چارهای جز بازگشایی بورس نیست؛ بشرطها و شروطها
بازار سرمایه بخشی از سازوکار اقتصادی کشور است و توقف طولانیمدت آن هم به اعتماد سرمایهگذاران آسیب میزند و هم فرآیند طبیعی کشف قیمت را مختل میکند. بنابراین چارهای جز بازگشایی بازار وجود ندارد؛ اما این بازگشایی باید با تدبیر و همراه با برخی ملاحظات انجام شود. با توجه به شرایط فعلی، میتوان بازگشایی بازار سهام را از پنجم اردیبهشت در نظر گرفت؛ البته بهصورت مرحلهای و با در نظر گرفتن محدودیتها و الزامات مشخص. نخست آنکه حتی در صورت ادامه آتشبس، نماد شرکتهایی که بهطور جدی مورد اصابت قرار گرفتهاند باید تا اطلاع ثانوی متوقف بمانند. شرکتهایی مانند فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و برخی مجموعههای پتروشیمی و هلدینگهای مرتبط تا زمانی که ابعاد خسارتها مشخص نشده و روند بازگشت آنها به تولید عادی روشن نشود، نباید وارد مدار معاملات شوند.
در مقابل، نماد شرکتهای کوچک و متوسط که آسیب مستقیمی ندیدهاند، میتوانند در مرحله نخست بازگشایی شوند تا بازار بهتدریج به شرایط عادی بازگردد. یکی از مهمترین پیششرطهای بازگشایی بازار، شفافسازی ناشران است. شرکتها باید در سامانه کدال آخرین وضعیت تولید، فروش یا درآمد خدمات خود و میزان اثرپذیری از جنگ ۳۹روزه را اعلام کنند. پیش از این نیز ناشران تا ۱۷ فروردین برای افشای اثرات جنگ مهلت داشتند و اکنون میتوان ضربالاجل کوتاهی برای تکمیل این اطلاعات تعیین کرد تا سهامداران با تصویر روشنتری تصمیمگیری کنند. در کنار این اقدامات، استفاده از ظرفیت صندوق تثبیت بازار سرمایه نیز ضروری است.
این صندوق حدود ۴۰ هزارمیلیارد تومان منابع در اختیار دارد که در بهمن۱۴۰۴ و در اوج بازار از طریق فروش داراییها در بورس و فرابورس بهدست آمده و اکنون زمان استفاده از این منابع برای حمایت از بازار فرا رسیده است. برای مدیریت فشار فروش در روزهای ابتدایی بازگشایی نیز میتوان محدودیتهایی برای فروش کدهای حقیقی و حقوقی در نظر گرفت. همچنین کوچکتر شدن لاتهای معاملاتی میتواند امکان فروش محدود برای تعداد بیشتری از سهامداران را فراهم کند تا عدالت در دسترسی به فروش رعایت شود. از سوی دیگر لازم است نگاه ویژهای به مشتریان اعتباری بازار وجود داشته باشد. بهعنوان مثال میتوان سقف فروش کدهای معاملاتی مشتریان اعتباری را بهعنوان فعالان وفادار بازار، بیشتر از سایر کدهای معاملاتی در نظر گرفت. در نهایت باید توجه داشت که وضعیت تولید، فروش و سودآوری بسیاری از شرکتها در سال۱۴۰۴ مناسب بوده و تنها حدود ۲۰روز از این سال درگیر جنگ بودهاند.
بنابراین میتوان از ناشران خواست در برگزاری مجامع منتهی به پایان سال ۱۴۰۴ تسریع کنند و بخش قابلتوجهی از سود نقدی –که بدون آثار جنگ حدود هزار و ۵۰۰ همت برآورد میشود– طبق مصوبات مجامع در اسرع وقت میان سهامداران توزیع شود. البته شرکتهایی که خسارت جدی دیدهاند، باید از این قاعده مستثنی شوند؛ زیرا منطقی است سود آنها صرف افزایش سرمایه برای بازسازی شود. بازار سرمایه باید بازگشایی شود؛ اما نه شتابزده و بدون برنامه. اگر این بازگشایی با شفافیت اطلاعاتی، حمایت هدفمند و مدیریت تدریجی همراه باشد، میتواند به بازگشت اعتماد سهامداران و ثبات در بازار کمک کند.
* کارشناس بازار سرمایه
