چالش‌ها و تاب‌آوری در بازار سرمایه فلسطین
غزاله خانزاده، کارشناس بازار سرمایه: سال ۲۰۲۴ برای بورس فلسطین، همانند اقتصاد کل کشور، یکی از دشوارترین و چالش‌برانگیزترین دوره‌ها بود. شرایط اقتصادی و سیاسی که کشور را درگیر کرده بود، اثرات عمیقی بر بازار سرمایه و شاخص‌های کلیدی آن برجای گذاشت. اما درعین‌حال، این سال نمونه‌ای از تاب‌آوری و انعطاف‌پذیری سیستم مالی و اقتصادی فلسطین نیز بود.
افت شاخص‌ها و حجم معاملات
بورس فلسطین در سال ۲۰۲۴ با کاهش چشمگیری در شاخص‌های کلیدی عملکرد خود مواجه شد. بر اساس گزارش‌های رسمی، حجم معاملات نسبت به سال گذشته با افت ۵۰درصدی روبه‌رو شد، درحالی‌که تعداد سهام معامله‌شده نیز کاهش ۳۷درصدی را نشان داد. علاوه بر این، شاخص «القدس» که نمایانگر عملکرد کلی بازار است، با کاهش ۱۵.۳۵درصدی نسبت به سال ۲۰۲۳ همراه بود.
عملکرد بخشی
بخش بانکداری و خدمات مالی با کاهش ۱۵.۷۷درصدی، بیشترین افت را در میان بخش‌های مختلف تجربه کرد. پس از آن، بخش خدمات با کاهش ۱۴.۳۲درصد، سرمایه‌گذاری با ۱۱.۴۸درصد، صنعت با ۲.۶۹درصد و بیمه با ۴.۴۹درصد کاهش در شاخص‌ها قرار داشتند.
عوامل تاثیرگذار بر بازار
بحران اقتصادی در غزه و کرانه باختری
بر اساس داده‌های مرکز آمار فلسطین، تولید ناخالص داخلی (GDP) که در نمودار۱ قابل‌مشاهده است، در غزه با کاهش بی‌سابقه ۸۲درصدی مواجه شد و نرخ بیکاری در این منطقه به ۸۰درصد رسید. در کرانه باختری نیز انقباض اقتصادی ۱۹درصدی و نرخ بیکاری ۳۵درصد ثبت شد. این عوامل، به‌طور مستقیم بر توانایی شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران تاثیر گذاشت.
واکنش بورس فلسطین
به‌رغم این شرایط دشوار، بورس فلسطین توانست با حفظ ساختار مالی قوی شرکت‌های پذیرفته‌شده و ایجاد اعتماد در میان سرمایه‌گذاران، عملکرد قابل‌قبولی ارائه دهد. مشارکت فعال در نهادهای بین‌المللی، از جمله اتحادیه عربی بازارهای سرمایه و امضای توافق‌نامه‌های مرتبط با اقتصاد سبز و توسعه پایدار، از اقدامات مهم بورس برای تقویت جایگاه خود بود.
روندهای نیمسال دوم
در نیمه دوم سال ۲۰۲۴، روند بهبود نسبی در بازار مشاهده شد. حجم معاملات نسبت به نیمه اول سال ۳۶درصد افزایش یافت. بااین‌حال، کاهش قیمت طبیعی سهام منجر به افت اندک ارزش بازار شد. شرکت‌هایی مانند صنایع روغن نباتی، سیگار و بانک اسلامی عربی بیشترین کاهش ارزش سهام را داشتند. در مقابل، شرکت‌هایی همچون استراحتگاه‌های تابستانی رام‌الله و صنایع پلاستیک فلسطین عملکرد بهتری از خود نشان دادند.
نگاهی به آینده
با وجود تمام چالش‌ها، بورس فلسطین نشان داده که می‌تواند در برابر بحران‌ها مقاومت کند. حمایت از سرمایه‌گذاری‌های داخلی که ۶۶درصد از کل سرمایه‌گذاری‌ها را شامل می‌شود و جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی در سطح ۳۴درصد، نشان‌دهنده ثبات نسبی در بازار است.
