ظرفیت خالی صنعت پتروشیمی بهدلیل کمبود خوراک ۲۲درصد است
عدمالنفع ۱.۴میلیارد دلاری پتروشیمیها
چالش خوراک
به گزارش «دنیایاقتصاد» کمبود خوراک در حالحاضر اصلیترین چالش صنعت پتروشیمی محسوب میشود. در پیک مصرف گاز در زمستان، مصرف بخش خانگی و تجاری به حدود ۸۰درصد از کل گاز تولیدی در کشور میرسد و به گفته یکی از مدیران صنعت پتروشیمی کشور سهم مصرف گاز در این فصل به ۵درصد میرسد.
اخیرا مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی به غیرفعالبودن حدود ۲۲درصد از ظرفیت نصب شده صنعت پتروشیمی اذعان کرد. از سوی دیگر علی ربانی، مدیر بهینهسازی مصرف انرژی در شرکت صنایع ملی پتروشیمی نیز با اشاره به خالیبودن ۲۲درصد از ظرفیت پتروشیمی و ضررهای ناشی از آن، گفت: سالگذشته عدمالنفع صنعت حدود ۱.۴میلیارد دلار بود و امسال باید ببینیم قیمت محصولات چگونه است. تا پایان سالمشخص خواهدشد که قیمت محصولاتی که تولید نشده و عرضهای به بازار نداشتیم، چقدر است اما کمتر از یک و نیممیلیارد دلار نخواهد بود.
۴ راهبرد برای رفع چالش خوراک
طبق گفته حسن عباسزاده برای رفع این چالش، شرکت ملی صنایع پتروشیمی چهار راهبرد اصلی شامل «جمعآوری گازهای مشعل»، «ترویج بهینهسازی مصرف انرژی»، «مشارکت در توسعه میدانهای گازی» و «سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر» را در دستورکار قراردادهاست، از همینرو بهنظر میرسد صنعت پتروشیمی هماکنون بزرگترین سرمایهگذار جمعآوری گازهای مشعل باشد و آنطور که مسوولان این صنعت گفتهاند، تا پایان سالآینده روزانه حدود ۱۵۰۰میلیون فوتمکعب گاز از این طریق تامین میشود. در بخش مشارکت در توسعه میادین گازی، فرآیند صدور مجوز سرمایهگذاری صنعت پتروشیمی در توسعه میادین باقیمانده گازی تسهیل شدهاست. گفته میشود، نخستین قرارداد در این زمینه آماده تنفیذ است و طبق آن پتروشیمی باختر و هلدینگ پتروفرهنگ بهصورت مشارکتی دو میدان را توسعه خواهند داد که سبب برداشت ۳۵میلیون مترمکعب گاز در روز میشود.
در بخش دیگر، طبق گفته عباسزاده صنعت پتروشیمی در زمینه کاهش مصرف گاز نیروگاهی نیز واردشده و با سرمایهگذاری در نیروگاههای برق تجدیدپذیر مانند خورشیدی و بادی، تلاشکرده مصرف گاز در بخش تولید برق را کاهش دهد. به گفته وی نمونهای از این تلاشها هدفگذاری تولید ۲۵۰۰مگاوات برق تجدیدپذیر از سوی یکی از شرکتهای پتروشیمی است که حدودهزارمگاوات از آن تا پایان امسال به بهرهبرداری میرسد.
از سوی دیگر صنعت پتروشیمی از سالگذشته شروع به اجرای برنامهای تحتعنوان بهینهسازی مصرف انرژی کردهاست. در این زمینه شرکتهای پتروشیمی بهمنظور فرهنگسازی مصرف و تامین تجهیزات گرمایشی مناسب و موردنیاز مردم در پنج استان سرمایهگذاری کردهاند. امسال نیز گفته میشود تمرکز بر سه استان شمالی کشور یعنی گیلان، مازندران و گلستان است و تلاش شده بر اساس تفاهمی که این شرکت با شرکت ملی گاز ایران انجام دادهاست، در این مناطق در زمینه بهینهسازی مصرف انرژی فعالیت کنند.
۱۰۰میلیون مترمکعب ذخیره گازی با طرحهای بهینهسازی
مدیر بهینهسازی مصرف انرژی در شرکت صنایع ملی پتروشیمی گفته است: در صورت اجرای طرحهای بهینهسازی از سالششم ۱۰۰میلیون مترمکعب ذخیره گازی خواهیمداشت که اگر نرخ آن را هر مترمکعب ۱۰سنت هم حساب کنیم، روزی ۱۰میلیون دلار ذخیره اعتباری خواهیمداشت که عدد قابلتوجهی است. علی ربانی درباره بهینهسازی مصرف انرژی و تاثیر آن در حل مشکل خوراک پتروشیمیها به «ایلنا» گفت: در حالحاضر روزانه ۸۶۰میلیون مترمکعب تولید گاز داریم که در شرایط نرمال ۱۰درصد سهم خوراک پتروشیمیها بوده، اما در فصل سرد کمتر از ۵درصد (۴۰میلیون مترمکعب) به پتروشیمیها اختصاصداده میشود که این مقدار ناچیز، تولید را تا حد زیادی تحتالشعاع قرار میدهد. وی افزود: ما بهدنبال یکمیلیارد دلار سرمایهگذاری هستیم و این در حالی است که اکنون ۲۰میلیارد دلار سرمایه روی زمینداریم که بهرغم آماده بودن، بهخاطر کمبود گاز امکان بهرهبرداری نداریم.
وی افزود: ما سالگذشته سبدی از طرحهای بهینهسازی را اجرا کردیم، امسال نیز ۱۲طرح از جمله در حوزه نیروگاهی، گلخانهها، کشاورزی، مرغداریها، ساختمانهای مسکونی، اداری، تجاری و درمانی را باهم جلو میبریم. سرجمع اقدامات در حوزه بهینهسازی میتواند صددرصد کمبود خوراک گاز پتروشیمی و حتی بخشی از نیاز فولاد کشور را تامین کند، فقط باید تسهیلگری شود و به شرکتهای سرمایهگذار اجازه فعالیت داد تا بتوانند با آوردن تکنولوژی و بهرهگیری از شرکتهای خدمات انرژی با کمترین تشریفات اداری سریعتر جلوی اتلاف انرژی را بگیرند، نیازی هم نیست دولت هزینه کند، فقط در یک بازه زمانی ۵ساله گاز صرفهجویی شده در همان بخش را در یک قرارداد مطمئن به سرمایهگذار برگرداند.
این مقام مسوول تاکید کرد: سرمایهگذار در حوزه پتروشیمی آمادگی دارد که به دولت کمک کند، هم جلوی اتلاف انرژی را بگیرد و هم با تداوم تولید بخش قابلتوجهی از هزینه-فرصت ازدست رفته که منتج به کاهش عرضه ارز در بازار و سایر درآمدهای دولت میشود را جبران کند. ربانی توضیح داد: وقتی یک واحد تولید دارد بخشی از تولید تبدیل به سود و بخشی از این سود مالیات بوده که جزو درآمدهای دولت است اما وقتی واحد تولید ندارد، هزینههای ثابتی هست که از سود ماههایی که تولید داشته مالیات پرداخت میکند و این یعنی یک سیکل معیوب که باعث میشود دولت بخشی از درآمدهای خود را از محل افزایش سود و مالیات بر درآمد شرکتهای تولیدی از دست بدهد. بهخاطر همین ما چارهای جز این نداریم که همزمان با حفظ و افزایش تولید توجه ویژهای هم به حوزه مصرف داشته باشیم تا بدین طریق بتوانیم سرمایه موجود را حفظ کنیم و از محل افزایش درآمد و تولید همین سرمایه؛ سرمایهگذاری جدید را دنبال و یک چرخه امیدوارکننده برای فردای کشور بسازیم.
عدممحدودیت برای سرمایهگذاری
وی تاکید کرد: ما اصلا محدودیتی برای سرمایهگذاری در طرحهای بهینهسازی نداریم، چون توانستیم در سطح شرکتهای پتروشیمی اعتماد ایجاد کنیم. به شرطی که شرکت ملی گاز و سازمان بهینهسازی گواهی صرفهجویی حاصل از این اقدامات را در زمان خود مطابق با همان گواهی به صنعت بازگرداند، این موضوع خود به خود اتلاف انرژی را در سطح گستردهای کاهش میدهد. مدیر بهینهسازی مصرف انرژی در شرکت صنایع ملی پتروشیمی پیشبینی کرد: اگر موانع برداشته شود در یک برنامه ۵ساله در همه بخشها اعم از نیروگاهی، خانگی، عمومی و بخشی از صنایع و کشاورزی امکان کاهش اتلاف حداقل به میزان ۱۰۰میلیون مترمکعب؛ معادل ۴ فازپارسجنوبی را در پیش خواهیمداشت. وی خاطرنشان کرد: در سالپنجم نزدیک ۳۵میلیارد مترمکعب گاز در سالاز بخشهایی که اتلاف میشد، به بخشهای تولید اختصاص خواهد یافت و این میتواند شاخص شدت مصرف انرژی کشور را بهبود داده و کشور را از ردههای کشورهای پرمصرف انرژی به سمت میانه و اهدافی که در قانون اصلاح الگوی مصرف پیشبینیشده، برساند.
