توسعه ملی در آینه فولاد مبارکه
بر اساس گزارشهای رسمی، میزان رشد اقتصادی کشور در ۶ماه امسال بدون نفت منفی بوده است و این به این معنی است که بخش فولاد در این مدت توانسته فراتر از عملکرد بخشهای مختلف عمل کند. دلیل این اتفاق را باید تکمیل زیرساختهای زنجیره فولاد دانست. مهمترین نگرانی امسال صنعت کشور، تامین انرژی بود. این نگرانی برای مجتمعهای فولادی با ساخت و بهرهبرداری واحدهای نیروگاهی جدید که خود فولادیها در آن سرمایهگذاری کردهاند، رفع شده است.
فولادمبارکه به عنوان بزرگترین فولادساز ایران و با نزدیک شدن به ۳۳ سالگی، نه تنها به عنوان یک تولیدکننده کلان، بلکه به عنوان نمادی از پیشرفت و خودکفایی در صنعت کشور شناخته میشود. این شرکت با داشتن زنجیره کامل تولید فولاد از معدن تا فولاد، از جمله ارتقای تکنولوژی تولید و اشتغال پایدار به عنوان مدلی موفق در صنعت ایران مطرح است. فولاد مبارکه با وجود تحریمهای متعدد، توانسته است همگام با استانداردهای جهانی حرکت کند و با تمرکز بر توسعه توان دانشبنیانی، نیازهای روز بازار را درک کند. سرمایهگذاری در منابع سوخت پایدار، بهویژه انرژیهای تجدیدپذیر از جمله اقداماتی است که این شرکت برای تضمین پایداری تولید و جلوگیری از خاموشیها انجام داده است. این رویکرد دانشبنیان و همهجانبه، فولاد مبارکه را به الگویی برای سایر شرکتها در جهت توسعه پایدار و رقابتپذیری در سطح جهانی تبدیل کرده است.
فولاد مبارکه در راستای ارتقای سبد محصولات و افزایش ارزشآفرینی، به سمت تولید فولادهای تخصصی با ویژگیهای پیشرفته حرکت کرده است. این شرکت در حال توسعه تولید فولادهایی با کاربردهای خاص مانند فولادهای مقاوم در برابر خستگی، فولادهای ضد زنگ با قابلیت ایمنی بالا و فولادهای با استحکام مکانیکی بسیار بالاست که در صنایع پیشرفته مانند خودروسازی، نفت و گاز، ساخت تجهیزات پزشکی و ساختوسازهای بزرگ موردنیاز هستند.
این گام نه تنها باعث افزایش قابلیت رقابت در بازارهای داخلی و بینالمللی میشود، بلکه به سمت تبدیل شدن از یک تولیدکننده فولاد ساده به یک ارائهدهنده راهحلهای فولادی پیشرفته هدایت میکند. در همین راستا، شرکت در حال توسعه همکاریهای استراتژیک با شرکای تجاری خود است تا در زنجیره تامین، ارزش افزوده ایجاد کند. این شامل ارائه خدمات پس از فروش، طراحی محصولات مشترک بر اساس نیازهای مشتریان و ایجاد سیستمهای مدیریت ریسک جامع برای اطمینان از کیفیت و تحویل به موقع محصولات است. این رویکرد، نه تنها ارتباط با مشتریان را تقویت میکند، بلکه به شرکت امکان میدهد تا از طریق ایجاد ارزش ویژه، سودآوری و پایداری بلندمدت را تضمین کند.
فولادمبارکه بر مدار خودتامینی
فولاد مبارکه، در راستای مسوولیت اجتماعی خود، با نگاهی به چالشهای موجود در تامین منابع آبی به دنبال راهکارهایی برای کاهش وابستگی به منابع آب شیرین داخلی است. سرمایهگذاری هنگفت ۳۵هزار میلیارد تومانی در پروژه انتقال آب دریا به اصفهان، نشاندهنده تعهد این شرکت به تضمین تداوم تولید و کاهش فشار بر منابع آبی منطقه است. علاوه بر این، اجرای پروژههای بازچرخانی آب و استفاده از پساب شهری، گامی مثبت در جهت حفظ و احیای منابع آب محسوب میشود. این اقدامات، اگرچه به کاهش مصرف آب کمک میکنند، اما سوالاتی را نیز در مورد نقش دولت در تامین زیرساختهای حیاتی و وظایف ذاتی صنایع برمیانگیزد.
ورود فولاد مبارکه به پروژههایی فراتر از تولید فولاد، مانند احداث نیروگاههای خورشیدی و انتقال آب دریا، نشاندهنده نقشآفرینی این شرکت در شرایط نااطمینانی در تامین زیرساختهای عمومی است. این رویکرد، اگرچه در کوتاهمدت به حفظ تولید کمک میکند، اما در بلندمدت میتواند منجر به جابهجایی وظایف حاکمیتی و افزایش هزینههای تولید شود. با این حال، فولاد مبارکه با تمرکز بر تولید پایدار و با در نظر گرفتن ملاحظات زیستمحیطی، تلاش میکند تا ضمن پاسخگویی به نیازهای اقتصادی، به حفظ محیطزیست نیز کمک کند.
الگوی کاهش کربن و استقلال اقتصادی در صنعت فولاد
صنعت فولاد، با تولید سالانه بیش از ۱.۸ میلیارد تن، ستون فقرات اقتصاد جهانی است، اما انتشار ۲.۳ میلیارد تن CO₂ سالانه آن (۷-۹درصد از کل جهانی) چالش جدی محیطزیستی ایجاد کرده است. فرآیندهای سنتی مانند کوره بلند زغالسنگی، عامل اصلی این آلودگی هستند. در پاسخ به این چالش، تعهد جهانی به صفر خالص کربن تا ۲۰۵۰ (COP۲۶) و اجرای CBAM در اتحادیه اروپا (از ۲۰۲۳)، صنعت فولاد را به سمت فناوریهای سبز میکشاند. این مکانیزم، واردات فولاد پرآلاینده را کاهش میدهد و برای صادرکنندگان ایرانی، فرصتی برای سرمایهگذاری در فناوریهای کمکربن است.
بازار فولاد سبز در حال رشد شدید است. از ۷.۴ میلیارد دلار (۲۰۲۴) به ۱۹.۴ میلیارد دلار (۲۰۲۹) و تا ۱۲۹میلیارد دلار (۲۰۳۲) میرسد. کلید این تحول، فناوریهایی مانند هیدروژن سبز در DRI (مثل پروژه HYBRIT در سوئد) و کورههای EAF با برق پاک است که تا ۹۵درصد انتشارات را کاهش میدهند. اقتصاد چرخشی نیز با بازیافت تا ۳۰درصد خام، نقش مهمی ایفا میکند. با وجود چالشهایی مانند هزینه بالای هیدروژن سبز و نیاز به زیرساخت انرژی تجدیدپذیر، فولاد مبارکه با تولید ۷ میلیون تن فولاد در سال، به عنوان یک پیشگام در ایران، در پی دستیابی به اهداف ملی و اجرای استانداردهای جهانی مانند worldsteel است.
فولاد مبارکه با دریافت گواهی «نخبه پایدار» از worldsteel، به عنوان پیشرو در کاهش انتشار کربن در صنعت فولاد شناخته شد. این دستاورد، به دلیل استراتژی جامع کربنزدایی، سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر و فناوریهای نوین مانند H۲-DRI حاصل شده است. فولاد مبارکه اکنون با اتکا به منابع داخلی و تواناییهای خود، در برابر سازوکار CBAM مصون مانده و با کاهش هزینههای عملیاتی، مزیت رقابتی قویای در بازارهای جهانی دارد. این موفقیت، نه تنها جایگاه ایران در دیپلماسی اقلیمی را ارتقا میدهد، بلکه میتواند راهگشای کشورهای در حال توسعه در مسیر کاهش کربن باشد.
جریان تکنولوژی در صنعت فولاد
فولاد مبارکه در سال ۲۰۲۵ با ابتکاری مبتنی بر نانوتکنولوژی، ضایعات سالانه ۳۰هزار تنی مانند لجن کلاریفایر و پودر اکسیدی را به کنسانتره آهن ۶۹درصدی تبدیل کرد. این فرآیند، که در جوایز Steelie ۲۰۲۵ جایزه گرفت، بدون دفن یا سوزاندن، مواد جانبی فاقد کلر تولید میکند و از خطرات زیستمحیطی جلوگیری میکند. این نوآوری سالانه ۱۲۵هزار مترمکعب آب و ۱۲۹۱ تن CO₂ را صرفهجویی میکند که معادل جذب کربن ۲۵هزار درخت و ۱۰۰ شغل پایدار ایجاد کرده است.فرآیند شامل جداسازی مغناطیسی نانوذرات و فیلتراسیون پیشرفته با بازدهی ۹۵درصدی است. این پروژه، الهامگرفته از مدلهای اروپایی مانند Ternium، اما با تطبیق بومی، الگویی برای اقتصاد چرخشی و پایداری صنعتی در ایران است و به اهداف ملی صرفهجویی ۲۰ درصدی آب تا ۲۰۳۰ کمک میکند.
ایمنی هوشمند و کاهش حوادث با هوش مصنوعی
فولاد مبارکه با توسعه سامانه هوشمند ارگونومیک مبتنی بر AI، موفق به کاهش چشمگیر حوادث و مرخصیهای ناشی از آنها شده است. این سامانه که با دقت ۹۶درصد حرکات پرریسک را شناسایی میکند، بهرهوری را به ۲۵درصد و رضایت کارکنان را به ۹۲درصد رسانده است. فولاد مبارکه در این زمینه به عنوان پیشگام ارگونومی دیجیتال در سطح جهانی معرفی شده و به دلیل استفاده از دادههای بومی، هزینههای تحقیق و توسعه را ۴۰درصد کاهش داده است.
فولاد مبارکه به وسعت ایران
گروه فولاد مبارکه به عنوان یکی از ناشران قدیمی بازار سرمایه که اکنون دومین شرکت بزرگ در بورس تهران بهشمار میرود، با چند میلیون سهامدار و توزیع سود مستمر یکی از سهمهای پرطرفدار در پرتفوی سرمایهگذاران خرد و کلان بازار سهام است.
بررسی عملکرد این شرکت در سالجاری حاکی از آن است که تا پایان آذرماه ۱۴۰۴، مجموع فروش ۹ ماهه این شرکت به ۲۳۶هزار میلیارد تومان رسیده که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۱۶درصدی را نشان میدهد. این ارقام حاکی از آن است که با کاهش محدودیتهای انرژی، ظرفیت تحقق درآمد و سودآوری بیشتر برای سهامداران گسترده این گروه صنعتی بیش از گذشته فراهم خواهد شد.
فولاد مبارکه فراتر از مرزهای اصفهان، با چشمانداز توسعه در سراسر ایران، از طریق شبکهای متنوع از شرکتهای تابعه، نقش کلیدی در توسعه صنایع مختلف ایفا میکند.
این شرکتها با حضور در مناطق مختلف معدنی و همچنین تامین زنجیره فولاد از طریق سرمایهگذاری در صنایع فرآوری معدنی در گستره جغرافیایی از هرمزگان تا چهارمحال و بختیاری و سنگان، مسیر تحقق چشمانداز ۵۵ میلیون تنی تولید فولاد را هموار میسازد. این پراکندگی جغرافیایی، نشاندهنده تعهد فولاد مبارکه به توسعه پایدار و ایجاد فرصتهای شغلی در سراسر کشور است.
