بزرگ‌ترین صادرکنندگان و واردکنندگان برق در سال ۲۰۲۲

به عنوان مثال صنعت برق برای اقتصاد آلمان به ویژه در توسعه اقتصادی و اشتغال از اهمیت بالایی برخوردار است. اطمینان از تامین انرژی که در مقایسه‌های بین‌المللی برتری دارد، یک مزیت مکانی عالی برای آلمان است. همچنین با توجه به دستیابی به اهداف حفاظت از اقلیم، تامین انرژی برای این کشور از اهمیت بالایی برخوردار است. صنعت برق از طریق اجرای مفاهیم نوآورانه، خواسته‌های حفاظت از آب و هوا را در نظر می‌گیرد. یک چالش ویژه برای تامین‌کنندگان انرژی، مقابله با هزینه‌های قابل توجه، به ویژه برای مصرف‌کنندگان صنعتی است که توسط بسیاری از تصمیمات سیاست انرژی تحمیل می‌شود. از این رو مصرف برق می‌تواند باعث رشد اقتصادی شود که از طریق آن مصرف برق می‌تواند تا حدی تولید سرمایه، نیروی کار و فناوری را افزایش دهد. رشد اقتصادی به نوبه خود می‌تواند تقاضا برای مصرف برق را افزایش دهد که نشان‌دهنده رابطه ذاتی بین آنها است. در ادامه به وضعیت صادرات و واردات برق در جهان در سال ۲۰۲۲ می‌پردازیم.

صادرات برق

براساس گزارش وب‌سایت ورد اکسپورتس، درآمد فروش بین‌المللی حاصل از صادرات برق از همه کشورها در سال ۲۰۲۲ بالغ بر ۱۱۸.۲ میلیارد دلار شد. به طور کلی، ارزش صادرات انرژی الکتریکی برای همه کشورهای صادرکننده از سال ۲۰۱۸ که ارزش صادرات برق در آن سال ۳۴.۹ میلیارد دلار بود، به طور متوسط ۲۳۹ درصد افزایش یافته است. همچنین ارزش برق صادراتی جهان در مقایسه با ۶۰.۳ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۱، حدود ۹۶ درصد افزایش داشته است. در سال ۲۰۲۲، پنج صادرکننده بزرگ برق جهان، تامین‌کنندگان اروپایی یعنی کشورهای آلمان، سوئیس، فرانسه، اسپانیا و بلژیک بودند. در مجموع، این گروه از تامین‌کنندگان اصلی برق بالغ بر ۴۲.۸ درصد از برق صادراتی جهانی را در طول سال ۲۰۲۲ تامین کردند.   

بزرگ ترین کشورهای صادرکننده برق

کشور آلمان با صادرات ۱۸.۷ میلیارد دلار آمریکا در صدر این لیست قرار دارد که بالغ بر ۱۵.۸  درصد از کل صادرات برق در جهان در سال ۲۰۲۲ را به خود اختصاص داد. اما صادرات خالص برق آلمان در نیمه اول سال ۲۰۲۳ نیز به میزان قابل توجهی کمتر از مدت مشابه در سال ۲۰۲۲ بوده است. بر اساس داده‌های اولیه اداره آمار فدرال (دستاتیس)، مازاد صادرات از ۱۶.۵ میلیارد کیلووات ساعت در شش ماه اول سال ۲۰۲۲ به ۲ میلیارد کیلووات ساعت در بازه زمانی مشابه در سال ۲۰۲۳ کاهش یافت.

اگر تنها سه‌ماه دوم سال ۲۰۲۳ را در نظر بگیریم که در آن نیروگاه‌های هسته‌ای تنها یک میلیارد کیلووات ساعت برق تولید کردند تا اینکه در ۱۵ آوریل ۲۰۲۳ تعطیل شدند، به طور قابل توجهی برق وارداتی (۱۸.۵ میلیارد کیلووات ساعت) بیشتر از صادرات (۱۱.۴ میلیارد کیلووات ساعت) بود. همچنین بر اساس گزارش اداره آمار، مازاد واردات کمی‌ بیش از ۷ میلیارد کیلووات ساعت تقریبا معادل مقداری است که نیروگاه‌های هسته‌ای آلمان در سه ماه دوم سال ۲۰۲۲ به شبکه تغذیه کردند، یعنی ۷.۳ میلیارد کیلووات ساعت.

 بعد از آلمان، سوئیس با صادراتی بالغ بر ۹.۹ میلیارد دلار، ۸.۴ درصد از کل صادرات برق در جهان در سال ۲۰۲۲ را انجام داد. فرانسه با ۹ میلیارد دلار‌، اسپانیا با ۶.۹ میلیارد دلار و بلژیک با ۶.۱ میلیارد دلار صادرات، در رده‌های بعدی برترین صادرکنندگان برق قرار داشتند. همچنین از نظر ارزش، پنج کشور فهرست‌شده بیش از سه‌چهارم (۷۷ درصد) برق صادراتی جهانی را در سال ۲۰۲۲ انتقال دادند. در میان قاره‌ها، صادرکنندگان برق اروپایی بیشترین ارزش دلاری برق را در سال ۲۰۲۲ با محموله‌هایی به ارزش ۱۰۲.۹ میلیارد دلار یا ۸۷ درصد کل برق صادراتی جهان فروختند. در رتبه دوم صادرکنندگان برق، کشورهای آسیایی با ۵.۱ درصد قرار داشتند. حدود ۴.۴ درصد برق صادراتی دیگر از آمریکای شمالی سرچشمه می‌گیرد و بعد از آن تامین‌کنندگان بین‌المللی در آمریکای لاتین (۲ درصد) به استثنای مکزیک، اما شامل کارائیب و سپس برخی کشورهای آفریقایی (۱.۵ درصد) قرار داشتند. در میان صادرکنندگان برتر کشورهایی که ، سریع‌ترین رشد صادرات  برق از سال ۲۰۲۱ تاکنون را داشتند عبارتند از: بریتانیا (افزایش ۴۸۴.۵درصدی)، لهستان (۱۹۷.۸ درصدی)، دانمارک (۱۹۱.۳ درصدی)، سوئیس (۱۵۳.۷ درصدی) و کشور اتریش (با افزایش ۱۴۷.۷ درصدی).

کشورهایی با بیشترین مازاد تجاری

وب‌سایت Investopedia صادرات خالص را به عنوان ارزش کل صادرات یک کشور منهای ارزش کل واردات آن تعریف می‌کند. بنابراین، آمار زیر مازاد بین ارزش برق صادراتی هر کشور و خریدهای وارداتی آن برای برق را نشان می‌دهد. آلمان، به اصطلاح یک نیروگاه اروپایی، بیشترین مازاد را در تجارت بین‌المللی برق خود ایجاد کرد. به نوبه خود، جریان نقدی مثبت مزیت‌های رقابتی قوی این کشور را برای این دسته محصول خاص تأیید می‌کند. آلمان با ۵.۷ میلیارد دلار برترین صادرات مثبت خالص برق در سال ۲۰۲۱ را به خود اختصاص داد‌، به طوری که شاخص مازاد تجاری این کشور از سال ۲۰۲۱ بالغ بر ۱۱۶.۶ درصد افزایش یافته است. بعد از آلمان، سوئد با صادرات خالص ۳.۷ میلیارد دلاری و یک مازاد تجاری مثبت ۱۲۴.۸ درصدی، جمهوری چک با صادرات خالص ۳.۵۱ میلیارد دلار و افزایش مازاد تجاری ۱۱۴.۶ درصدی و کانادا با صادرات خالص ۳.۵ میلیارد دلار و رشد مازاد تجاری ۶۳.۷ درصدی قرار داشتند.

کشورهایی با بدترین کسری تجاری

Investopedia صادرات خالص را به عنوان ارزش کل صادرات یک کشور منهای ارزش کل واردات آن تعریف می‌کند. بنابراین، آمار زیر کسری بین ارزش خرید برق وارداتی هر کشور و صادرات آن برای همان کالا را نشان می‌دهد. ایتالیا بیشترین کسری را در تجارت بین‌المللی برق داشته است. به نوبه خود، این جریان نقدی منفی، ضعف رقابتی قوی ایتالیا را برای این دسته محصول خاص برجسته می‌کند، اما همچنین نشان‌دهنده فرصت‌هایی برای کشورهای تامین‌کننده برق است که به برآورده کردن تقاضای قدرتمند این کشور کمک می‌کند. ایتالیا با کسری صادرات خالص ۱۳.۱ میلیارد دلاری برق دارای یک کاهش ۱۳۵.۸ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۱ بود. بعد از ایتالیا، فرانسه با کسری صادرات خالص ۷.۸ میلیارد دلاری، مجارستان با کسری ۴.۲ میلیارد دلاری و ایالات متحده با کسری ۳.۵ میلیارد دلاری قرار دارند.

شرکت‌های برتر برق در سال ۲۰۲۲

در ادامه  به بررسی برترین شرکت‌های ارائه‌دهندگان خدمات عمومی ‌جهانی، اپراتورهای سیستم انتقال یا شرکت‌های شبکه توزیع می‌پردازیم که نماینده بازیگران درگیر در تجارت بین‌‌المللی برق هستند. این شرکت‌ها نقش پررنگی را در صادرات برق بازی می‌کنند. نخستین شرکت، شبکه برق جنوبی چین است که شرکت دولتی برق چین است که در سال ۲۰۰۲ تاسیس شد. تا پایان اکتبر ۲۰۲۲، دارایی‌های این شرکت بالغ بر ۴۲.۵ میلیارد یوآن (۵.۸ میلیارد دلار) بود که در سراسر آسیای جنوب شرقی، اروپا و آمریکای لاتین خارج از چین، و هنگ‌کنگ و ماکائو در چین توزیع شده است. در سال ۲۰۲۲، ارزش واردات و صادرات بین چین و کشورهای شریک نزدیک به ۲.۹ تریلیون دلار رسید که ۴۵.۴ درصد از کل تجارت خارجی چین در مدت مشابه را تشکیل می‌داد.

 شرکت برق بعدی E.ON (آلمان) است. این سازمان بزرگ‌ترین شرکت سرمایه‌گذاری، تولید و توزیع برق در جهان است که مرکز مدیریت آن در شهر دوسلدورف و مرکز اجرایی آن اسن، در ایالت نوردراین وستفالن، آلمان قرار دارند. ارائه‌دهنده خدمات انرژی در آلمان E.ON نزدیک به ۲۶۲ تراوات ساعت برق در سال ۲۰۲۲ فروخت که نسبت به فروش نزدیک به ۳۷۳ تراوات ساعت در سال ۲۰۲۱ کاهش داشته است. آلمان و بریتانیا تقریبا سه‌چهارم از حجم فروش این شرکت را به خود اختصاص دادند.

شرکت برق برتر بعدی Électricité de France فرانسه است. الکتریسیته دو فرانس، شرکت برق فرانسوی چندملیتی است که دومین شرکت بزرگ برق در جهان است و دفتر مرکزی آن، در شهر پاریس قرار دارد. برای اولین بار در چند سال گذشته، فرانسه در سال ۲۰۲۲ واردکننده خالص برق از کشورهای خارجی بود. تراز تجاری برق ۱۶.۵ تراوات ساعت برق وارداتی به فرانسه بود. در این سال، فرانسه نتوانست نیاز برق داخلی خود را تامین کند، زیرا ناوگان هسته‌ای این کشور تحت بازنگری قرار داشت و تولید برق هسته‌ای کاهش یافت. واردکنندگان خالص برق به فرانسه بریتانیا، اسپانیا و کشورهای اروپای غربی آلمان و بلژیک بودند. فرانسه در سال ۲۰۲۲ صادرکننده خالص برق به سوئیس و ایتالیا بود. از دیگر شرکت‌های برتر برق در سال ۲۰۲۲ می‌توان به شرکت ایتالیایی Enel‌، شرکت ایسکوم آفریقای جنوبی و هیدرو کبک کانادا اشاره کرد. اما سریع‌ترین تولیدکنندگان برق جهان در میان تامین‌کنندگان برق بین‌المللی عبارتند از: مولداوی (افزایش ۱۰۱۰ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۱)، برزیل (افزایش ۱۴۸۹ درصدی)، السالوادور (افزایش ۱۴۶۱ درصدی)، بریتانیا (افزایش ۵/۴۸۴درصدی)، سپس کنیا (افزایش ۳۸۸.۸ درصدی).

واردات جهانی برق در سال ۲۰۲۲

خرید انرژی الکتریکی وارداتی در سراسر جهان در سال ۲۰۲۲ بالغ بر ۱۲۹.۸ میلیارد دلار آمریکا بود. به طور کلی، هزینه واردات برق به طور متوسط ۲۷۶.۵ درصد برای همه کشورهای واردکننده از سال ۲۰۱۸ که ارزش خرید بین‌المللی برق به ۳۴.۵ میلیارد دلار رسید، افزایش یافته است. از منظر سالانه خرید برق وارداتی جهانی با رشد ۹۵.۵ درصدی نسبت‌به ۶۶.۴ میلیارد دلار سال ۲۰۲۱ مواجه شده‌است. کشورهای اروپایی فرانسه، ایتالیا، آلمان، سوئیس و مجارستان، بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان برق وارداتی در جهان در این سال بودند. در مجموع، این پنج کشور قدرتمند تقریبا نیمی ‌(۴۷.۵ درصد) از کل برق وارداتی را در سال ۲۰۲۲ خریداری کردند.

از منظر قاره‌ای، کشورهای اروپایی در طول سال ۲۰۲۲ با هزینه خرید ۱۱۴ میلیارد دلار یا بیش از چهارپنجم (۸۷.۹ درصد) کل جهان، بیشترین هزینه را برای برق وارداتی کردند. واردکنندگان آسیایی با ۴.۸ درصد در جایگاه دوم قرار گرفتند. حدود ۴ درصد دیگر از برق وارداتی در سراسر جهان به مشتریان در آمریکای شمالی تحویل داده شد. خریداران در آمریکای لاتین به استثنای مکزیک، اما شامل دریای کارائیب، ۱.۹ درصد انرژی الکتریکی وارداتی را خریداری کردند و مشتریان در آفریقا ۱.۳ درصد از برق وارداتی در جهان در سال ۲۰۲۲ را به خود اختصاص دادند. قاره اقیانوسیه از جمله استرالیا و نیوزیلند اصلا برق وارد نکردند.

پنج واردکننده برتر برق بر اساس کشور

بر اساس ارزش، پنج کشور فهرست شده ۷۵.۲ درصد از کل برق وارداتی را در سال ۲۰۲۲ خریداری کردند. در میان کشورهای فوق، بازارهای برق با سریع‌ترین رشد واردات برق از سال ۲۰۲۱ عبارتند از: فرانسه (۳۲۰.۲درصد افزایش)، لهستان (۲۲۹.۱ درصد افزایش)، اسلواکی (۱۶۴.۳ درصد افزایش) و ایتالیا (۱۳۵.۱ درصد افزایش). خریداران در بریتانیا تنها تامین‌‌کننده اصلی هستند که کاهش خرید برق وارداتی خود را ثبت کرده‌اند که نسبت به سال ۲۰۲۱  بالغ بر ۱۵.۵ درصد کاهش یافته است.

برق وارداتی به فرانسه

خرید جهانی برق وارداتی فرانسه در سال ۲۰۲۲ بالغ بر ۱۶.۸میلیارد دلار بود. کشورهای زیر تامین‌کنندگان برتری هستند که فرانسه بالاترین ارزش دلاری برق را در طول سال ۲۰۲۲ از آنها وارد کرده است. در داخل پرانتز، درصد تغییر ارزش برای هر کشور تامین‌کننده از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ آمده است.

اسپانیا: ۴.۲ میلیارد دلار (افزایش ۳۱۱.۳ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۱)

بریتانیا: ۳.۹ میلیارد دلار (افزایش ۹۹۹.۸درصدی)

بلژیک: ۳.۵ میلیارد دلار (افزایش ۱۹۸.۳ درصدی)

آلمان: ۳.۲ میلیارد دلار (افزایش ۳۲۱.۳ درصدی)

سوئیس: ۱.۸ میلیارد دلار (افزایش ۲۱۴.۹ درصدی)

ایتالیا: ۲۲۰.۱ میلیون دلار (افزایش۸۰.۱  درصدی)

از نظر ارزش، کشورهای فهرست شده ۱۰۰ درصد برق وارداتی فرانسه را در سال ۲۰۲۲ تامین کردند. در مجموع، ارزش برق وارداتی فرانسه از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ به طور متوسط ۳۲۰.۲ درصد از تمام کشورهای تامین‌کننده شتاب گرفت، زمانی که برق خریداری شده ۴ میلیارد دلار هزینه داشت.

برق وارداتی به ایتالیا

خرید جهانی برق وارداتی ایتالیا در سال ۲۰۲۲ بالغ بر ۱۵.۱ میلیارد دلار بود. برترین تامین‌کنندگانی که ایتالیا از آنها بالاترین ارزش دلاری برق را در طول سال ۲۰۲۲ وارد کرده است کشورهای سوئیس، با فروش ۶.۱میلیارد دلار آمریکا، فرانسه با فروش ۵.۷ میلیارد دلار، اسلوونی با فروش ۱.۱ میلیارد دلار، مونته نگرو با فروش ۱/۱ میلیارد دلار، اتریش با فروش ۵۹۴.۷ میلیون دلار‌، یونان با فروش ۵۴۳.۱ میلیون دلار و مالت نیز بالغ بر ۱.۵ میلیون دلار بودند. از نظر ارزش، کشورهای فهرست‌شده ۱۰۰ درصد برق وارداتی توسط ایتالیا را در سال ۲۰۲۲ حمل کردند. در میان کشورهای فوق، تامین‌کنندگان رو به رشد برق به ایتالیا از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ عبارتند از: سوئیس (۴۰۳۰ درصد افزایش)، اسلوونی (۱۷۱۶ درصد افزایش) و فرانسه (۹۳.۷درصد افزایش). به طور کلی، ارزش برق وارداتی ایتالیا از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ به طور متوسط ۱۳۵.۱ درصد از همه کشورهای تامین‌کننده افزایش یافته است، زمانی که برق خریداری شده ۶.۴ میلیارد دلار هزینه داشت.

برق وارداتی به آلمان

خرید جهانی برق وارداتی آلمان در سال ۲۰۲۲ بالغ بر ۱۳ میلیارد دلار بود. کشورهای زیر تامین‌کنندگان برتری هستند که آلمان بالاترین ارزش دلاری برق را در طول سال ۲۰۲۲ از آنها وارد کرده است. در داخل پرانتز، درصد تغییر ارزش برای هر کشور تامین‌کننده از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ آمده است.

دانمارک با فروش ۲.۵ میلیارد دلار آمریکا (افزایش ۱۵۶.۲ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۱)

اتریش با فروش ۲.۳ میلیارد دلار (افزایش ۲۳۹.۶ درصدی)

هلند با فروش ۲.۲ میلیارد دلار (افزایش ۱۹۵.۶ درصدی)

جمهوری چک با فروش ۱.۸ میلیارد دلار (افزایش ۱۲۶.۱ درصدی)

نروژ با فروش ۱.۳ میلیارد دلار (افزایش ۱۶۹.۵ درصدی)

از نظر ارزش، کشورهای فهرست شده ۱۰۰ درصد برق وارداتی توسط آلمان را در سال ۲۰۲۲ تأمین کردند. به طور کلی، ارزش برق وارداتی آلمان از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ به طور متوسط ۱۳۱.۸ درصد از همه کشورهای تامین‌کننده افزایش یافته است، زمانی که برق خریداری‌شده ۵.۶ میلیارد دلار هزینه داشت.