چالشهای تجارت خارجی و مرزی در میز تجاری اوراسیا در تبریز بررسی شد
حذف بوروکراسی برای کالاهای اساسی
سهند شهبازی، مسوول میزهای تجاری اتاق بازرگانی تبریز، با اشاره به بررسیهای انجامشده میان شرکتهای فعال در حوزه تجارت با کشورهای روسیه، ارمنستان، قزاقستان، قرقیزستان و بلاروس گفت: از مجموع ۱۰۷شرکت فعال، ۷۹شرکت به پرسشها پاسخ دادهاند که نشاندهنده مشارکت حدود ۸۰درصدی است. وی افزود: بر اساس این گزارش در حوزه حملونقل بینالمللی نیز مشکلاتی همچون ویزای رانندگان، محدودیتهای تردد و اختلال در همکاریهای مرزی موجب کندی فعالیت تجار شده است. همچنین موضوعهایی مانند بسته شدن حسابها، مشکلات نقلوانتقال مالی و اختلالات بانکی از دیگر موانع جدی فعالان اقتصادی است. شهبازی ادامه داد: بر اساس این بررسی، حدود ۴۳درصد از شرکتها با وجود مشکلات همچنان به فعالیت خود ادامه میدهند، حدود ۳۸درصد فعالیتشان متوقف یا ارتباطشان قطع شده و حدود ۱۹درصد نیز بدون مشکل در حال فعالیت هستند.
مسوول میزهای تجاری اتاق تبریز در تشریح مهمترین مشکلات فعالان اقتصادی گفت: افزایش قیمت و کمبود مواد اولیه با سهم حدود ۳۰درصد، مشکلات نقلوانتقال پول، محدودیت ثبتسفارش، نوسان ارز و اختلالات زیرساختی مانند اینترنت از چالشهای اصلی هستند. وی همچنین به مشکلات حملونقل همچون کمبود واگن، محدودیتهای صادراتی و دشواریهای تخصیص ارز اشاره کرد و گفت: این عوامل باعث شده است بخشی از شرکتها از چرخه تجارت خارج شوند یا فعالیت خود را محدود کنند. شهبازی تاکید کرد: بخش قابلتوجهی از مشکلات مطرحشده قابل حل در سطح سیاستگذاری و هماهنگی بین دستگاهی است و با اصلاح فرآیندها و تسهیل مقررات، میتوان روند تجارت با کشورهای هدف را به شکل محسوسی بهبود داد. دبیر میزهای تجاری اتاق بازرگانی تبریز، با اشاره به بررسیهای انجامشده در حوزه مسیرهای جایگزین صادراتی اظهار کرد: اکنون در حال ارزیابی مسیرهای جدید برای تسهیل صادرات و واردات هستیم تا بخشی از مشکلات ناشی از مسیرهای سنتی و محدودیتهای موجود کاهش یابد.
وی افزود: در این چارچوب، مسیرهای دریایی و لجستیکی از طریق بنادر منطقهای از جمله بنادر نزدیک به ایران و کشورهای همسایه مانند گرجستان و ترکیه، همچنین ظرفیتهای بندری در شمال کشور از جمله بندر امیرآباد و بندر انزلی در حال بررسی است.علیاصغر عباسزاده، ناظر کل گمرکات آذربایجانشرقی نیز با انتقاد از وضعیت زیرساختها و بلاتکلیفی برخی طرحهای لجستیک و مرزی گفت: نبود تصمیمگیری شفاف در حوزه زیرساختهای تجاری، مشکلات جدی برای فعالان اقتصادی و شرکتهای حملونقل ایجاد کرده است. وی با اشاره به ضرورت ساماندهی فرآیندهای مرزی و لجستیک اظهار کرد: سالهاست موضوع توسعه زیرساختها و مدیریت مرزها مطرح میشود؛ اما در عمل پیشرفت قابلتوجهی حاصل نشده و همین موضوع موجب افزایش هزینهها، اتلاف زمان و کاهش بهرهوری در زنجیره تجارت شده است.
عباسزاده افزود: فعالان اقتصادی ناچار هستند برای حملونقل و صادرات، زمان و هزینههای اضافی را متحمل شوند؛ درحالیکه این وضعیت به هیچ عنوان قابل قبول نیست و نیازمند تصمیمگیری فوری و عملیاتی است. وی تاکید کرد: شرکتهای سرمایهگذار و فعالان بخش خصوصی آمادگی دارند در طرحهای مرزی و پایانههای صادراتی مشارکت کنند، اما لازم است تکلیف واگذاریها، مدیریت و نحوه بهرهبرداری بهصورت شفاف مشخص شود.
ناظر گمرکات آذربایجانشرقی با اشاره به ظرفیتهای منطقه گفت: زیرساختهای مرزی و پایانههای لجستیک باید با مشارکت بخش خصوصی توسعه یابد تا از ظرفیتهای اقتصادی استان به شکل مطلوب استفاده شود.علیرضا نظیف، دبیر میز تجاری ارمنستان، نیز با تاکید بر اهمیت منطقه قفقاز و اوراسیا گفت: مرزهای شمالغرب کشور، بهویژه مسیرهای ارتباطی با ارمنستان و قفقاز، نقش راهبردی در اتصال ایران به بازارهای منطقهای و اروپایی دارند و باید بهعنوان یک نقطه کانونی تجارت مورد توجه جدی قرار گیرند. وی با اشاره به غفلت از ظرفیتهای همکاری اوراسیا در سالهای گذشته اظهار کرد: پیشنهادهای مرتبط با توسعه همکاریهای اقتصادی با اتحادیه اوراسیا از سالهای گذشته مطرح شده اما بهطور کامل جدی گرفته نشده، در حالیکه امروز اهمیت این بازار بیش از گذشته آشکار شده است.
نظیف افزود: برای تثبیت جایگاه ایران در زنجیره تجارت منطقهای، برگزاری کنفرانس بینالمللی همکاری ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا با محوریت تبریز و منطقه آزاد ارس ضروری است. به گفته او، این رویداد میتواند با حضور کشورهای عضو و سفرای مقیم، نقش مهمی در معرفی ظرفیتهای اقتصادی شمالغرب کشور ایفا کند. وی با اشاره به اهمیت کریدورهای ترانزیتی گفت: کریدور شمال–جنوب و شاخههای مرتبط با آن از طریق ایران، ارمنستان و گرجستان ظرفیت تبدیل شدن به یک مسیر ترکیبی حملونقل جادهای و ریلی را دارند که میتواند ایران را به بازار اروپا متصل کند.ابراهیم جلیلی، معاون توسعه اقتصادی و سرمایهگذاری سازمان منطقه آزاد ارس، نیز با تاکید بر نقش مناطق آزاد در تسهیل تجارت گفت: با همکاری دستگاههای اجرایی استان و گمرک، روند فعالیت فعالان اقتصادی در منطقه آزاد ارس با هدف روانسازی و کاهش بوروکراسی اداری در حال تسهیل است.
