ایران با هدف قرار دادن پایگاههای آمریکا در منطقه به دنبال اعمال فشار اقتصادی است
سردرگمی در سیاست ترامپ
شلیک موشکهای اسرائیلی که در آغاز به یک مجتمع دولتی در مرکز تهران اصابت کرد، حمله آغازین از سوی ایالات متحده و اسرائیل در شروع جنگ با ایران بود. این انفجارها ترورها و شهادتهایی به بار آورد و یک کارزار هوایی غافلگیرکننده بود. با این حال، دولت در ایران همچنان پابرجاست، مقاوم باقی مانده و میدان نبرد را در سراسر منطقه گسترش داده است، به طوری که تلفاتی هم برای ارتش آمریکا رقم زد. در شرایطی که مقامات ارشد دولت ایالات متحده تلاش کردند تا اهداف جنگ را صرفا به سلب هرگونه توانایی ایران برای دستیابی به سلاح هستهای محدود کنند، اما ترامپ توضیحات به شدت متناقضی درباره آنچه که امیدوار است به دست آورد، ارائه داد.
به گزارش نیویورک تایمز، ترامپ در اولین پیام خود پس از آغاز جنگ، خواستار قیام گسترده در ایران شد. در روزهای بعد، با توجه به شواهد اندکی مبنی بر قیام و گزارشهای اطلاعاتی که نتیجهگیری میکردند نظام سیاسی در ایران احتمالا قدرت را حفظ خواهد کرد، او نشان داد که اهمیت چندانی به آینده ایران و پایان کارزار نظامی نمیدهد. ترامپ سپس گستاخانه اظهار کرد که مستقیما در انتخاب رهبر آینده ایران دخالت خواهد کرد. او همچنین به ایران هشدار داد که «مناطق و گروههایی از مردم که تا این لحظه برای هدفگیری در نظر گرفته نشده بودند» ممکن است اکنون توسط ایالات متحده و اسرائیل هدف قرار گیرند.
این روایتهای در حال تغییر، افکار عمومی آمریکا را که نظرسنجیها نشان میدهد به طور گستردهای مخالف جنگ هستند، سردرگم کرده است. در عین حال، گسترش نبردها باعث افزایش قیمت نفت و سایر شوکهای اقتصادی شده که میتواند مشکلات سیاسی بیشتری را در سال انتخابات برای ترامپ و حزب جمهوریخواه در داخل کشور به همراه داشته باشد. برای اولین بار پس از جنگ جهانی دوم، یک زیردریایی آمریکایی با استفاده از اژدر یک کشتی ایرانی را منهدم کرد. همچنین نگاهی به آینده را به دست داد: پنتاگون از هوش مصنوعی برای کمک به انتخاب اهداف خود استفاده کرد.
مصاحبه با دهها مقام در ایالات متحده، اسرائیل و سراسر خاورمیانه نشان میدهد درحالیکه آمریکا و اسرائیل قابلیتهای نظامی گستردهای را در طول هفت روز اول جنگ به کار بردهاند، اما گسترش دامنه بحران در سراسر منطقه میتواند پیامدهای نگرانکننده زیادی را به همراه داشته باشد. مقامات پنتاگون به کنگره اعلام کردند که هفته اول جنگ حدود ۶میلیارد دلار هزینه داشته و جمهوریخواهان انتظار دارند که دولت برای این جنگ بودجه بیشتری از کنگره درخواست کند. مقامات ایرانی نیز به نوبه خود اعلام کردهاند که اطمینان دارند دولت میتواند از این حملات پیروز بیرون بیاید و با گذشت زمان، آمریکاییها و اسرائیلیها تمایل خود را برای جنگ از دست خواهند داد. آنها به استراتژی خود برای افزایش هزینههای درگیری به منظور وادار کردن ایالات متحده و اسرائیل به عقبنشینی، اسم رمز «عملیات مرد دیوانه» دادهاند.
از زمان آغاز جنگ، مقامات نظامی آمریکا و اسرائیل گفتهاند که یک کارزار هوایی تنبیهی را علیه تواناییهای نظامی و سیاسی ایران به کار گرفتهاند. نیروهای رزمی ایالات متحده در منطقه به بیش از ۵۰ هزار سرباز - از جمله دو ناو هواپیمابر و دهها کشتی جنگی - افزایش یافته و دهها بمبافکن و هواپیمای تهاجمی اضافی نیز همچنان در حال ورود هستند. تقریبا ۴میلیارد دلار از هزینه هفته اول جنگ برای ایالات متحده صرف مهمات شده که عمدتا شامل موشکهای رهگیر برای سرنگونی موشکهای ایرانی بوده است.
اسرائیل و ایالات متحده این کارزار را بر اساس جغرافیا و انواع اهداف تقسیم کردهاند. اسرائیل در ابتدا رهبران روحانی و نظامی ایران را هدف قرار داد، درحالیکه ارتش آمریکا روی هدف قرار دادن پدافند هوایی ایران تمرکز کرد. سپس، نیروهای هوایی هر دو بازیگر، تمرکز خود را به سمت پرتابگرهای موشک بالستیک و سایتهای ذخیرهسازی معطوف کردند به طوری که اسرائیل روی شمال و آمریکا بر روی جنوب متمرکز شدند. ژنرال کنت اف. مکنزی جونیور، رئیس سابق فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، گفت: «این یک مسابقه است.» در روزهای نخست جنگ، ترامپ و نتانیاهو، اظهار کردند که تغییر واقعی در ایران از درون و با فروپاشی ساختار سیاسی رخ خواهد داد. این اتفاق هنوز رخ نداده است و ترامپ موضع عمومی خود را در مورد ایران روزبه روز یا ساعت به ساعت تغییر داده است.
در حال حاضر ساختار قدرت در ایران دستنخورده باقی مانده است، به طوری که رؤسای قوای حکومتی و بسیاری از رهبران ارشد سیاسی همچنان فعال هستند و فرماندهان نظامی جایگزین شدهاند. این امر باعث شده ترامپ و دستیاران ارشدش به دنبال یافتن راهی برای پیشروی باشند. اکنون با توجه به درخواست روز جمعه ترامپ مبنی بر «تسلیم بیقید و شرط» ایران، مقامات آمریکایی در حال آماده شدن برای درگیری هستند که میتواند هفتهها به طول انجامد. مقامات کاخ سفید هشدار دادند که رئیسجمهور ممکن است به سرعت نظر خود را تغییر داده و اعلام پیروزی کند، اما مقامات آمریکایی به پافشاری وی بر داشتن رهبرانی مطیع در ایران و دشواری دستیابی به آن پس از حذف برخی اهداف اشاره کردند که به گفته آنها نشان میدهد او برای یک راهحل فوری آماده نیست. آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفت: «پرزیدنت ترامپ و دولت اهداف خود را در رابطه با عملیات خشم حماسی به روشنی بیان کردهاند: نابودی موشکهای بالستیک و ظرفیت تولید ایران، انهدام نیروی دریایی آنها، پایان دادن به تواناییشان در تسلیح نیروهای نیابتی و جلوگیری از دستیابی آنها به سلاح هستهای.»
سینا عضدی، استادیار سیاست خاورمیانه در دانشگاه جورج واشنگتن، گفت: «طرح نظامی ایران مدتهاست که توسعهیافته و برای تحمیل بیشترین هزینه ممکن به متحدان آمریکا در منطقه و در نتیجه خود ایالات متحده، به دقت روی آن فکر شده است.» در هفتههای قبل از آغاز جنگ، ایران استراتژی خود را از همسایگانش پنهان نکرد. مقامات ایرانی دیدارهای مکرری با همتایان عرب خود در سراسر منطقه داشتند تا هشدار دهند که اگر مورد حمله قرار گیرند، تمام تلاش خود را برای هدف قرار دادن منافع ایالات متحده در هر کجا که باشند به کار خواهند بست - حتی به قیمت کشاندن کل منطقه به این درگیری. مقامات عربی این هشدارها را جدی گرفتند و بارها در دولت ترامپ لابی کردند تا از حمله خودداری کند.
ایران با شلیک موشک و پهپاد به سمت پایگاههای آمریکا در کشورهای حوزه خلیج فارس، راهی موثر برای اعمال فشار اقتصادی بر ترامپ و دیگر رهبران بینالمللی پیدا کرده است. آبراهها و شهرهای این منطقهِ غنی از سوختهای فسیلی، گرههای حیاتی برای تجارت جهانی، مالی، سفر و تولید انرژی هستند. حملات ایران در حال حاضر تنگه هرمز، گذرگاه کلیدی نفتکشها، را مسدود کرده و قطبهای مهم ترانزیت بینالمللی را به تعطیلی کشانده و گردشگران را در سراسر جهان سرگردان کرده است.
حزبالله، نیز به این درگیری پیوسته و با شلیک پرتابههایی به سمت اسرائیل، واکنش نظامی اسرائیل را به داخل لبنان برانگیخته است. تحلیلگران میگویند این پویایی زمانی آشکار شد که حزبالله در تلافی شهادت رهبر عالی ایران به اسرائیل حمله کرد. «مها یحیی»، کارشناس کارنگی، میگوید: «حزبالله احساس میکند که در یک موقعیت وجودی قرار دارد زیرا تحت نوعی تهدید حیاتی هستند.»
