دو مقام آموزشی در گفتوگو با «دنیایاقتصاد» مصوبه تاثیر قطعی معدل یازدهم بر کنکور را بررسی کردند
شکاف آموزشی میان مرکز و پیرامون
در انتظار تصمیم نهایی شورا
بخش بزرگی از ابهامات فعلی به چگونگی تعامل میان وزارت آموزش و پرورش و شورای عالی انقلاب فرهنگی بازمیگردد. مصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش، در گفتوگوی اختصاصی با «دنیایاقتصاد» ابعاد این بلاتکلیفی در زمینه تاثیر معدل پایه یازدهم بر کنکور کارشناسی را چنین تشریح کرده است: «شرایط جدید تاثیر معدل پایه یازدهم در شورای عالی انقلاب فرهنگی در دست بررسی است و بنده از جزئیات موضوع خبر ندارم. پیشنهادها و گزینههای مختلفی همیشه مطرح میشوند؛ اینکه تاثیر دروس بهصورت مثبت و قطعی باشد یا همان روال قبلی تداوم یابد، همگی پیشنهادهای مختلفی هستند که گفته شده است ولی تا زمانی که تصمیم نهایی اتخاذ نشود، نمیتوان بهخوبی اطلاعرسانی کرد. یک پیشنهاد این است که به همین شکل فعلی باشد و مصوبه عوض نشود و یک پیشنهاد هم این است که اصلا برگزار نشود. یکی دیگر از پیشنهادها این است که ۶درس تاثیر قطعی داشته باشد اما اینکه چه پیشنهادی از سوی وزارت آموزش و پرورش مکاتبه شده است، شورای انقلاب فرهنگی اعلام میکند و همه این پیشنهادهای مطرحشده گمانهزنی است.»
وی در پاسخ به این سوال که به نظر شما کدام پیشنهاد در شرایط حال حاضر بهترین پیشنهاد است، تصریح کرد: «هر پیشنهادی که باعث آرامش بچهها بشود و دانشآموزان با آرامش بیشتر امتحانات پایانی را بدهند بهتر است. در این شرایط دانشآموزان دو گروه شدند عدهای میگویند تاثیر قطعی باشد و عدهای میگویند نباشد و نمیتوان گفت کدام بهتر است؛ ولی مطمئنا آنچه به نفع بچهها باشد انتخاب میشود. برای وزارت آموزش و پرورش، آرامش دانشآموزان از همهچیز مهمتر است و همچنین سلامت جسم و روانی آنها در اولویت قرار دارد. در حال حاضر باید منتظر بمانیم تا شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبه را تصویب و اعلام کند.»
صدای نخبگان و چالش نابرابری در مناطق محروم
در جبهه مقابل، نمایندگان مجلس با تکیه بر بازخوردهای دریافتی از جامعه و نخبگان، نسبت به تبعات تاثیر قطعی هشدار میدهند. رمضان رحیمی، دبیر دوم کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، در گفتوگوی اختصاصی با «دنیایاقتصاد» با نقد جدی به رویکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی میگوید: «فرآیند این بحث تاثیر معدل را ما از سال گذشته پیگیرش بودیم که در کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری، ما سال گذشته بعد از شروع کار دانشگاهها، یعنی همین سال تحصیلی که الان در آن سپری میکنیم، دانشجویان برتر کنکور، همان نفرات اول تا سوم کنکور را به کمیسیون آموزش دعوت کردیم تا از آنها تجلیل کنیم. در همان جلسه از دانشآموزان نخبه نظرسنجی کردیم. گفتیم که شما امتحان کنکور هم دادهاید و وارد دانشگاه شدهاید، ولی یک واقعیت را به ما بگویید که به نظر شما پایه برای دانشآموز کنکوری باید تاثیر قطعی داشته باشد یا تاثیر مثبت؟
آنها به دلایل مختلفی در جلسه کمیسیون آموزش اعلام کردند که تاثیر پایه یازدهم باید برای دانشآموزان تاثیر مثبت داشته باشد، نه قطعی. یکی از دلایلی که میگفتند، این بود که دانشآموز باید حجم زیادی از دروس، هم پایه دوازدهم امتحان بدهد و هم باید حواسش به کنکور باشد، با یک اضطراب شدید روبهرو است و اگر این پایه یازدهم از جلو پایش برداشته شود، تخصصیتر است. نمایندگان عضو کمیسیون هم که بالغ بر ۲۰ نفرند، نظرشان این است که این تاثیر به صورت مثبت باشد، نه قطعی. بهتر است که همین اول، همین ابتدای کار، شما تکلیف دانشآموزهای سراسر کشور، پشتکنکوریها را معلوم و اعلام کنید، تاثیر پایه یازدهم مثبت است؛ ولی متاسفانه در جلسات متعددی که در شورای عالی انقلاب فرهنگی گرفته شده، اصرار برخلاف نظر نخبگان، برخلاف نظر دانشآموزان نخبه ما که در کنکور رتبههای اول، دوم و سوم را در رشتههای مختلف، از پزشکی گرفته تا دندانپزشکی و غیره کسب کردهاند، وجود دارد.»
رحیمی در ادامه به استدلالهای شورا و شرایط بحرانی کشور اشاره میکند و میافزاید: «استدلالشان این است که ما میخواستیم دانشآموزان توجه ویژه داشته باشند به کتب درسی دبیرستان و کلاسها را بهصورت تشریحی امتحان بدهند و صرفا تستی نباشد. میخواستند کنکور را حذف کنند. اما با اشاره به شرایط جنگی امروز، خصوصا امسال بالاخره در یک شرایط اضطراری قرار گرفتهایم. کلاس درس دانشآموزان در فضای مجازی بوده، این یک شرایط اضطراری است. بعضی از مناطق ما، دانشآموز به من گفتهاند هیچ آمادگی نداریم؛ شرایط جنگی بوده است و اصلا آرامش نداشتهاند، هر روز در خانه فامیل بوده است. این دانشآموز الان میتواند در این شرایط امتحان دهد. ما به دانشآموزان اجحاف میکنیم، با توجه به این شرایط حتما باید تاثیر معدل قطعی باشد؟ به نظر من باید بازنگری در مصوبات شورای انقلاب فرهنگی صورت بگیرد و این تاثیر را بهصورت مثبت در نظر بگیرند.»
این نماینده مجلس با تاکید بر حجم بالای اعتراضات مردمی خاطرنشان کرد: «من الان بهعنوان نماینده شهرستان فلاورجان استان اصفهان، پیامهای متعدد، شاید مثلا هزار پیام دریافت کردهام یا تماسهای مکرر از دانشآموزهای پشتکنکوری، دوازدهم و غیره که تاثیر معدل را چکار کردید؟ یا آن را مثبت کنید. ولی یک مورد من تماس نداشتم که تاثیر معدل را قطعی کنید. اگر نظر دانشآموزان را میخواهند، عمل کنید. الان این مشت نمونه خروار میشود؛ وقتی که ۹۹ درصد دارند میگویند که تاثیر مثبت، من نمیدانم دیگر گیرِ چی هستند. ما یک نامه که تعداد زیادی از نمایندهها امضا کردند که حدودا ۱۹۵ نماینده بود، خطاب به ریاستجمهوری فرستادهایم که درخواست ما این است که این تاثیر برای دانشآموزان مثبت شود.»
کنکور عادلانه یا معدل ناعادلانه؟
درحالیکه نایب رئیس کمیسیون آموزش، فرشاد ابراهیمپور، تاثیر قطعی معدل را عاملی برای بسته شدن درهای تحرک اجتماعی برای دانشآموزان مناطق محروم میداند، این پرسش باقی است که چگونه میتوان نمره دانشآموزی در یک مدرسه کپری یا مرزی را با نمره دانشآموزی در شمال تهران که از بهترین معلمان خصوصی بهره میبرد، در یک تراز قرار داد؟ کنکور سراسری با تمام نقدها، بهدلیل سوالات یکسان و شرایط تصحیح واحد، مجالی برای رقابت استعدادهای ناب مناطق دورافتاده را فراهم میکرد؛ اما تاثیر قطعی معدل یازدهم، این فرصت جبران را ۲سال پیش از آزمون اصلی از داوطلب سلب میکند. با توجه به نامه رسمی وزیر آموزش و پرورش به شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تجدیدنظر در این مصوبه و اصرار مجلس بر تاثیر مثبت به جای تاثیر قطعی، چشمها به پاستور و بهارستان دوخته شده است. تحقق عدالت آموزشی که مسعود پزشکیان بر آن پای میفشارد، در گرو تصمیمی است که فراتر از ساختارهای صلب اداری، واقعیتهای زندگی دانشآموزان در شرایط جنگی و نابرابریهای آموزشی را به رسمیت بشناسد. برای بازگرداندن آرامش به جامعه آموزشی، شاید زمان آن رسیده باشد که «خیر عمومی» بر مصوبات پیشین ارجحیت یابد.
