چرا احیای فولاد مبارکه اهمیت دارد؟

اهمیت این موضوع زمانی بیشتر نمایان می‌شود که بدانیم هرگونه اختلال در فعالیت فولاد مبارکه می‌تواند بر تأمین مواد اولیه صنایع مختلف، تعادل بازار فولاد و حتی روند صادرات محصولات فولادی کشور اثرگذار باشد. در چنین شرایطی، بازسازی سریع و بازگرداندن ظرفیت‌های تولیدی به مدار فعالیت، به یکی از اولویت‌های اصلی این مجموعه تبدیل شد.

اکنون با گذشت چند هفته از آن حادثه، روند بازسازی وارد فاز عملیاتی شده و مدیران فولاد مبارکه، در کنار نهادهای مختلف پولی، مالی و سیاستگذاری در حال بررسی راهکارهایی هستند که بتواند مسیر بازگشت این مجموعه به ظرفیت پایدار تولید را هموار کند.

برشی از فولاد مبارکه،‌ زیر موج حملات

حملات انجام‌شده به فولاد مبارکه فقط یک آسیب محدود به تجهیزات نبود و بخش‌هایی از زیرساخت‌های حیاتی این مجموعه را درگیر کرد. نیروگاه‌ها، بخشی از واحدهای احیای مستقیم و قسمت‌هایی از ناحیه فولادسازی در میان نقاط آسیب‌دیده قرار داشتند.

شدت این آسیب‌ها به حدی بود که ادامه تولید در برخی بخش‌ها با اختلال جدی مواجه شد. در کنار خسارت‌های فنی، این حادثه به شهادت یکی از کارکنان مجموعه و آسیب‌دیدگی تعدادی دیگر از نیروهای عملیاتی منجر شد و بعد انسانی ماجرا را پررنگ‌تر کرد.

با این حال از همان ساعات ابتدایی، مدیریت بحران در مجموعه فعال شد. تیم‌های ایمنی و فنی در محل حاضر شدند و بررسی خسارت‌ها و کنترل شرایط را آغاز کردند. در همان زمانی که بیرون از مجموعه تحلیل‌ها درباره توقف تولید شکل گرفته بود، در داخل کارخانه فرآیند تصمیم‌گیری برای بازگشت آغاز شده بود.

مدیریت فولاد مبارکه اعلام کرده که مواجهه با چنین شرایطی از قبل در قالب سناریوهای مختلف بررسی شده بود و مجموعه برای وضعیت‌های اضطراری تمرین‌های متعددی انجام داده بود.

همین آمادگی باعث شد بلافاصله پس از وقوع حادثه، ساختار مشخصی برای مدیریت بحران شکل بگیرد. کارگروه‌های تخصصی در حوزه‌های بازسازی، مالی، بازرگانی، منابع انسانی و رسانه فعال شدند و بخشی از اختیارات تصمیم‌گیری به صورت متمرکز در اختیار آن‌ها قرار گرفت.

در نتیجه همزمان با ارزیابی میزان خسارت‌ها، روند بازسازی نیز آغاز شد و مجموعه وارد فاز عملیاتی شد. این تصمیم باعث شد فاصله بین بحران و اقدام به حداقل برسد و روند توقف طولانی شکل نگیرد.

بازگشت در چهار گام عملیاتی

اکنون برنامه بازسازی فولاد مبارکه صرفاً به تعمیر بخش‌های آسیب‌دیده محدود نشده است و یک نقشه راه چندمرحله‌ای برای بازگشت کامل ظرفیت تولید طراحی شده است.

در گام نخست، ایمن‌سازی و پاک‌سازی محیط در دستور کار قرار گرفته است. در گام دوم، بخش‌های سالم دوباره وارد مدار تولید شده‌اند. در مرحله سوم، واحدهایی که آسیب محدود داشته‌اند در حال بازسازی هستند. در مرحله چهارم نیز نوسازی بخش‌هایی که تخریب گسترده داشته‌اند دنبال می‌شود. در این مسیر نگاه مدیران مجموعه فقط بازگرداندن وضعیت قبلی نبوده است و تلاش شده برخی زیرساخت‌ها با استاندارد بالاتری بازطراحی شوند. این رویکرد در بسیاری از تجربه‌های صنعتی جهان پس از بحران‌ها مشاهده شده و هدف آن رسیدن به شرایط بهتر از قبل است.

1_4960845825

موج حمایت از یک سرمایه ملی

با آغاز عملیات بازسازی، فضای حمایتی گسترده‌ای نیز شکل گرفته است. حضور مسئولان دولتی، نمایندگان مجلس، مدیران استانی و فعالان صنعتی در فولاد مبارکه نشان می‌دهد این مجموعه صرفاً یک بنگاه اقتصادی تلقی نمی‌شود و جایگاه آن در سطح یک سرمایه ملی تعریف شده است.

در این بازدیدها بر ضرورت بازگشت سریع مجموعه به ظرفیت کامل تولید تأکید شده است و دستگاه‌های مختلف اعلام کرده‌اند برای تحقق این هدف در کنار فولاد مبارکه خواهند بود.

در همین چارچوب برخی نهادهای مالی نیز آمادگی خود را برای تأمین منابع مورد نیاز بازسازی اعلام کرده‌اند و نقش شبکه بانکی در این فرآیند پررنگ شده است. این همراهی از آن جهت اهمیت دارد که بازسازی در این مقیاس بدون پشتیبانی مالی پایدار امکان‌پذیر نخواهد بود.

حال این سوال پیش می آید که چرا بازگشت فولاد مبارکه مهم است؟ پاسخ به این سوال طیفی گسترده از جواب ها را به همراه دارد که از  حمایت از سرمایه ملی و پرورش صنعت مادر فولادسازی تا حفظ سرمایه انسانی را شامل می­شود.  

افزون بر این که مجموعه فولادمبارکه بخش قابل توجهی از فولاد مورد نیاز کشور را تأمین می‌کند و محصولات آن در صنایع مختلفی مانند ساختمان، خودرو، لوازم خانگی، نفت و گاز و پروژه‌های زیرساختی استفاده می‌شود. به همین دلیل هرگونه اختلال در فعالیت این مجموعه می‌تواند به شکل مستقیم بر تولید و هزینه در بسیاری از صنایع اثر بگذارد و زنجیره تأمین را تحت فشار قرار دهد.

در مقابل بازگشت سریع این مجموعه به مدار تولید می‌تواند به تثبیت بازار، حفظ اشتغال و تداوم صادرات کمک کند و اثرات مثبت آن در سطح اقتصاد ملی قابل مشاهده خواهد بود.

سرمایه انسانی، موتور اصلی بازسازی

در کنار تجهیزات و زیرساخت‌ها، مهم‌ترین عامل در فرآیند بازسازی فولاد مبارکه نیروی انسانی آن است. هزاران نفر از کارکنان این مجموعه در روزهای پس از حادثه در خطوط مختلف حضور داشتند و در عملیات ایمن‌سازی، ارزیابی خسارت و بازگرداندن بخش‌های مختلف به مدار تولید نقش مستقیم ایفا کردند.

این سرمایه انسانی که حاصل سال‌ها تجربه صنعتی است، امروز به یکی از مهم‌ترین عوامل سرعت در بازسازی تبدیل شده است و نقش تعیین‌کننده‌ای در عبور از شرایط فعلی دارد.

در واقع آنچه امروز در فولاد مبارکه در حال رخ دادن است فقط بازسازی چند واحد صنعتی نیست و در واقع تلاش برای احیای یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های تولیدی کشور محسوب می‌شود.

بازدیدهای مستمر مسئولان، حضور تیم‌های فنی در واحدهای آسیب‌دیده و آغاز پروژه‌های بازسازی همگی نشان می‌دهد یک فرآیند گسترده‌تر از سطح یک کارخانه در جریان است.

این روند در نهایت تصویری از تاب‌آوری صنعت ایران ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که حتی در شرایط بحرانی نیز امکان بازگشت و بازسازی وجود دارد. مسیر بازسازی هنوز به پایان نرسیده و زمان زیادی لازم است تا همه ظرفیت‌ها دوباره فعال شوند. اما آنچه امروز در فولاد مبارکه دیده می‌شود نشان می‌دهد مسیر بازگشت آغاز شده است و این مجموعه تصمیم گرفته دوباره به مدار تولید برگردد و نقش خود را در اقتصاد کشور ادامه دهد.