت اخیر و بهبود امکان دسترسی به منابع ارزی، دست بانک مرکزی برای افزایش معنادار تخصیص و تامین ارز بازتر شده است.
بر همین اساس، بانک مرکزی بخشی از ذخایر ارزی تقویتشده در ماههای اخیر را روانه چرخه تامین ارز خواهد کرد و از روز شنبه تغییر محسوسی در تخصیص و تامین ارز صنعت، ایجاد و در اولین مرحله دومیلیارد دلار تامین ارز خواهد شد.» رئیسکل بانک مرکزی تاکید کرد: «افزایش تخصیص و تامین ارز، بهویژه برای کالاهای اساسی، مواد اولیه، کالاهای واسطهای و نیازهای تولید، میتواند فشار ناشی از محدودیت واردات بر قیمتها را کاهش دهد و به کنترل تورم کمک کند. سیاست بانک مرکزی در دوره جدید، استفاده فعال از گشایشهای ارزی اخیر برای تامین نیازهای واقعی اقتصاد، پشتیبانی از تولید و حفظ ثبات بازار ارز است.»
آخرین نرخ اسکناس دلار پیش از تعطیلات
در آخرین روز قبل از تعطیلات (روز دوم تیرماه) نرخ اسکناس دلار در واکنش به اخبار مذاکرات سوئیس، سومین روز متوالی روند کاهشی خود را رقم زد و ۱۵۶هزار تومان اعلام شد. در همان روز، برای برخی معاملات ارز، نرخهای ۱۵۹هزار تومان و ۱۶۰هزار تومان نیز اعلام شد. بهطور کلی در روزهای هفته گذشته نرخهای متفاوتی برای اسکناس دلار اعلام شد. برخی کارشناسان معتقدند وجود نرخهای متفاوت و تفاوت قابلتوجه نرخ اسکناس و نرخ لحظهای تتر بهدلیل مواجهه بازار ارز با شرایط تفاهم است.
روز سهشنبه، نرخ تتر از محدوده قیمتی ۱۵۹هزار تومان تا ۱۶۲هزار تومان افزایش یافت. در آن روز، نرخهای بازار داخلی طلا روند افزایشی محدودی را که در خلاف جهت کاهش اسکناس دلار از روز دوشنبه آغاز کرده بودند، ادامه دادند. روز سهشنبه (دوم تیر ماه)، سکه طلای طرح جدید به ۱۶۳میلیون و ۲۰۰ هزار تومان، نیمسکه ۸۵میلیون تومان و ربعسکه طلا ۴۹میلیون تومان به فروش رسیدند. نرخ هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز ۱۶میلیون و ۴۴ هزار تومان اعلام شد. نرخها در بازار سکه و طلا در روزهای بعدی اندکی افزایش داشتند. همزمان با جدا شدن بازار سکه از کفهای قیمتی، بازار طلای جهانی در کف ۷ماهه قرار گرفت.
سقوط طلای جهانی به زیر ۴ هزار دلار
قیمت طلای جهانی در معاملات نقدی (Spot Gold) هفته گذشته برای نخستین بار از نوامبر ۲۰۲۵ به زیر سطح روانی ۴هزار دلار در هر اونس سقوط کرد و به پایینترین سطح خود در هفت ماه گذشته رسید. البته در معاملات روز جمعه بخشی از این افت جبران شد و قیمت بار دیگر به محدوده ۴هزار دلار بازگشت؛ اما هفته گذشته چهارمین هفته کاهشی فلز گرانبها بود. بررسی عوامل موثر بر این افت نشان میدهد که مهمترین دلیل کاهش قیمت طلا، تقویت ارزش دلار آمریکا بوده است. انتشار دادههای نسبتا مطلوب اقتصاد آمریکا و تداوم نگرانیها نسبت به تورم، انتظارات بازار برای سیاستهای انقباضی فدرالرزرو را تقویت کرد. در نتیجه، شاخص دلار افزایش یافت و طلا که به دلار قیمتگذاری میشود، برای خریداران بینالمللی گرانتر شد و بخشی از تقاضای سرمایهگذاری خود را از دست داد. تداوم سیاست انقباضی فدرالرزرو به معنای باقی ماندن نرخهای بهره در سطوح بالا است.
دادههای اخیر تورم، بهویژه شاخص PCE، نشان میدهد که فشارهای تورمی همچنان بالاتر از هدف ۲درصدی فدرالرزرو قرار دارند. این موضوع باعث شده است بازارها انتظار داشته باشند بانک مرکزی آمریکا کاهش نرخ بهره را به تعویق بیندازد یا حتی در صورت تداوم تورم، بار دیگر نرخها را افزایش دهد. از آنجا که طلا دارایی بدون سود محسوب میشود، افزایش نرخ بهره جذابیت آن را در مقایسه با اوراق با درآمد ثابت کاهش میدهد. همزمان با این تحولات، بازده اوراق خزانهداری آمریکا نیز افزایش یافت و بخشی از سرمایهها از بازار طلا به سمت اوراق و سایر داراییهای با بازده منتقل شد. همچنین کاهش ورود سرمایه به صندوقهای قابل معامله طلا (ETF) و افزایش تمایل سرمایهگذاران به بازار سهام، بهویژه سهام فناوری، فشار مضاعفی بر قیمت این فلز گرانبها وارد کرده است.
از منظر تکنیکال، شکسته شدن سطح ۴هزار دلار اهمیت زیادی دارد؛ زیرا این محدوده طی ماههای گذشته یکی از مهمترین سطوح حمایتی بازار محسوب میشد. تحلیلگران معتقدند در صورت تثبیت قیمت زیر این سطح، احتمال ادامه افت تا محدوده ۳۶۰۰ تا ۳۷۰۰ دلار وجود دارد. در مقابل، بازگشت و تثبیت قیمت بالای ۴ هزار دلار میتواند زمینهساز یک اصلاح صعودی کوتاهمدت باشد؛ هرچند روند میانمدت بازار همچنان نزولی ارزیابی میشود. با وجود فشارهای اخیر، بسیاری از کارشناسان معتقدند افت قیمت طلا به معنای پایان روند صعودی بلندمدت این فلز نیست. خرید مستمر طلا توسط بانکهای مرکزی، تداوم ریسکهای ژئوپلیتیک و احتمال تغییر سیاستهای پولی در آینده، همچنان از عواملی هستند که میتوانند از قیمت طلا حمایت کنند. با این حال،تا زمانی که شاخص دلار آمریکا در سطوح بالا باقی بماند و بازار انتظار تداوم سیاستهای انقباضی فدرالرزرو را داشته باشد، چشمانداز کوتاهمدت طلای جهانی همچنان با فشار نزولی همراه خواهد بود.
نفت در مدار پیش از جنگ
