قطعی ابزارهای ارتباطی چه تاثیری بر تولید و تجارت دارد؟
استیصال تجار در خاموشی دیجیتال
از پنجشنبهشب، ۱۸ دی ماه، اینترنت کشور قطع شده است. در ادامه اما، محدودیتها مختص به اینترنت نبود و گزارشها حاکی از اختلال در تماسهای تلفنی، ارسال پیامک و دسترسی به سایتهای داخلی در کشور بود. با اعمال این محدودیتها، بسیاری از فعالیتهای اقتصادی با چالش مواجه شد. بر اساس اظهارات فعالان اقتصادی، تجارت این روزها با چالشهای جدیدی در کشور مواجه است که با توجه به آسیبهایی که بخش بازرگانی کشور طی سالهای گذشته متحمل شده بود، بازگشت به روال پیشین گذشته برای تمام بخشهای تجارت پرهزینه خواهد بود.
تجارت ایران پیش از بروز اختلالها نیز، بهدلیل تحریمهای داخلی و خارجی با کشورهای محدودی ادامه داشت. این روابط محدود نیز بر اساس بازاریابی و تجارت سنتی و بر پایه فروش مواد خام به کشورهای هدف شکل گرفته بود که سیاستگذاریهای نادرست، بازرگانی را در معرض شکنندگی و از دسترفتن بازارهای هدف قرار داد. البته علاوه بر تجارت سنتی بازرگانان، سایر شرکای تجاری ایران همپیمانان سیاسی بودند و حال با توجه به نقشآفرینی اندک کشور در چرخه بازرگانی بینالمللی، تداوم ارتباط با شرکای ایران حیاتی شمرده میشود. اکنون با محدودیتهای جدید اینترنتی و ارتباطی، خطر از دست دادن شرکای تجاری افزایش یافته است. در واقع نهتنها قطعی اینترنت منجر به اختلال در سامانههای داخلی کشور شده، بلکه برقراری ارتباط با طرفهای خارجی و سایر زنجیرههای تولید و تجارت را نیز غیرممکن کرده است. حال با شرایط حاکم بر کشور، این خطر وجود دارد که تجارت محدود ایران بهصورت کامل در انزوای بینالمللی قرار گیرد.
تجار در انزوا
فعالان اقتصادی کشور از اختلال در فرآیند تجارت در کشور خبر میدهند. آنها عنوان میکنند که قطعی اینترنت و محدودیتها در تماسهای تلفنی حتی فعالیتهای اقتصادی در داخل کشور را مختل کرده است. در سوی دیگر، تداوم این شرایط میتواند ارتباط بینالمللی صادرکنندگان با طرفهای خارجی را به بنبست برساند. حسن فروزانفرد، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران، در گفتوگو با «دنیایاقتصاد» گفت: وضعیت امروز اقتصاد مثل روز روشن است. در حال حاضر مشکل فعالان اقتصادی تنها قطعی اینترنت نیست، بلکه حتی تماسهای تلفنی نیز با اختلال مواجه است. فعالان اقتصادی، اعضای هیات نمایندگان اتاق بازرگانی و صادرکنندگان میگویند که حتی ارتباط تلفنی خود را با رانندگان حمل کالا از دست دادهاند و ارتباط بینالمللی ایران نیز از دست رفته است.
او ادامه داد: زنجیره این مشکلات در کنار یکدیگر به توقف تجارت کشور منجر میشود. فعال اقتصادی که دسترسی به اینترنت ندارد، حتی اگر کسبوکار او مرتبط با اینترنت نباشد، در بسیاری از فعالیتهای خود به بنبست میرسد و بینظمی در تمام بخشهای کسبوکار او نمایان میشود. این عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران توضیح داد: در حال حاضر افرادی که فعالیت صادراتی دارند، ظرفیت ایمیل، شبکههای اجتماعی و ارتباط با طرف قرارداد خارجی خود را از دست دادهاند. در نتیجه تعهدات بینالمللی فرد آسیب میبیند.
فروزانفرد تاکید کرد: در واقع میتوان گفت که قطعی اینترنت بهصورت کامل در کشور مساوی است با تعطیل یا نیمهتعطیل شدن شرکتها. اکنون مشاهده میشود که شرکتها کاملا تعطیل هستند یا بهصورت نیمهتعطیل به فعالیت خود ادامه میدهند؛ چراکه با وضعیت جاری بسیاری از اقدامات قابل انجام نیست. او در پایان گفت: تداوم قطعی اینترنت و محدودیتهای تلفنی شرایط را دشوارتر خواهد کرد. تعطیلیها اقتصاد کشور را تحتالشعاع قرار میدهد؛ چراکه تداوم حیات بسیاری از کسبوکارها و اشتغال افراد با قطعی اینترنت، دشوار میشود. افزوده شدن به شمار جمعیت بیکار کشور در این شرایط اقدامی مطلوب شمرده نمیشود.
اختلال سامانههای گمرکی
همچنین مرتضی کوهنورد، عضو کمیسیون واردات اتاق بازرگانی ایران، به «دنیایاقتصاد» گفت: قطعشدن اینترنت در چند روز گذشته فعالیت کسبوکارها را به خصوص در تجارت خارجی، مختل کرده است. اینترنت اکنون ابزار حیاتی ارتباطی است و تاثیر بسزایی در اقتصاد کشور خواهد گذاشت. او ادامه داد: در این میان شنیده میشود که اختلالاتی در سامانههای گمرک و استاندارد وجود دارد. البته سایر سامانههای داخلی نیز بهدلیل محدودیتها با اختلال مواجه شدهاند و اقدام موثری در این رابطه نیز نمیتوان انجام داد.
این عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران در پایان افزود: تداوم این محدودیتها در کشور بهشدت آسیبزننده خواهد بود. هرچه محدودیتهای موجود در کشور طولانیتر شود، آسیبهای واردشده به کسبوکار و تجارت کشور شدیدتر خواهد شد. در سوی دیگر، جبران این آسیبها و بازگشت به شرایط عادی پیشین، با طولانیشدن محدودیتها و قطعی اینترنت دشوارتر و پرهزینهتر میشود. البته باید به این نکته اشاره کرد که اکنون راهحلی برای رفع مشکلات وجود ندارد.
گرچه برخی شنیدهها حاکی از رفع تدریجی اختلال در سامانههای گمرکی و استاندارد در کشور و جایگزینی سامانههای جدید است، اما وقفه اینچنینی در فرآیند بازرگانی میتواند آثار مخرب فراوانی در آینده اقتصاد ایران به جای بگذارد. تداوم محدودیتهای داخلی نهتنها منجر به از دست رفتن بازارهای هدف صادراتی و شرکای تجاری ایران میشود، بلکه ورود کالاهای اساسی و حیاتی به کشور را با چالش همراه میکند. کارشناسان بر این باورند که با طولانیشدن اعمال این محدودیتها، صادرکنندگان مقابل شرکای خود مجبور به بدعهدی میشوند و این وضعیت ادامه همکاری با آنان را در مسیری پرابهام قرار میدهد.
