بازگشت به ریل صعودی؟
صعود شکننده؟
مسعود مهدیان، کارشناس بازار سرمایه به ارزیابی وضعیت بازار سهام پرداخت و گفت: معاملات روز شنبه بورس تهران بهطور کامل تحتتاثیر فضای سیاسی کشور و خوشبینی سرمایهگذاران نسبت به اخبار منتشرشده از مذاکرات آغاز شد. برتری تقاضا در ابتدای بازار بهگونهای بود که در بسیاری از نمادها عملا فروشندهای مشاهده نمیشد. در همین فضا، شاخص کل با رشد حدود ۱۰۴ هزار واحدی به سطح ۴میلیون و ۱۶۳ هزار واحد رسید.
وی افزود: به دلیل قفل بودن بخش عمدهای از نمادها در سقف خرید، ارزش معاملات چندان بالا نبود و در محدوده ۹ هزار میلیارد تومان قرار گرفت. در مقابل، ورود قابلتوجه پول حقیقی به بازار، در حدود ۳۵۰۰میلیارد تومان، یکی از نکات امیدوارکننده معاملات روز شنبه به شمار میرود. همزمان، خروج سنگین منابع از صندوقهای با درآمد ثابت نیز مشاهده شد که میتواند نشانهای از آمادهبودن بخشی از این نقدینگی برای ورود به بازار سهام باشد.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که طی یک تا دو هفته گذشته، بهدلیل تشدید تنشهای سیاسی و افزایش ریسکهای سیستماتیک، بازار سرمایه با افت قابلتوجه شاخصها و قیمت سهام مواجه شده بود. این اصلاح سنگین، در کنار کاهش ارزش بازار به سطوحی کمتر از ۱۰۰میلیارد دلار، به افزایش جذابیت ارزشی بازار انجامیده است. از سوی دیگر، انتشار گزارشهای نسبتا مطلوب ۹ماهه در برخی صنایع باعث شده نسبتهای ارزشگذاری مانند P/E TTM در محدودههای ارزندهتری قرار گیرد.
با وجود این، واقعیت آن است که در شرایط فعلی، چه حرکات مثبت و چه منفی بازار، همچنان شکننده و کمدوام ارزیابی میشود. در مقطع کنونی، مهمترین عامل اثرگذار بر جریان نقدینگی و تصمیم سرمایهگذاران، رصد تحولات سیاسی است و سایر متغیرها از جمله رشد نرخ دلار در بازار دوم، حرکت تدریجی به سمت تکنرخی شدن ارز، ارزندگی نسبی بازار در مقایسه با بازارهای موازی مانند طلا و ارز و حتی گزارشهای مالی منتشرشده، در کوتاهمدت کمتر مورد توجه قرار میگیرند.
به نظر میرسد سرمایهگذاران همچنان با احتیاط بالا عمل میکنند و استراتژیهای کوتاهمدت و تمرکز بر حفظ سرمایه را در اولویت قرار دادهاند. با این حال، در صورت ثبات نسبی فضای سیاسی در روزهای آینده و کاهش تنشها، دستکم تا دور بعدی مذاکرات، میتوان انتظار داشت بازار با تقویت تقاضا مواجه شود و شاخص کل و قیمتها مسیر صعودی ملایمی را تجربه کنند. در چنین سناریویی، صنایع دلاری بهویژه پتروشیمی، پالایشی و فولادی بیش از سایر گروهها میتوانند در کانون توجه سرمایهگذاران قرار گیرند.
رشد بورس موقتی است؟
ابراهیم حاجیاحمدی، کارشناس بازار سرمایه به ارزیابی وضعیت بازار سهام پرداخت و گفت: افزایش سطح ریسکهای سیستماتیک ناشی از احتمال تنش نظامی زمینهساز پنیک در بازار سرمایه شد و به فشار عرضهها در بازار دامن زد تا جایی که شاخص کل بورس اوراق بهادار پس از رشد چند ماه گذشته (از محدوده 2میلیون و 395 هزار واحد تا 4میلیون و 544 هزار واحد) طی دو هفته حدود 13 درصد کاهش و بیش از 600 هزار واحد ریزش را تجربه کرد. در ادامه مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا، بازار را به تعادل نسبی رساند و پس از ارزیابی مثبت طرفین از دور اول مذاکرات و احتمال ادامه آن در فرآیندی مرحلهای (بیش از یک جلسه) سمت تقاضا را تقویت کرد تا شاهد بهبود شرایط روانی بازار باشیم.
وی افزود: حذف ارز ترجیحی 28500 تومانی و انتظارات تورمی افزایش نرخهای قابلتوجه در گروههای ریالی را در بر دارد و نیز اصلاحات ارزی در راستای قرار گرفتن در مسیر تک نرخی شدن که منتج به تداوم رشد سودآوری شرکتهای دلاری بازار شد، درحالیکه هنوز بازار مجالی برای منعکس کردن اثر این رویدادهای مهم بر صورتهای مالی پیدا نکرده از طرفی با توجه به پدیدار شدن ریسکهای سیستماتیک بالقوه P/E بازار به سرعت اصلاح شد و حتی ارزش دلاری بازار نیز طی مدتکوتاهی به نقطه ابتدایی پاییز بازگشت.
اکنون نسبت ارزشگذاری نسبی قیمت بر سود تحقق یافته سهام (p/e ttm بازار) در محدوده 7.5 و همچنین نسبت قیمت بر فروش شرکتها (p/s بازار) 1.7 است. از سوی دیگر کاهش ارزش دلاری بازار تا سطوح نازل 83.5میلیارد دلاری (کف شهریور ماه) بار دیگر جذابیت ارزش جایگزینی شرکتهای بورسی و جاماندگی سهام نسبت به سایر بازارهای موازی طی سالهای اخیر را یادآور شد(در حال حاضر ارزش دلاری بازار سرمایه در محدوده 90 میلیارد دلار واقع شده است). بنابراین با توجه به جمیع نکات، گزارش فصلی خوب در تمام نمادهای بازار دور از ذهن نیست که ارزندگی و چشمانداز رشد سود شرکتها را نشان دهند.
این کارشناس بازار سرمایه گفت: بازار سرمایه در میانمدت و بلندمدت پتانسیل رشد خوبی دارد، اما این رشد پایدار بازار در صورتی است که سایه ریسک سیستماتیک بالقوه ناشی از درگیری نظامی از سر بازار کمرنگ شود. چرا که تا زمانی که سایه جنگ و نگرانی در مورد ریسک نقدشوندگی سهام در زمان بحران بر سر بازار باشد مولفههای بنیادین به حاشیه رانده خواهد شد.
از منظر جریان نقدینگی از ابتدای بهمن ماه برآیند ورود و خروج پول حقیقی حاکی از خروج 18 همت پول از بازار و از طرفی کاهش پلکانی ارزش معاملات است. از منظر تکنیکی نوسانات مثبت را میتوان به عنوان یک موج اصلاحی صعودی تفسیر کرد و تا زمانی که ارزش معاملات فراتر از 20 همت تثبیت نشود، هر رشد و صعودی را میتوان موقتی قلمداد کرد(محدوده مقاومتی معتبر نزدیک شاخص کل 4.250 تا 4.350). با استناد به قوانین موجی و مفروضات فعلی به نظر عمده سهام در گام افزایشی b از orB2 از یک درجه زمانی بزرگتر واقع شده باشند. بر این اساس با در نظر گرفتن ضرایب احتمالی مادامی که شاخص تثبیتی فراتر از سقف تاریخی نداشته باشد انتظار میرود نوسانات مثبت موقت در سهام در کوتاهمدت صرفا بخشی از زیان بازار را جبران کند و احتمالا در ادامه ریزش سهام در راستای تکمیل فاز اصلاحی شاخص کل(جهت آماده شدن برای یک رشد بزرگ در بلندمدت) با ایجاد کف پایینتر از سطح 3.93 میلیون واحدی پتانسیل دنبال کردن اهدافی به ترتیب 3.8 و 3.5 میلیون را داشته باشد(در صورت تغییرات محسوس در مفروضات تحلیلی بالطبع سناریوی تحلیلی نیازمند بازنگری و بهروزرسانی مجدد خواهد بود).
