کشتیرانی در شوک جنگ

به گزارش «دنیای اقتصاد»، روز گذشته شیلا کامرون، مدیر اجرایی انجمن بازار لویدز در لندن، گفت که حدود ۱۰۰۰ کشتی به ارزش بیش از ۲۵‌میلیارد دلار در آب‌های خلیج فارس متوقف مانده‌اند. به گفته او حدود نیمی از این کشتی‌ها حامل نفت و گاز هستند؛ ضمن اینکه از اول مارس تاکنون تنها ۴۰ ترانزیت کشتی از طریق تنگه هرمز انجام شده و ترافیک دریایی در تنگه هرمز بر اساس داده‌های مارین ترافیک، ۹۰ درصد کاهش یافته است.

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های کشتی‌های حاضر در خلیج فارس، اختلال در وضعیت بیمه کشتی‌ها است، چراکه شرکت‌های بیمه دریایی بزرگ، پوشش ریسک جنگ را برای کشتی‌های فعال در خلیج فارس به حالت تعلیق درآوردند. با وجود آنکه دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا وعده داده بود شرکت آمریکایی بیمه و تضمین‌های لازم را برای تمام ناوگان تجاری دریایی در خلیج فارس آغاز کنند، با این حال گزارش فایننشال تایمز نشان می‌دهد این دستور منجر به جلوگیری از افزایش قیمت بیمه کشتی‌ها نشد. قیمت بیمه این کشتی‎‌ها اکنون به ۳ درصد ارزش کشتی رسیده است، درحالی‌که پیش از این ۰.۲۵ درصد بوده است. به این ترتیب التهاب در خلیج فارس قیمت بیمه تجاری کشتی‌ها را به ۱۲ برابر پیش از شروع جنگ رسانده است.

روز جمعه، شرکت مالی توسعه بین‌المللی آمریکا اعلام کرد که به‌صورت چرخشی تا ۲۰‌میلیارد دلار خسارت را بیمه خواهد کرد تا کشتی‌ها عبور از تنگه هرمز را از سر بگیرند اما این وعده هنوز تاثیر محسوسی بر ترافیک تنگه هرمز نداشته و باید دید در روزهای آینده آیا این اقدام به تنهایی، کشتی‌ها را مجاب به تردد در منطقه با توجه به شرایط جنگی خواهد کرد؟ از سوی دیگر، توقف صدها نفتکش در تنگه هرمز و اختلال در حمل‌ونقل فرآورده‌های نفتی منجر به افزایش قیمت جهانی نفت شده است؛ به طوری که در یک هفته گذشته قیمت نفت، ۳۵درصد افزایش یافته است. نرخ اجاره کشتی‌های مدرن حمل گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) از حدود ۴۰هزار دلار در هفته گذشته، به حدود ۳۰۰ هزار دلار در روز افزایش یافته است. جنگ تبعات دیگری نیز برای کشتیرانی‌ بین‌المللی داشته است؛ «مرسک» بزرگ‌ترین شرکت کشتیرانی دنیا خدمات خود را در ۷ کشور عربی خاورمیانه شامل امارات، عربستان، قطر، کویت، عمان، بحرین و عراق به دلیل افزایش تنش‌ها به حالت تعلیق درآورد.

به گزارش «دنیای اقتصاد»، در داخل کشور، ترانزیت کالا از گمرک‌های دریایی و تخلیه و بارگیری کالاهای اساسی در کانون توجه کشتیرانی است. فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی اعلام کرده است تخلیه و بارگیری در بنادر کل کشور بر اساس روال معمول در حال انجام بوده و وقفه‌ای در این روند ایجاد نشده است. با این حال او روز گذشته دستور مهمی صادر کرد که براساس آن، با هماهنگی نهادهای دولتی و غیردولتی، کالاهای اساسی به پس‌کرانه بنادر کشور صادر شوند. گمرک نیز اعلام کرد، امکان خروج کالا از گمرکات صرفا با درج تعهد در سامانه جامع امور گمرکی مبنی بر «عدم درخواست ارز پس از ترخیص» فراهم شد.

در یک دستورالعمل نظامی تنگه هرمز از نخستین روز جنگ تحت کنترل بوده و بنابر اعلام سپاه پاسداران، نفتکش‌ها و شناورهای تجاری هم‌پیمان کشورهای متخاصم اجازه عبور از این تنگه را ندارند. روز گذشته سپاه در اطلاعیه‌ای اعلام کرد یک فروند نفتکش با نام تجاری prima در پی بی‌توجهی به هشدارهای مکرر نیروی دریایی سپاه مبنی بر منع تردد و ناایمن بودن تنگه هرمز مورد اصابت یک فروند پهپاد انهدامی قرار گرفت. پیش از این اعلام شد چند فروند نفتکش آمریکایی نیز مورد هدف قرار گرفتند. در این میان تنها چند کشتی امکان عبور پیدا کردند که گفته می‌شود حامل کالاهای دیگر و متعلق به کشورهای دوست و هم‌پیمان ایران بوده است.