بهای نفت برنت در سهماه پایانی سال ۲۰۲۶ به ۹۰دلار در بشکه خواهد رسید
پیشبینی صعود قیمت نفت
درحالیکه بازار جهانی نفت زیر سایه یکی از عمیقترین شوکهای عرضه در دهههای اخیر قرار گرفته، بانک سرمایهگذاری گلدمنساکس در آمریکا با بازنگری در چشمانداز خود، از تداوم فشارهای صعودی بر قیمتها خبر داده و پیشبینی کرده است که نفت برنت در سهماهه پایانی سال به ۹۰ دلار در هر بشکه برسد. این برآورد در شرایطی مطرح میشود که اختلال در جریان صادرات خاورمیانه، بهویژه از مسیر تنگه هرمز، همچنان پابرجاست و توازن بازار را بهشدت بر هم زده است. گلدمن ساکس در تازهترین گزارش خود تاکید کرده که کاهش تولید در خاورمیانه و کندی روند بازگشت عرضه، عامل اصلی بازنگری در پیشبینیها بوده است.
بر اساس این گزارش، بهای نفت خام شاخص برنت در سهماه چهارم سال بهطور متوسط به ۹۰دلار و نفت وستتگزاس اینترمدیت (WTI) به حدود ۸۳دلار خواهد رسید؛ ارقامی که نشاندهنده تثبیت قیمتها در سطوحی بالاتر از میانگینهای پیشین است. اما آنچه این پیشبینی را متمایز میکند، نه صرفا افزایش قیمتها، بلکه تاکید بر عمق و گستردگی ریسکهای پیرامونی بازار است. تحلیلگران این موسسه به سرپرستی «دان استروین» هشدار دادهاند که ریسکهای اقتصادی ناشی از بحران فعلی، فراتر از سناریوی پایه بازار نفت است. بهگفته آنها، ترکیبی از افزایش قیمت فرآوردههای نفتی، خطر کمبود سوخت و مقیاس بیسابقه شوک عرضه، میتواند اثرات زنجیرهای گستردهای بر اقتصاد جهانی داشته باشد. یکی از محورهای کلیدی این تحلیل، نقش تنگه هرمز در شکلگیری بحران کنونی است. گلدمن ساکس فرض کرده که جریان صادرات نفت از این گذرگاه حیاتی تا پایان ژوئن به حالت نسبتا عادی بازخواهد گشت؛ درحالیکه پیشتر انتظار میرفت این روند تا اواسط ماه مه محقق شود. این تاخیر، بهمعنای طولانیتر شدن دوره کمبود عرضه و تداوم فشار بر قیمتهاست.
اختلالات لجستیک
برآوردهای این موسسه نشان میدهد که در حال حاضر، حدود 14.5میلیون بشکه در روز از تولید نفت خاورمیانه تحت تاثیر جنگ و اختلالات لجستیک از دست رفته است. این کاهش عرضه، به افت بیسابقه ذخایر جهانی منجر شده؛ بهطوری که سطح ذخایر با سرعتی در حدود ۱۲میلیون بشکه در روز در حال کاهش است؛ نرخی که در تاریخ بازار نفت کمسابقه تلقی میشود. در چنین شرایطی، چشمانداز توازن بازار نیز بهطور اساسی تغییر کرده است. گلدمن ساکس پیشبینی میکند که بازار جهانی نفت از مازاد عرضه 2میلیون بشکهای در سال۲۰۲۵، به کسری قابلتوجه 10میلیون بشکه در روز در سهماه دوم سال۲۰۲۶ خواهد رسید. این چرخش شدید، نشاندهنده ورود بازار به فاز کمبود ساختاری است؛ وضعیتی که میتواند نوسانات قیمتی را تشدید کند. با این حال، سمت تقاضا نیز از این تحولات بیتاثیر نمانده است. افزایش قیمت فرآوردههای نفتی، بهویژه سوختهای حملونقل، فشار قابلتوجهی بر مصرفکنندگان وارد کرده و به کاهش تقاضا منجر شده است.
گلدمن ساکس پیشبینی میکند که تقاضای جهانی نفت در سهماه دوم سال جاری حدود 1.7میلیون بشکه در روز کاهش یابد و در سال ۲۰۲۶ نیز رشد تقاضا عملا متوقف شده و حتی با افتی جزئی مواجه شود. تحلیلگران هشدار میدهند که کاهش سریع ذخایر نفتی، پدیدهای پایدار نیست و در صورت تداوم شوک عرضه، بازار ناگزیر به تعدیل از مسیر کاهش بیشتر تقاضا خواهد بود. به بیان دیگر، اگر عرضه نتواند به سرعت احیا شود، قیمتهای بالا خود به عاملی برای کاهش مصرف تبدیل خواهند شد؛ فرآیندی که در ادبیات بازار انرژی به «تخریب تقاضا» معروف است. در بازارهای واقعی نیز نشانههای این فشار بهوضوح قابل مشاهده است. به گزارش رویترز قیمت نفت برنت در معاملات روز دوشنبه 27 آوریل و تا لحظه تنظیم این خبر، از مرز ۱۰۷دلار در هر بشکه عبور کرده و در مقاطعی به بیش از ۱۰۸دلار رسید؛ سطحی که بالاترین قیمت در سه هفته گذشته محسوب میشود. نفت WTI نیز در محدوده نزدیک به ۹۷ دلار معامله شد. این در حالی است که هر دو شاخص طی هفته گذشته رشد قابلتوجهی را تجربه کردند؛ بهطوری که برنت حدود ۱۷درصد و WTI نزدیک به ۱۳درصد افزایش یافتند؛ بزرگترین رشد هفتگی از زمان آغاز جنگ.
احیای مذاکرات صلح
عامل اصلی این جهش قیمتی، تداوم بنبست دیپلماتیک میان ایران و ایالات متحده و محدودیت در عبور نفتکشها از تنگه هرمز است. درحالیکه تلاشها برای احیای مذاکرات صلح ادامه دارد، اختلافات عمیق بر سر موضوعاتی مانند برنامه هستهای ایران و رفع محاصره دریایی، مانع از دستیابی به توافق شده است. در این میان، گزارشها حاکی از آن است که روزانه بین ۱۰ تا ۱۳میلیون بشکه نفت بهدلیل این اختلالات از دسترس بازار جهانی خارج میشود؛ رقمی که بهتنهایی میتواند تعادل عرضه و تقاضا را بهشدت مختل کند. محدودیت تردد نفتکشها نیز این وضعیت را تشدید کرده است؛ بهگونهای که در برخی روزها تنها تعداد محدودی کشتی توانستهاند وارد خلیج فارس شوند. در چنین فضایی، تحلیلگران بازار بر این باورند که مسیر قیمت نفت در کوتاهمدت عمدتا صعودی خواهد بود، مگر آنکه تحول قابلتوجهی در وضعیت ژئوپلیتیک رخ دهد.
پیشنهاد اخیر ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و تمدید آتشبس، اگرچه میتواند نشانهای از تمایل به کاهش تنشها باشد، اما تا زمانی که به توافقی عملی منجر نشود، تاثیر محدودی بر بازار خواهد داشت. در مجموع، گزارش گلدمن ساکس تصویری از بازاری ارائه میدهد که در آن، عوامل بنیادین عرضه و تقاضا تحتالشعاع ریسکهای ژئوپلیتیک قرار گرفتهاند. در این بازار، قیمتها نهتنها بازتابی از توازن فیزیکی نفت، بلکه انعکاسی از نااطمینانیهای سیاسی و امنیتی هستند. اگرچه پیشبینی قیمت ۹۰ دلاری برای برنت در پایان سال ممکن است در نگاه نخست محافظهکارانه به نظر برسد(با توجه به سطوح فعلی بالای ۱۰۰ دلار) اما این برآورد بر فرض بازگشت نسبی عرضه و کاهش تنشها استوار است. در صورت تداوم شرایط کنونی، احتمال عبور قیمتها از این سطوح نیز دور از انتظار نخواهد بود. بهعبارت دیگر، بازار نفت در نقطهای حساس قرار دارد؛ جایی که هر تحول سیاسی میتواند بهسرعت مسیر قیمتها را تغییر دهد. در این میان، تنگه هرمز همچنان بهعنوان مهمترین متغیر تعیینکننده باقی مانده است؛ گلوگاهی که سرنوشت عرضه جهانی نفت و در نتیجه، چشمانداز قیمتها، به آن گره خورده است.
