عملکرد داراییهای مبتنی بر طلا در بورس کالا در هفته منتهی به دهم بهمنماه بررسی شد
صعود فزاینده طلای بورسی
بررسی روند قیمتی داراییهای مبتنی بر فلزات گرانبها در بورس کالای ایران طی هفته گذشته نشاندهنده تداوم حرکت صعودی قیمتها است. هر واحد گواهی سپرده شمش طلا در هفته منتهی به ۱۰ بهمنماه با رشد بیش از ۲۴ درصدی همراه شد و در آخرین روز معاملاتی هفته، یعنی چهارشنبه ۸ بهمن، با قیمت نهایی ۲میلیون و ۶۱۶ هزار تومان به کار خود پایان داد. با این حال، در نخستین روز معاملاتی هفته جدید و همزمان با بازگشایی بازارها، قیمت این دارایی در ساعات ابتدایی معاملات با افت ۶ درصدی مواجه شد و تا سطح ۲میلیون و ۴۰۰ هزار تومان عقبنشینی کرد. این کاهش قیمت تحت تاثیر افت بهای طلای جهانی در معاملات روز جمعه رخ داد. با وجود این اصلاح کوتاهمدت، عملکرد بلندمدت گواهی سپرده شمش طلا همچنان قابلتوجه بوده و این دارایی از ابتدای سال جاری تاکنون بیش از ۱۴۰ درصد رشد قیمت را ثبت کرده است.
رشد سکه در مسیر مشابه شمش
گواهی سپرده تمام سکه بهار آزادی نیز در هفته گذشته روندی مشابه را تجربه کرد. قیمت هر واحد از این گواهی طی معاملات هفته پیش با جهش ۱۲ درصدی همراه شد و روز چهارشنبه به سطح ۱۹۶میلیون و ۶۴هزار تومان رسید. با آغاز معاملات هفته جدید، قیمت این دارایی نیز تحتتاثیر فضای کاهشی بازارهای جهانی طلا، با افت ۴ درصدی مواجه شد و به محدوده ۱۸۶میلیون تومان کاهش یافت. با وجود این نوسانات کوتاهمدت، بازدهی گواهی سپرده تمام سکه بهار آزادی از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون از ۱۰۸ درصد فراتر رفته است؛ موضوعی که نشان میدهد این ابزار همچنان یکی از گزینههای مورد توجه سرمایهگذاران برای حفظ ارزش دارایی در برابر نوسانات متغیرهای کلان بوده است.
احیای حجم معاملات پس از افت مقطعی
در کنار تحولات قیمتی، بررسی روند معاملات انجامشده در بستر بورس کالا نشان میدهد که حجم و ارزش معاملات داراییهای مبتنی بر فلزات گرانبها در هفته گذشته بار دیگر به سطوح میانگین ماههای قبل نزدیک شده است. در هفته منتهی به ۱۰ بهمنماه، در مجموع ۴۱۷.۴ کیلوگرم شمش طلا به ارزش ۹ هزار و ۹۲۴میلیارد تومان در بورس کالا معامله شد.
این در حالی است که حجم معاملات شمش طلا در دو هفته پیش از آن کاهش محسوسی را تجربه کرده بود؛ بهطوریکه در هفتههای منتهی به ۲۶ دیماه و ۳ بهمنماه، به ترتیب تنها ۱۸۱.۵ کیلوگرم و ۱۲۶ کیلوگرم شمش طلا در بورس کالا داد و ستد شده بود. افت چشمگیر حجم معاملات در آن مقطع، تحتتاثیر افزایش نااطمینانیهای داخلی و همچنین محدودیتهای ناشی از قطعی اینترنت رخ داد. بهنظر میرسد در هفته گذشته و با اتصال نسبی اینترنت، شرایط معاملاتی تا حدی بهبود یافته و حجم و ارزش معاملات داراییهای مبتنی بر فلزات گرانبها در بورس کالا در مسیر بازگشت به سطح پیشین خود قرار گرفته باشد.
سقوط طلای جهانی
قیمت طلای جهانی در معاملات روز جمعه با افت بیش از ۸ درصد تا محدوده ۴ هزار و ۸۸۷ دلار به ازای هر اونس سقوط کرد؛ کاهشی که در پی شناسایی سود معاملهگران رخ داد و به عقبنشینی گستردهتری در بازار فلزات گرانبها انجامید. این افت پس از جهش تند قیمتها اتفاق افتاد؛ جهشی که روز پنجشنبه بهای طلا را به رکورد تاریخی ۵ هزار و ۶۰۸ دلار رسانده بود. با وجود این کاهش، قیمت طلا همچنان در مسیر ثبت ششمین افزایش ماهانه متوالی قرار دارد و قویترین عملکرد خود از دهه ۱۹۸۰ تاکنون را تجربه میکند؛ روندی که تحت تاثیر افزایش نااطمینانیهای اقتصادی و ژئوپلیتیک، در کنار تداوم تضعیف دلار آمریکا شکل گرفته است. در حوزه تحولات ژئوپلیتیک، ریسکها همچنان در سطح بالایی قرار دارند. این وضعیت پس از آن تشدید شد که دونالد ترامپ، فرمان اجرایی جدیدی را امضا کرد که بر اساس آن، بر کالاهای وارداتی از کشورهایی که به کوبا نفت صادر میکنند، تعرفه وضع میشود. این اقدام فشار مضاعفی بر مکزیک وارد میکند. همزمان، تنشها در خاورمیانه نیز افزایش یافته است و تهدیدهای نظامی آمریکا علیه ایران از همیشه پررنگتر شده است. همزمان ترامپ با معرفی کوین وارش، عضو پیشین هیاتمدیره فدرال رزرو بهعنوان گزینه اصلی او برای ریاست بعدی فدرالرزرو، به ماهها گمانهزنی درباره آینده رهبری سیاست پولی ایالات متحده پایان داد.
پیوند بازار داخلی با متغیرهای بیرونی
تحولات بازار جهانی طلا همچنان یکی از عوامل تعیینکننده نوسانات کوتاهمدت گواهیهای سپرده طلا در بورس کالا محسوب میشود. تنشهای سیاسی و افزایش احتمال درگیری نظامی و همزمان جهش چشمگیر طلا در بازار جهانی در هفته گذشته، دو عامل اصلی بودند که به جهش قیمت طلا و در نتیجه داراییهای مبتنی بر آن در بورس کالا منجر شدند. روز جمعه طلای جهانی بیش از ۹ درصد افت قیمتی را تجربه کرد و این کاهش قیمت، بهطور مقطعی فشار کاهشی بر قیمت گواهیهای شمش و سکه وارد کرد. با این حال بهنظر میرسد که نوسانات نرخ ارز در بازار داخلی، افزایش ریسکهای سیاسی و تداوم انتظارات تورمی، مانع از اصلاح عمیق قیمتها در بازار گواهیهای سپرده شود. در حال حاضر مجموعهای از ریسکهای ژئوپلیتیک نقش پررنگی در جهتدهی به بازار طلا ایفا میکنند و همزمانی تشدید نااطمینانیها در داخل با نوسانات شدید در بازار جهانی طلا، منجر به نوسانات قابلتوجه در بازار ارز و طلای ایران شده است.
در شرایط فعلی، افزایش احتمال درگیری نظامی مستقیم میان آمریکا و ایران و تشدید تنشهای امنیتی در منطقه، سطح نااطمینانی در بازارها را بهطور محسوسی بالا برده است. چنین فضایی معمولا تقاضا برای داراییهای امن از جمله طلا را تقویت میکند؛ چرا که سرمایهگذاران در مواجهه با ریسکهای غیرقابل پیشبینی، تمایل بیشتری به خروج از داراییهای پرریسک و حرکت به سمت پناهگاههای امن نشان میدهند. باید دید در روزهای آینده تنشها میان آمریکا و ایران به کدام سو حرکت میکند. با وجود اینکه نرخ ارز و انتظارات تورمی در رشد مداوم قیمت داراییهای مبتنی بر فلزات گرانبها از جمله گواهیهای سپرده و صندوقهای قابل معامله محرکهای اصلی رشد طلا در ماههای اخیر بودند، اکنون ریسک درگیری نظامی و روند طلای جهانی اصلیترین عواملی هستند که روند قیمتها و معاملات را در روزهای آینده مشخص میکنند. در مجموع، اگرچه بازار گواهیهای سپرده طلا در بورس کالا در ابتدای هفته جدید با اصلاح قیمتی مواجه شد، اما رشد قابلتوجه قیمتها در مقیاس هفتگی و سالانه، در کنار بازگشت تدریجی حجم معاملات، نشان میدهد که این بازار همچنان تحت تاثیر عوامل حمایتی قرار دارد. در ادامه، مسیر قیمتی این داراییها بیش از هر عامل دیگری به جهتگیری طلای جهانی و اخبار سیاسی وابسته خواهد بود.
