معمای ایران در «اُوال آفیس»

بلومبرگ در گزارشی به تاریخ ۱۸ مه عنوان کرد که وضعیت فعلی خاورمیانه، نگرانی‌های جدی را بر سر شروع مجدد نزاع به وجود آورده است، زیرا هرگونه تشدید تنش می‌تواند به سرعت به درگیری‌های گسترده‌تری منجر شود که نه‌تنها بیش از پیش به ثبات منطقه آسیب می‌زند، بلکه پیامدهای جهانی نیز خواهد داشت. بلومبرگ نوشت که به نظر می‌رسد که مواضع آمریکا و ایران همچنان فاصله زیادی زیادی با یکدیگر دارند.

رقابت با زمان

بنا به گزارش بلومبرگ، تنش‌ها در خاورمیانه در حالی ادامه دارد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز یکشنبه با انتشار پستی در شبکه‌های اجتماعی، آشکارا اعلام کرد که صبرش رو به پایان است. وی مدعی شد: «برای ایران، زمان در حال گذر است و بهتر است هر چه سریع‌تر اقدام کنند، وگرنه چیزی از آنها باقی نخواهد ماند. زمان حیاتی است.» در همین رابطه، آکسیوس روز یکشنبه گزارش داد که ترامپ روز شنبه با جی دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه این کشور و جان راتکلیف، رئیس سازمان سیا، برای بحث در مورد جنگ دیدار کرد. این گزارش افزود که ترامپ در گفت‌وگویی تلفنی با وب‌سایت آکسیوس هشدار داد اگر جمهوری اسلامی پیشنهاد «بهتری» برای توافق ارائه نکند، با حملاتی «بسیار شدیدتر» روبه‌رو خواهد شد.

آکسیوس در گزارشی به قلم باراک راوید، خبرنگار اسرائیلی نوشت که ترامپ در این گفت‌وگو ایران را تهدید کرده که زمان برای تهران در حال اتمام است. ترامپ در این رابطه گفت: «ما می‌خواهیم به توافق برسیم و منتظر پیشنهاد به‌روز‌شده ایران هستیم.» وی در ادامه مدعی شد: «آنها در جایی که ما می‌خواهیم باشند، نیستند. آنها باید به آنجا برسند وگرنه به‌شدت ضربه خواهند خورد و آنها این را نمی‌خواهند.» این در حالی است که از زمان آغاز آتش‌بس در ۸ آوریل، ترامپ بارها تهدید کرده است که بمباران‌هایی را که از ۲۸ فوریه آغاز شده بود، از سر خواهد گرفت.

جرقه‌های تنش

بلومبرگ افزود: تهدیدهای ترامپ در حالی فضا را بیش از پیش متشنج می‌کند که حمله‌های پهپادی اخیر در خاورمیانه بار دیگر نگرانی‌ها درباره احتمال از سرگیری درگیری‌ها را افزایش داده است. روز یکشنبه دفتر رسانه‌ای ابوظبی در بیانیه‌ای اعلام کرد که حمله‌ای پهپادی در امارات متحده عربی باعث آتش‌سوزی در یک ژنراتور برق در خارج از محیط داخلی نیروگاه برق «براکه» شد. این بیانیه تاکید کرد که حمله مذکور هیچ تاثیری بر ایمنی رادیولوژیک این نیروگاه نداشت و کسی در پی این رویداد آسیب ندیده است. امارات متحده عربی همچنین اعلام کرد که در حال بررسی منبع حمله است.

این گزارش عنوان کرد که تهدیدهای در مورد کشتیرانی در خلیج فارس، صادرات انرژی منطقه را تقریبا به حالت تعلیق درآورده و قیمت‌های جهانی را به شدت افزایش داده و به تهران در مذاکرات با ایالات متحده، اهرم فشار قابل‌توجهی داده است. از سوی دیگر، روزنامه فایننشال تایمز روز یکشنبه به نقل از منابع خود گزارش داد که بحران انرژی جهانی ناشی از درگیری‌های خاورمیانه با نزدیک شدن به فصل تابستان وارد مرحله جدیدی می‌شود. به گزارش این روزنامه، حدود ۸۰ کشور اقدامات اضطراری برای محافظت از اقتصاد خود ارائه کرده‌اند. در این رابطه، پل دیگل‌، اقتصاددان ارشد شرکت سرمایه‌گذاری آبردین، به فایننشال تایمز گفت که قیمت نفت خام برنت می‌تواند به ۱۸۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد. وی افزود: «وضعیت پیرامون تامین نفت، گازوئیل و سوخت جت می‌تواند در بحبوحه تقاضای فزاینده برای تهویه مطبوع و سفرهای خارجی بدتر شود.»

بلومبرگ در ادامه تحلیل خود عنوان کرد که ترامپ در راه بازگشت از آسیا به خبرنگاران گفت که با رهبر چین در مورد لغو احتمالی تحریم‌های شرکت‌های نفتی چینی که نفت خام ایران را خریداری می‌کنند، صحبت کرده است. وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز در هفته‌های اخیر، درحالی‌که ایالات متحده سعی می‌کند تهران را برای مذاکرات تحت فشار قرار دهد، تحریم‌ها را علیه تهران تشدید کرده است، درحالی‌که پکن به شرکت‌های خود دستور داده است که تحریم‌های مذکور را نادیده بگیرند.

از سوی دیگر، شبکه سی‌ان‌ان به نقل از منابع آگاه گزارش داد صبر دونالد ترامپ نسبت به روند مذاکرات با ایران رو به کاهش است و وی از تداوم وضعیت موجود و پیامدهای آن بر بازار انرژی جهانی ابراز نارضایتی کرده است. بر اساس این گزارش، ترامپ در روزهای اخیر بررسی جدی‌تری را درباره احتمال از سرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران آغاز کرده است؛ اقدامی که در چارچوب فشار برای وادار کردن تهران به پذیرش شروط آمریکا مطرح می‌شود، هرچند همچنان از گزینه دیپلماتیک نیز سخن گفته می‌شود. سی‌ان‌ان در ادامه به نقل از منابع مطلع افزود پنتاگون مجموعه‌ای از طرح‌های عملیاتی را آماده کرده که در صورت صدور دستور از سوی رئیس‌جمهور، می‌تواند شامل حملات هدفمند به زیرساخت‌ها و تاسیسات انرژی ایران باشد.

بنا به گزارش بلومبرگ، در وضعیت فعلی کاخ سفید با یک معما روبه‌رو است: اینکه چگونه تنگه را بازگشایی کند، قیمت جهانی انرژی را کاهش دهد و درگیری نامحبوبی را که باعث بزرگ‌ترین اختلال در عرضه نفت در تاریخ شده است، پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای در ماه نوامبر، آرام کند. قیمت نفت خام برنت از آغاز جنگ حدود ۵۰‌درصد افزایش یافته است و معامله‌گران از تشدید دوباره خصومت‌ها بین ایالات متحده و ایران پس از آنکه سفر ترامپ به چین پیشرفت مشخصی در مورد طرح بازگشایی تنگه هرمز به همراه نداشت، نگرانند. در همین رابطه، زو الکین، یکی از اعضای کابینه امنیتی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی گفت که این رژیم آماده است تا در صورت تصمیم ترامپ، حملات به ایران را از سر بگیرد. الکین به رادیو کان گفت: «ما اهدافی داریم که می‌خواهیم به آنها حمله کنیم. وضعیت فعلی، با ادامه محاصره ایالات متحده، برای اسرائیل نیز خوب خواهد بود، زیرا این محاصره روزانه خسارات زیادی به اقتصاد ایران وارد می‌کند.»

از سوی دیگر، پایگاه خبری النشره لبنان، به تاریخ ۱۷ مه در گزارشی مدعی شد که مجموعه تحرکات و آماده‌سازی‌های نظامی آمریکا نشان می‌دهد دولت واشنگتن در وضعیت تصمیم‌گیری حساس درباره ایران قرار گرفته است. در این گزارش به نقل از یک منبع مطلع آمده است که در حال حاضر پیام‌هایی میان واشنگتن و تهران از طریق برخی پایتخت‌ها از جمله اسلام‌آباد و پکن در جریان است، موضوعی که به گفته این منبع، بخشی از فشار حداکثری آمریکا علیه ایران را تشکیل می‌دهد. این منبع همچنین ادعا کرده است هدف از این فشارها، وادار کردن ایران به پذیرش طرح‌هایی از جمله انتقال ذخایر هسته‌ای به چین و همچنین ایجاد یک سازوکار همکاری مشترک میان آمریکا، ایران و چین در تنگه هرمز است.

بر اساس این گزارش، تماس تلفنی اخیر میان دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو نیز در چارچوب هماهنگی‌های فشرده واشنگتن و تل‌آویو ارزیابی شده که به گفته این رسانه، پیش از نشست کابینه رژیم صهیونیستی در تل‌آویو انجام شده است. بلومبرگ در پایان عنوان کرد که وضعیت فعلی، نگرانی‌های جدی را در میان تحلیلگران و دیپلمات‌ها به وجود آورده است، زیرا هرگونه تشدید تنش می‌تواند به سرعت به درگیری‌های گسترده‌تری منجر شود که نه‌تنها بیش از پیش به ثبات منطقه آسیب می‌زند بلکه پیامدهای جهانی نیز خواهد داشت. عدم‌توافق میان دو کشور آمریکا و ایران می‌تواند به تضعیف تلاش‌های بین‌المللی برای مدیریت بحران‌های امنیتی و اقتصادی در خاورمیانه منجر شود.