مسیر شفاف  سرمایه‌گذاری منابع ارزی  راکد

علی‌اکبر ایرانشاهی در مصاحبه با پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا)، از تکمیل فرآیندهای نظارتی و مقرراتی مربوط به صندوق‌های سرمایه‌گذاری در دارایی‌های با درآمد ثابت ارزی خبر داد و اعلام کرد که دو صندوق در این حوزه موفق به دریافت موافقت اصولی شده‌اند. به گفته او، سازمان بورس در مرحله بعدی، صدور مجوزهای نهایی برای آغاز فعالیت این صندوق‌ها را در دستور کار قرار خواهد داد. رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس با اشاره به اینکه طراحی این ابزار جدید با همکاری سازمان بورس و بانک مرکزی صورت گرفته است، خاطرنشان کرد: صندوق‌های سرمایه‌گذاری در دارایی‌های با درآمد ثابت ارزی، ذیل قوانین بازار اوراق بهادار و در راستای توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید تعریف می‌شوند و تمام مراحل صدور مجوز از موافقت اصولی تا تاسیس، پذیره‌نویسی و فعالیت، توسط سازمان بورس و اوراق بهادار انجام خواهد شد.

 اهداف فعالیت صندوق‌های ارزی

ایرانشاهی در خصوص اهداف راه‌اندازی این صندوق‌ها تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین اهداف، بهره‌گیری از منابع ارزی راکدی است که در اختیار سرمایه‌گذاران قرار دارد و هدایت این منابع به سمت فعالیت‌های مولد اقتصادی.  به گفته او، حجم قابل‌توجهی از منابع ارزی اشخاص حقیقی و حقوقی، خارج از چرخه سرمایه‌گذاری نگهداری می‌شود. صندوق‌های ارزی این امکان را فراهم می‌کنند که این منابع تجمیع شده و به‌صورت حرفه‌ای سرمایه‌گذاری شوند و همزمان زمینه تامین مالی پروژه‌های صادرات‌محور و بنگاه‌های نیازمند ارز را مهیا سازند.

او افزود: فعال‌سازی این ظرفیت، علاوه بر کمک به تامین مالی اقتصاد، به افزایش دسترسی نظام اقتصادی به منابع ارزی، بهبود گردش سرمایه و بهره‌مندی از صرفه‌های مقیاس در سرمایه‌گذاری منجر خواهد شد.

منابع صندوق‌های ارزی در چه دارایی‌هایی سرمایه‌گذاری می‌شود؟

رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری با تشریح نحوه فعالیت این صندوق‌ها اعلام کرد: وظیفه اصلی صندوق‌های ارزی، گردآوری منابع ارزی سرمایه‌گذاران و سرمایه‌گذاری آنها در انواع دارایی‌های مالی ارزی است. سپرده‌های سرمایه‌گذاری ارزی، گواهی‌های سپرده ارزی، اوراق بهادار با درآمد ثابت ارزی، اوراق دارای تسویه ارزی و سایر ابزارهای مالی مبتنی بر ارز، از جمله مواردی هستند که منابع این صندوق‌ها در آنها به کار گرفته می‌شود. وی افزود: طبق مقررات مصوب، حداقل ۶۰درصد از دارایی‌های صندوق باید در اوراق و دارایی‌های ارزی سرمایه‌گذاری شود که سهم هر ناشر اوراق بهادار حداکثر ۲۰درصد خواهد بود. همچنین سرمایه‌گذاری در سپرده‌ها و گواهی‌های سپرده ارزی نزد بانک‌ها و موسسات اعتباری دارای مجوز، تا سقف ۳۰درصد دارایی‌های صندوق مجاز است و ۱۰درصد باقی‌مانده نیز می‌تواند به تنزیل اعتبارات اسنادی ارزی اختصاص یابد.

مزایای صندوق‌های ارزی برای سرمایه‌گذاران در بازار ارز

ایرانشاهی با اشاره به مزیت‌های این ابزار برای سرمایه‌گذاران گفت: امنیت سرمایه‌گذاری، بهره‌مندی از مدیریت حرفه‌ای دارایی‌ها، شفافیت اطلاعات، نظارت مستمر نهادهای ناظر، امکان کسب بازده ارزی و همچنین تسهیل دسترسی به حواله‌های ارزی، از مهم‌ترین مزایای سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها محسوب می‌شود.  وی افزود: صندوق‌های ارزی این امکان را برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کنند که بدون نیاز به ورود مستقیم به بازارهای مختلف ارزی یا مدیریت مستقل دارایی‌ها، از طریق یک نهاد مالی تحت نظارت، منابع ارزی خود را سرمایه‌گذاری کنند.

 سازوکار صدور و ابطال واحدها در صندوق‌های ارزی چگونه است؟

رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس درباره فرآیند صدور و ابطال واحدهای سرمایه‌گذاری توضیح داد: ساختار این صندوق‌ها مبتنی بر صدور و ابطال است و ارزش خالص دارایی‌ها و ارزش هر واحد سرمایه‌گذاری به‌صورت روزانه و بر مبنای ارز منتخب صندوق محاسبه و اعلام می‌شود. به گفته ایرانشاهی، سرمایه‌گذاران هنگام خرید واحدهای صندوق می‌توانند ارز خود را به صورت اسکناس یا حواله ارزی به صندوق وارد کنند و در زمان ابطال واحدها، در صورت تمایل، وجوه خود را به همان شکل دریافت کنند. رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری افزود: هر صندوق یک ارز منتخب را در اساسنامه خود تعیین می‌کند و تمام دریافت‌ها، پرداخت‌ها و سرمایه‌گذاری‌های صندوق بر مبنای همان ارز انجام خواهد شد. همچنین صندوق‌ها برای مدیریت نقدینگی خود تا سقف ۱۰درصد خالص ارزش دارایی‌ها می‌توانند از تسهیلات مالی ارزی کوتاه‌مدت استفاده کنند.

 ارکان صندوق‌های ارزی و نقش بانک‌ها در عملیات صندوق

ایرانشاهی در تشریح ارکان این صندوق‌ها گفت: علاوه بر مجمع صندوق که بالاترین مرجع تصمیم‌گیری محسوب می‌شود، مدیر صندوق، مدیر ثبت، مدیر عملیات ارزی، ضامن نقدشوندگی، متولی و حسابرس از جمله ارکان اصلی صندوق به شمار می‌روند.

 رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس افزود: مدیر ثبت، مدیر عملیات ارزی و ضامن نقدشوندگی باید از میان موسسات اعتباری دارای مجوز انجام عملیات ارزی انتخاب شوند. مدیر عملیات ارزی مسوولیت انجام معاملات ارزی، احراز منشأ ارزهای ورودی، تایید دریافت منابع ارزی و تضمین پرداخت ارز به سرمایه‌گذاران در زمان ابطال واحدها را بر عهده دارد. به گفته وی، ضامن نقدشوندگی نیز در شرایطی که صندوق برای پاسخگویی به درخواست‌های ابطال با کمبود نقدینگی مواجه شود، منابع مورد نیاز را تامین می‌کند تا حقوق سرمایه‌گذاران به طور کامل حفظ شود.

 نقش بانک مرکزی در راه‌اندازی صندوق‌های ارزی

رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس با اشاره به همکاری نزدیک بانک مرکزی در طراحی این ابزار اعلام کرد: عملیات ارزی صندوق‌ها بر اساس دستورالعمل مصوب هیات عالی بانک مرکزی انجام خواهد شد و بانک مرکزی نیز زیرساخت‌های لازم برای تبدیل حواله ارزی به اسکناس و بالعکس را بدون تحمیل هزینه به صندوق‌های ارزی فراهم کرده است.

وی افزود: سقف صدور واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌های ارزی به‌صورت سالانه توسط بانک مرکزی تعیین و به سازمان بورس اعلام می‌شود و سرمایه‌گذاران می‌توانند از محل اسکناس ارزی، درآمدهای ارزی غیرصادراتی، منابع ارزی مازاد بر تعهدات صادراتی و همچنین ارزهای دارای منشأ خارجی در این صندوق‌ها سرمایه‌گذاری کنند.

گامی تازه در توسعه ابزارهای بازار سرمایه

ایرانشاهی تاکید کرد: تاسیس صندوق‌های سرمایه‌گذاری در دارایی‌های با درآمد ثابت ارزی، گامی مهم در توسعه بازار سرمایه، تنوع‌بخشی به ابزارهای مالی و استفاده بهینه از منابع ارزی کشور محسوب می‌شود. با آغاز فعالیت این نوع صندوق‌ها، سرمایه‌گذاران امکان خواهند داشت در چارچوبی شفاف، قانونمند و تحت نظارت نهادهای تخصصی، منابع ارزی خود را مدیریت و سرمایه‌گذاری کنند.  رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس اعلام کرد: توسعه این ابزارها می‌تواند به عمق‌بخشی به بازار سرمایه، تجهیز منابع ارزی برای بخش‌های مولد اقتصاد و تقویت پیوند میان بازار پول و بازار سرمایه در حوزه تامین مالی ارزی کمک کند.