تغییرات قیمتی محصولات پتروشیمی زیر سایه نرخ ارز توافقی
تداوم رشد قیمتهای پایه
در روزهای پایانی هفته گذشته، بازار جهانی انرژی شاهد افت معنادار قیمت نفت خام بود. بهطوریکه بهای نفت برنت در روز جمعه حدود یک درصد کاهش یافت و به سطح تقریبی ۶۰.۴ دلار بهازای هر بشکه رسید. این روند کاهشی در شرایطی رقم خورد که نگرانیها نسبت به افزایش مازاد عرضه جهانی، بر ریسکهای ژئوپلیتیک و تنشهای منطقهای غلبه کرده است. تحولات اخیر، پیامدهای مستقیمی برای بازار جهانی محصولات پتروشیمی دارد. بازاری که بهشدت از نوسانات قیمت نفت و خوراکهای هیدروکربوری تاثیر میپذیرد. با ورود تقاضای نفت به دوره رکود فصلی، نشانههایی از احتیاط در سیاستگذاری تولیدکنندگان بزرگ مشاهده میشود. در همین راستا، انتظار میرود ائتلاف اوپکپلاس بار دیگر بر توقف افزایش عرضه در سهماه نخست سال تاکید کند. این تصمیم، اگرچه میتواند تا حدی از افت بیشتر قیمت نفت جلوگیری کند، اما در برابر رشد عرضه از سوی تولیدکنندگان غیراوپک مانند ایالات متحده و گویان، اثرگذاری محدودی خواهد داشت.
ضعف قیمت نفت در سال ۲۰۲۵، فضای جدیدی را برای صنایع پتروشیمی رقم زده است. کاهش هزینه خوراک، از یکسو میتواند حاشیه سود تولیدکنندگان پتروشیمی را بهبود بخشد، اما از سوی دیگر، نشانههایی از کاهش رشد تقاضای جهانی برای محصولات نهایی شیمیایی و پلیمری، بهویژه در اقتصادهای بزرگ دیده میشود. این مساله احتمال فشار بر قیمت محصولات پتروشیمی در بازارهای بینالمللی را افزایش میدهد. براساس برآورد آژانس بینالمللی انرژی، مازاد عرضه نفت در سال جاری به حدود ۳.۸میلیون بشکه در روز خواهد رسید. وجود چنین سطحی از مازاد، اثر اختلالات احتمالی عرضه را بر قیمتها محدود کرده و باعث میشود بازار نفت و به تبع آن بازار پتروشیمی، بیش از گذشته تحتتاثیر عوامل بنیادین عرضه و تقاضا قرار گیرد. در مجموع، چشمانداز کوتاهمدت بازار جهانی پتروشیمی، بازاری محتاط، رقابتی و وابسته به تحولات کلان انرژی ترسیم میشود.
تداوم افزایش قیمت پتروشیمیها
قیمت پایه محصولات پتروشیمی در روز ۱۴دیماه ۱۴۰۴ در حالی اعلام شد که قیمتهای پایه در سه هفته نخست اردیبهشتماه امسال روند کاهشی داشتند و پس از آن نرخهای پایه افزایشی اعلام شدند. نرخ دلار مبادلهای بعد از ۴۷ هفته رشد متوالی، از هفته سوم اردیبهشت ماه نزولی شد و در هفته ابتدایی خرداد ماه حدود ۰.۰۲ درصد رشد را به ثبت رساند. سپس مسیر نرخ دلار مبادلهای مجددا روند صعودی خود را حفظ کرد. این در حالی است که در هفته سوم دیماه امسال ورق نرخ ارز توافقی همچنان به روند افزایشی خود ادامه داد و با رشد ۴.۸ درصدی همراه بود و این موضوع برای سومین هفته متوالی موجب افزایش یکپارچه قیمتهای پایه محصولات پتروشیمی شد.
به عبارت بهتر دلار توافقی از ۷۹ هزار و ۶۷تومان در روز ۷ دیماه سال جاری به ۸۲ هزار و ۹۲۴تومان در روز ۱۴ دیماه جهش یافت. بهعبارت بهتر افزایش ۱۰۰ درصد از قیمتهای پایه محصولات پتروشیمی تحتتاثیر وضعیت نرخ ارز رقم خورد. این در حالی است که بازار جهانی در مسیر باثباتی نسبت به هفته گذشته قرار دارد و فقط مولفه جهش نرخ ارز توافقی بر روند افزایشی قیمت پایه محصولات پتروشیمی تاثیر گذاشته است.
بررسی قیمت پایه محصولات پلیمری اعلام شده در هفته سوم دیماه نشان میدهد که همه گروههای کالایی با رشد قیمت همراه بودند و در این بین استایرن بوتادین رابر روشن ۱۵۰۲ برای دومین هفته متوالی با ۶ درصد رشد معادل ۷هزار و ۳۸۰ تومان به قیمت ۱۳۲ هزار و ۷۶۰ تومان رسید و به عنوان نخستین محصول افزایشی در گروه پلیمر معرفی شد. اکریلونیتریل بوتادین استایرن ۰۱۵۰ با ۵ درصد رشد قیمت پایه در رتبه دوم جدول افزایشیها قرار گرفت.
در گروه کالایی شیمیاییها نیز تمام گروهها با افزایش قیمت پایه همراه بودند. گاز بوتادین در هفته سوم دیماه امسال با ۱۴ درصد رشد به عنوان اولین گروه کالایی شیمیایی معرفی و در روز ۱۴ دیماه قیمت پایه این محصول ۴۰ هزار و ۹۶۴ تومان بهازای هر کیلوگرم اعلام شد. در این گروه گاز پروپان در رده دوم افزایشیها قرار گرفت و ۱۱درصد رشد داشت. افزایش قیمت ۱۰۰درصدی محصولات شیمیایی نیز تحتتاثیر نرخ ارز توافقی رقم خورد و این در حالی است که به علت تعطیلات سال نوی میلادی و عدم انتشار قیمتهای جهانی، تغییرات میانگین هفتگی دلار توافقی مبنای رشد قیمتهای پایه بوده است. روز ۱۴ دیماه قیمتهای پایه به روش معمول و با میانگین هفتگی دلار تالار اول محاسبه و اعلام شد.
افت معاملات پتروشیمیها با افزایش نرخ پایه
بررسی تالار پتروشیمی و فرآوردههای نفتی در بازه زمانی ۶ تا ۱۲ دیماه امسال نشان میدهد این بازار میزبان ۱۱۷ هزار و ۷۹۸ تن انواع محصول پلیمری بود که با تقاضای ۱۹۰ هزار و ۶۲۸ تنی مواجه شد و در پایان هفته در مجموع ۱۱۵ هزار و ۶ تن انواع محصول پلیمری مورد معامله قرار گرفت. مقایسه آمار بازار فیزیکی محصولات پلیمری در هفته دوم دیماه با هفته پیش از آن نشان میدهد که حجم عرضه و معاملات این نوع محصول بهترتیب ۱.۷ درصد و ۱.۸ درصد کاهش یافته است و این در حالی است که میانگین قیمت پایه تعیین شده برای این نوع محصول افزایشی اعلام شد. همچنین بررسی بازار شیمیاییها در بازه مورد نظر نشان میدهد در این بازار ۶۰ هزار و ۹۶۷ تن محصول شیمیایی عرضه شد که با استقبال ۵۶ هزار و ۲۳۱ تنی مواجه شد و در پایان هفته دوم دیماه امسال ۴۱ هزار و ۱۵۸ تن انواع محصول شیمیایی بهفروش رسید.
مقایسه بازار فیزیکی شیمیاییها در بازه زمانی ۶ تا ۱۲ ماه جاری با هفته پیش از آن نشان میدهد که میزان عرضه و معاملات بهترتیب ۶ درصد و ۴ درصد کاهش داشتهاند و این در حالی است که میانگین قیمت پایه محصولات شیمیایی نیز تحتتاثیر رشد نرخ ارز افزایش داشته است.
