تراز مثبت تجارت خارجی در فروردین ۱۴۰۳
پرچم تجارت بالا میرود؟
![پرچم تجارت بالا میرود؟](https://cdn.donya-e-eqtesad.com/thumbnail/yVxftP3BDIaD/QHn8O9nsSzT8qCU7RegsN6Pbb5v74eEtbKeSOh05RaboyrQcqFu_Fkt7TZyzEhnm/%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AC%D9%85+copy.jpg)
تجارت خارجی ایران که سالگذشته را با تراز تجاری منفی ۱۶میلیارد دلار به پایان رساند و یک رکورد تاریخی بهثبت رساند، نخستین ماه امسال وضعیت مناسبی را تجربه کردهاست. براساس جدیدترین آمار منتشرشده از سوی گمرک ایران، تجارت خارجی ۴۸درصد رشد کرده و تراز تجاری نیز بدون احتساب صادرات نفت مثبت شدهاست. تصمیم جدید دولت برای اعلام آمار تجارت خارجی از سالگذشته، اعلام آمار تجارت خارجی بهعلاوه صادرات نفت، برق و خدمات فنیمهندسی بودهاست. این موضوع موجب میشد تا برخی از مقامات تراز تجاری را با اضافهکردن این موارد، مثبت ارزیابی کنند. این موضوع از یکسو توان بررسی ارقام تجارت خارجی را از کارشناسان میگرفت و از سوی دیگر واقعیتهای تجارت خارجی را در حاشیه میبرد. البته از یکسو، آمارهای صادرات نفت، برق و خدمات فنیمهندسی بهصورت شفاف اعلام میشد؛ چیزی که تا پیش از این سابقه نداشت.
با آغاز سالجدید تجارت خارجی کشور رویخوش به خود دید و بنا بر اعلام گمرک ایران، تراز تجاری با احتساب نفت، برق و خدمات فنیمهندسی و بدون احتساب آن مثبت ارزیابی شدهاست. البته باید توجه داشت که فروردین به دلیل تعطیلات نوروز معمولا یکی از کمترین ارقام تجارت خارجی را در طول دوازده ماه ثبت میکند، بنابراین نمیتوان بر مبنای این ارقام پیشبینی درستی درخصوص تجارت در سالجاری ارائه کرد، ولی گزارش گمرک نشان میدهد که در نخستین ماه سال، ارزش صادرات به نسبت مدت مشابه سالگذشته کمتر بودهاست.
تجارت ۱۰.۵میلیاردی فروردین
گمرک جمهوریاسلامی ایران اعلامکرد؛ با افزایش ۴۸درصدی تجارت خارجی کشور در نخستین ماه از سال، تراز تجاری کشور با و بدون احتساب نفت مثبت شد. به گزارش گمرک، تجارت خارجی کشور (مجموع صادرات و واردات) با احتساب نفتخام، میعانات گازی، خدمات فنیمهندسی و برق در فروردین ماه سالجاری با ۴۷.۶۳درصد افزایش به رقم ۱۰میلیارد و ۴۲۰میلیون دلار رسید. از مجموع صادرات و واردات کشور، هفتمیلیارد و ۶۸۰میلیون دلار به صادرات و ۲میلیارد و ۷۴۰میلیون دلار آن به واردات اختصاص داشت. بر اساس این گزارش، تراز تجاری کشور با احتساب نفتخام، میعانات گازی، خدمات فنیمهندسی و برق در فروردین ماه سالجاری نسبت به مدت مشابه سالقبل به میزان چهارمیلیارد و ۹۴۰میلیون دلار مثبت بودهاست. این گزارش با اشاره به اینکه صادرات بدون احتساب نفتخام، میعانات گازی، خدمات فنیمهندسی، برق و صادرات از محل تجارت چمدانی در این مدت به میزان سهمیلیارد و ۱۷۰میلیون دلار بودهاست، میافزاید: تراز تجاری کشور بدوننفت هم در فروردین ماه در مقایسه با مدت مشابه قبل ۴۳۰میلیون دلار مثبت بود. این گزارش حاکیست، صادرات نفتخام، کوره و میعانات گازی در فروردین ماه سالجاری چهارمیلیارد و ۱۸۰میلیون دلار بودهاست. همچنین ارزش صادرات کشور در فروردین ماه سالجاری نسبت به مدت مشابه سالقبل ۱۶.۸۵درصد کاهش نشان میدهد. این گزارش با اشاره به اینکه سه قلم عمده کالای صادراتی در فروردین۱۴۰۳ به پروپان مایعشده با ۲۱۸میلیون دلار، متانول با ۲۰۱میلیون دلار و قیرنفت با ۱۸۰میلیون دلار اختصاص داشت، میافزاید: میانگین ارزش هرتن کالای صادراتی در این مدت با ۷.۹۶درصد کاهش به رقم ۳۲۸دلار رسیدهاست. در این مدت، ۹میلیون و ۷۰۰هزار تن کالا به خارج از کشور صادر شد که نسبت به مدت مشابه سالقبل ۹.۶۶درصد کاهش داشتهاست.
چین؛ مقصد نخست صادرات
عمدهترین مقاصد کالاهای صادراتی ایران در فروردین ماه سالجاری شامل کشورهای چین، عراق، اماراتمتحدهعربی، ترکیه، پاکستان، افغانستان و عمان بودهاست که این هفت کشور، ۷۸درصد از وزن و ۸۳درصد از ارزش کل صادرات کشور را به خود اختصاص دادند. براساس این گزارش، در فروردین ماه سالجاری، میزان صادرات کالاهای پتروشیمی سهمیلیون و ۳۰۰هزار تن به ارزش یکمیلیارد و ۴۰۰میلیون دلار بوده که به لحاظ وزن ۲۵.۷۷درصد و از حیث ارزش ۲۴درصد کاهش نشان میدهد. این گزارش میافزاید: در بین ۱۰ قلم عمده کالاهای صادراتی، گازهای نفتی و هیدروکربورهای گازیشکل مایعشده، اوره و میلههای آهنی و فولادی از بیشترین افزایش و گاز طبیعی مایعشده، شمش از آهن و فولاد و بوتان مایعشده از بیشترین کاهش در ارزش برخوردار بودند. گزارش گمرک درباره واردات کالا به کشور در فروردین ماه سالجاری، میافزاید: در این مدت ۲میلیون و ۴۰۰هزارتن کالا به ارزش ۲میلیارد و ۷۰۰میلیون دلار وارد کشور شد که به لحاظ وزن ۳۳.۳۸درصد افزایش و از حیث ارزش ۱۱.۳۶درصد کاهش داشتهاست.
اقلام عمده وارداتی
ذرت دامی با ۳۵۳میلیون دلار، کنجاله سویا با ۱۸۱میلیون دلار و گوشیهای تلفن هوشمند با ۱۰۶میلیون دلار، سه قلم عمده کالاهای وارداتی در فروردین ماه سالجاری بودهاند. بیشترین افزایش در بین ۱۰ قلم نخست کالاهای وارداتی به طلا به اشکال خام، کنجاله سویا و روغن دانه آفتابگردان و بیشترین کاهش در ارزش نیز به قطعات منفصله جهت تولید اتومبیل سواری با کد تعرفه ۹۸۸۷۰۳۱۲، دانه سویا و برنج اختصاص داشت. متوسط ارزش گمرکی هرتن کالای وارداتی در فروردین ماه سالجاری یکهزار و ۱۲۲ دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سالقبل ۳۳.۵۴درصد کاهش داشتهاست.
مبادی اصلی واردات
بر اساس این گزارش، هفتکشور نخست طرف معامله با ایران در فروردین ماه سالجاری شامل اماراتمتحدهعربی، چین، ترکیه، هلند، آلمان، هند و هنگکنگ در مجموع ۷۲درصد از وزن و ۷۸درصد از ارزش کل واردات کشور را به خود اختصاص دادند. میزان ترانزیت خارجی کشور از مسیر ایران در فروردین ماه سالجاری با ۴۷درصد افزایش، به رقم یکمیلیون ۶۰۰هزار تن رسید.
تداوم افزایش ترانزیت خارجی از مسیر ایران
همچنین گمرک ایران اعلام کرد: ترانزیت خارجی از مسیر ایران در اولین ماه از سال۱۴۰۳ با تداوم شیب افزایشی در ماههای اخیر، به رقم یکمیلیون و ۶۰۰هزار تن رسید. این میزان ترانزیت خارجی از مسیر ایران در فروردین ماه سالجاری نسبت به مدت مشابه سالقبل ۴۷درصد افزایش را نشان میدهد. براساس این گزارش، بیشترین میزان ترانزیت خارجی در مدت یادشده از مبدا گمرکات پرویزخان در استان کرمانشاه و شهیدرجایی و باشماق در استان کردستان انجام گرفتهاست. این گزارش میافزاید: در فروردین ماه سالجاری، ۴۸۶هزارتن کالا از مبدا گمرک پرویزخان، ۳۷۷هزار تن از مبدا گمرک شهیدرجایی و ۲۰۳هزار تن از مبدا گمرک باشماق ترانزیت شدهاست.
نخستین ماههای سال چگونه گذشته است؟
نگاهی اجمالی به آمارهای تجارت خارجی در نخستین ماه سالهای ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ نشان میدهد روند تجارت در طول سال معمولا از این ارقام تبعیت نمیکند. در سال۱۳۹۹ صادرات ارزشی معادل یکمیلیارد و ۶۴۳میلیون دلار و واردات ارزشی معادل یکمیلیارد و ۸۷۷میلیون دلار داشتهاست. این رقم، کمترین رقم در صادرات و واردات سال۹۹ است و در هیچیک از ماههای بعد تکرار نشدهاست. در سال۱۴۰۰ صادراتی با ارزش ۲میلیارد و ۹۵۵میلیون دلار انجامشده و کالاهایی با ارزش ۲میلیارد و ۷۹۵میلیون دلار به کشور واردشدهاست. در این سالنیز آمار صادرات در فروردین ماه از سایر ماهها کمتر بوده و واردات نیز از قاعده تبعیت کردهاست. اما در سال۱۴۰۱ صدور کالا به ارزش ۴میلیارد و ۲۴۱میلیون دلار ثبتشده و واردات نیز به ۳میلیارد و ۶۵۴میلیون دلار رسیدهاست. در این سالصادرات در فروردین به نسبت حداقل ۷ ماه، وضعیت بهتری در صادرات رقم خورده؛ اما در واردات همچنان کمترین ارزش مربوط به فروردین ماه است. در سال۱۴۰۲ نیز ۳میلیارد و ۸۱۵میلیون دلار کالا صادرشده و در ازای آن ۳میلیارد و ۸۶میلیون دلار به کشور واردشده که در این سال، صدور کالا در فروردین نسبت به ۱۱ ماه بعد از آن چندان پایین نبوده و در چند ماه شاهد ثبت ارقامی کمتر از فروردین ماه بودیم، اما در واردات کمترین ارزش مربوط به همان ماه نخست سال است.