برای اولین بار پس از ۴ سال، گفتوگوهای سهجانبه اوکراین، روسیه و آمریکا در امارات برگزار شد
صلح اوکراین در مذاکرات ابوظبی؟
سفر پنجشنبهشب (۲بهمنماه) هیات آمریکایی به مسکو و دیدار با پوتین در کرملین نتیجه داد. قرار است برای اولین بار طی ۴ سال جنگ روسیه و اوکراین (که از سال ۲۰۲۲ آغاز شد)، طرفهای آمریکایی، روسی و اوکراینی طی روزهای جمعه و شنبه (دیروز و امروز) در ابوظبی با یکدیگر دیدار کنند. «یوری اوشاکوف»، دستیار کرملین، تایید کرد که روسیه به نمایندگان اوکراین و ایالاتمتحده برای «اولین جلسه گروه کاری سهجانبه در مورد مسائل امنیتی» در ابوظبی ملحق خواهد شد.
«هلن ریگان» و «دریا تاراسووا» در گزارش دیروز جمعه در سیانان نوشتند، این مذاکرات پس از آن انجام میشود که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیسجمهور ایالاتمتحده، و جرد کوشنر، داماد ترامپ، در اواخر روز پنجشنبه بیش از سهساعت با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه مذاکره کردند. اوشاکوف این مذاکرات را «فوقالعاده اساسی، سازنده و به نظر من، بسیار صریح و محرمانه» توصیف کرد. اما این مقام روسی همچنین هشدار داد که «بدون حل مساله ارضی... نباید روی دستیابی به توافقی بلندمدت حساب کرد.» وی افزود که روسیه تا زمان دستیابی به توافق، به دنبال کردن اهداف خود «در میدان نبرد، جایی که نیروهای مسلح روسیه ابتکار عمل استراتژیک را در دست دارند» ادامه خواهد داد.
تلاشهای اخیر به رهبری ایالاتمتحده برای میانجیگری بهمنظور پایان دادن به جنگ ۴ساله تاکنون نتوانسته است جنگ را متوقف کند و درخواستهای مسکو مبنی بر اینکه اوکراین قلمروی مورد ادعای روسیه را که مدتها محل اختلاف بوده است، واگذار کند، مانعی در مذاکرات بوده است. روسیه حدود ۲۰درصد از سرزمینی را که طبق قوانین بینالمللی به عنوان بخشی از اوکراین مستقل شناخته میشود، اشغال کرده است، از جمله تقریبا تمام منطقه لوهانسک و بخشهایی از مناطق دونتسک، خرسون و زاپوریژیا. خواستههای حداکثری و دیرینه مسکو شامل تسلیم کل این چهار منطقه از سوی اوکراین است که آنها را ضمیمه کرده اما بهطور کامل فتح نکرده است.
هیات روسیه در ابوظبی به ریاست دریاسالار «ایگور اولگوویچ کوستیوکوف»، رئیس اداره اطلاعات و هیات اوکراینی به ریاست رستم عمروف شامل کریل بودانف(رئیس دفتر زلنسکی)، دیوید آراخامیا(مذاکرهکننده) و رئیس ستاد کل، «آندری هنتوف» بود. دقایقی پس از آغاز جلسه پوتین و ویتکاف، روسیه اعلام کرد که هواپیمای بمبافکن دوربرد این کشور روز پنجشنبه یک پرواز گشتزنی ۵ساعته برنامهریزی شده بر فراز دریای بالتیک انجام داد؛ اقدامی که احتمالا به عنوان نمایش قدرت (درحالیکه تلاشهای دیپلماتیک تشدید شده است) تلقی میشود.
ساعتها قبل از پرواز به مسکو، ویتکاف گفته بود که مذاکرات «به یک موضوع ختم میشود» و این نشان میدهد که شاید توافق در دسترس باشد. ویتکاف روز پنجشنبه در داووس گفت: «فکر میکنم ما به یک موضوع رسیدهایم و در مورد تکرار آن موضوع بحث کردهایم و این به آن معناست که قابل حل است.» وی گفت: «اگر هر دو طرف بخواهند این موضوع را حل کنند، ما آن را حل خواهیم کرد.» یک مقام اروپایی بعدتر به سیانان گفت که موضوع باقیمانده که ویتکاف به آن اشاره کرد، «قلمرو» بود. هدف ولادیمیر پوتین منطقه دونباس در اوکراین است که دارای زمینهای کشاورزی غنی و رودخانههای مهمی است. رئیسجمهور آمریکا در سخنرانی خود در داووس در مورد زلنسکی و پوتین گفت: «من معتقدم که آنها اکنون در نقطهای هستند که میتوانند گرد همآیند و به توافق برسند و اگر این کار را نکنند، احمق هستند.»
روز پنجشنبه، زلنسکی سخنرانی آتشینی در داووس ایراد کرد و رهبران اروپایی را بهدلیل عدمانجام اقدامات بیشتر برای متوقف کردن جنگ پوتین، مورد انتقاد قرار داد. زلنسکی همچنین تاکید کرد که مسائل ارضی حل نشده در شرق، محور مذاکرات صلح خواهد بود. او گفت: «همه چیز مربوط به بخش شرقی کشور ماست، همه چیز مربوط به زمین است. این مسالهای است که هنوز حل نشده است.» الجزیره در گزارشی در همین رابطه نوشت، رئیسجمهور اوکراین گفت مقامات کشورش به همراه هیاتهایی از روسیه و ایالاتمتحده برای اولینبار در روزهای جمعه و شنبه جلسات سهجانبه برگزار خواهند کرد. زلنسکی پس از گفتوگو با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در داووس در روز پنجشنبه، گفت که شرایط ضمانتهای امنیتی برای اوکراین نهایی شده و توافقی در مورد بهبود اقتصادی پس از جنگ تقریبا آماده است.
به نوشته «استیوهالند» و «یولیا دیسا» در رویترز، زلنسکی، روز پنجشنبه پس از گفتوگو با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در داووس گفت که شرایط تضمینهای امنیتی برای اوکراین نهایی شده است؛ اما مساله حیاتی «قلمرو» همچنان حل نشده باقی مانده است. زلنسکی و ترامپ - که از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید در سال گذشته و تغییر سیاست ایالاتمتحده در مورد اوکراین، شش بار با هم ملاقات کردهاند - گفتند که مذاکرات روز پنجشنبه مثبت بود. به هر روی، زلنسکی مذاکراتی را که قرار است در ابوظبی برگزار شود، «اولین نشست سهجانبه» بین این سه کشور توصیف کرد. رئیسجمهور آمریکا هم دیدار با همتای اوکراینی خود را «خوب» توصیف کرد، اما تلاش برای پایان دادن به جنگی که روسیه آغاز کرده است را «روندی مداوم» خواند. زلنسکی پیش از این گفته بود تنها در صورتی به داووس سفر خواهد کرد که فرصتی برای امضای توافقنامهای با ترامپ در مورد حل جنگ تقریبا ۴ساله، از جمله تضمینهای امنیتی و بودجه بازسازی پس از جنگ برای اوکراین، وجود داشته باشد. وی افزود: «اسناد اکنون به شکل بهتری آماده شدهاند.»
به گزارش الجزیره، مارک روته، دبیرکل ناتو، از تلاشهای ترامپ برای پایان دادن به جنگ تمجید کرد، اما گفت اوکراین همچنان به کمک نظامی نیاز دارد؛ زیرا همچنان هدف حملات موشکی و پهپادی روسیه قرار دارد. او گفت: «آنچه ما نیاز داریم این است که حواسمان به اوکراین باشد. بیایید آن توپ را رها نکنیم. و این یعنی، بله، مذاکرات عالی صلح. فوقالعاده. ما هر کاری میکنیم تا آنها را با موفقیت به پایان برسانیم؛ اما فردا این اتفاق نخواهد افتاد.» این مذاکرات در حالی برگزار میشود که حملات روسیه در این هفته باعث شده است که بیشتر پایتخت اوکراین بدون برق بماند و ساکنان نزدیک به ۳هزار ساختمان در کییف در دمای زیر صفر درجه، بدون سیستم گرمایشی باشند.
