«غکورش» در سایه محدودیتها
دنیایاقتصاد - علی قاسمی : شرکت صنعت غذایی کورش، با ارزش بازار ۱۱هزار میلیارد تومانی در بازار دوم بورس مورد معامله قرار میگیرد و معاملهگران، آن را با نماد «غکورش» میشناسند. این شرکت نیز مانند سایر شرکتهای صنعت غذایی، بهخصوص صنعت تولید روغن خوراکی، درگیر قیمتگذاری دستوری است و با توجه به افزایش هزینهها و نرخ مواد اولیه، طی مذاکراتی با سازمان حمایت برای افزایش نرخ محصولات اقدام به عمل آوردهاند. از آنجا که با توجه به سیاستهای دولتی، واردات روغن خام با محدودیتهایی مواجه است، بنابراین شرکت صنعت غذایی کورش مجبور است برای تامین این اقلام بهموقع عمل کند و به تعامل درستی با تامینکنندگان برسد. با این حال در صورتی که شرکت با افزایش نرخ دلار و تورم بالای داخلی مواجه شود، حاشیه سود ناخالص آن همچنان به روند نزولی خود ادامه میدهد. با این شرایط، سود هر سهم برای سال ۱۴۰۲، حدود ۱۵۷تومان خواهد بود.

شرکت صنعت بستهبندی کورش در تاریخ ۳خرداد ۱۳۹۰ در اداره ثبت شرکتها به ثبت رسید. نام این شرکت در اواخر سال ۱۳۹۱ به شرکت صنعت غذایی کورش تغییر یافت و در اواخر سال ۱۳۹۸ به سهامیعام تبدیل شد. همچنین در سال ۱۳۹۹ در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شد. موضوع فعالیت اصلی شرکت صنعت غذایی کورش مطابق اساسنامه، ایجاد کارخانه بهمنظور تصفیه و بستهبندی روغن مایع و جامد خوراکی و تولید ظروف پیایتی و سایر ظروف برای بستهبندی روغن است. «غکورش» دارای فرصتها و تهدیدهایی است. یکی از مهمترین فرصتها، تغییر الگوی مصرف از روغن جامد به روغنمایع است که میتواند بر تقاضای کالاها موثر باشد. همچنین این امکان وجود دارد که سبد محصولات با اضافهکردن روغن صنف و صنعت به محصولات توسعه یابد. شرکت صنعت غذایی کورش این قابلیت را دارد که به بازار کنجاله ورود کند و از فناوریهای جدید و سرمایهگذاری در این حوزه بهرهمند شود. در کنار این موارد، بوروکراسی اداری طولانی و زمانبر بودن اخذ مجوز محصول جدید به دلیل پیشرو بودن شرکت در تولید محصولات جدید، محدودیت در فرآیندهای واردات روغنخام به دلیل شرایط سیاسی و اقتصادی کشور و محدودیت مربوط به تامین ارز برای واردات مواد اولیه موردنیاز، از جمله تهدیدهای مهم برای این شرکت به حساب میآیند.
ریسکهای پیشروی شرکت
یکی از ریسکهای بهشدت بااهمیت برای شرکت صنعت غذایی کورش، تامین مواد اولیه مصرفی از قبیل روغنخام است. از آنجا که بخشی از مواد اولیه این شرکت بهصورت وارداتی تامین میشود، انتظار میرود تامین بهموقع ارز، یکی از چالشهای بزرگ برای تامین مواد اولیه باشد. در کنار این موارد، تحریمهای بینالمللی نیز در افزایش ریسک تامین مواد اولیه موثر است. شرکت صنعت غذایی کورش بهمنظور رفع این مساله باید به مدیریت ذخایر خود بپردازد و آنها را کنترل کند. ازطرفی همکاری و تعامل بلندمدت با تامینکنندگان معتبر در سطح جهانی از ریسک عنوانشده به میزان قابلتوجهی خواهد کاست. یکی دیگر از ریسکهای موجود برای صنعت غذایی و «غکورش»، نوسانات نرخ بهره است؛ چرا که شرکت اقدام به اخذ وام با سررسیدهای حداکثر یکساله و ششماهه کرده است و در صورت تغییر نرخ بهره، هزینه مالی نیز با افزایش مواجه خواهد شد. آنطور که به نظر میرسد شرکت طی مذاکره با چند بانک به تامین منابع مالی از منابع مختلف روی آورده و ریسک هزینهمالی را کنترل کرده است.
یکی دیگر از ریسکهای مهمی که شرکت با آن دست و پنجه نرم میکند و بر نرخ فروش محصولات نیز موثر است، نرخ ارز موردنیاز است. مواد اولیه شرکت با نرخ ارز نیمایی تامین میشود و در صورت تغییر نرخ ارز، حاشیه سود شرکت و تامین سرمایه در گردش با نوسان همراه خواهد شد؛ چرا که شرکت مجبور است برای تامین بخشی از سرمایه در گردش خود، به تامینکنندگان روی آورده و مواد اولیه خود را به صورت نسیه خریداری کند.
در صورتی که نرخ ارز افزایش یابد، شرکت باید طی رایزنی با سازمان حمایت برای افزایش نرخ فروش اقدام کند. همچنین در صورتی که سیاست تثبیتی نرخ ارز برای کالاهای اساسی اجرایی شود و نرخ مواد اولیه افزایش چندانی نیابد، مذاکره برای دریافت افزایش نرخ از سازمان حمایت سختتر خواهد شد. در صورتی که سازمان حمایت با افزایش نرخ محصولات موافقت نکرده و مانعتراشی کند، حاشیه سود شرکت با نوساناتی همراه خواهد شد. همچنین ریسک مورد نظر جزو معدود ریسکهایی است که قابلیت کنترل نداشته و تنها رایزنی بیشتر و مذاکره با سازمان حمایت میتواند حاشیه سود شرکت را به ثبات نسبی برساند.
یکی از ریسکهایی که پس از دریافت مجوز افزایش نرخ بر سرراه شرکت قرار گرفته و میتواند میزان فروش شرکت را کاهش دهد، ریسک تجاری یا ریسک فروش محصولات در بازار است؛ چرا که با افزایش نرخ محصولات و افزایش نرخ تورم، قدرت خرید مشتریان و خانوارها نیز کاهش یافته و این امر بر تقاضای موجود از طرف مشتریان اثر زیادی دارد. شرکت برای کاهش این ریسک، اقدام به بازاریابی و تبلیغات قوی کرده است. همچنین افزایش کیفیت محصولات میتواند بر تلاش بازاریابان موثر باشد. همچنین فروش به شرکتهای پخش مانند فروشگاه زنجیرهای، از راههای موثر برای فروش بیشتر محصولات است.
محصولات شرکت و روند تولید آنها
روغن مایع با ظرفیت عملی ۲۴۷هزار تن در سال یکی از محصولات اصلی شرکت صنعت غذایی کورش است. روغن نیمهجامد نیز با ظرفیت عملی ۴۳هزار و ۷۰۰تن یکی دیگر از محصولات اصلی شرکت را تشکیل میدهد. «غکورش» در سال ۱۴۰۰ توانسته است با تولید ۲۵۸هزار تن روغن مایع از ظرفیت عملی سالانه این محصول پیشی بگیرد. همچنین این شرکت ۴۱هزار و ۸۱۰تن روغن نیمهجامد را در سال گذشته به مرحله تولید رسانده است. این شرکت در ۹ماهه سالجاری، ۱۶۴هزار تن روغن مایع و ۲۸هزار تن روغن نیمهجامد را وارد چرخه تولید کرده است. همچنین میزان فروش در این دورهها با میزان تولید برابر بوده است.
شرکت صنعت غذایی کورش در بودجه خود پیشبینی کرده است نرخ روغن خوراکی در سهماه پایانی سال به ۶۴میلیون تومان به ازای هر تن برسد که چندان هم دور از انتظار نیست. در صورت تحقق فرض موجود، میانگین نرخ فروش روغن خوراکی در سال ۱۴۰۱ نیز به ۶۳میلیون تومان خواهد رسید. افزایش نرخ روغن خوراکی برای سال آینده، ۵۵درصد در نظر گرفته شده؛ چرا که با توجه به افزایش نرخ دلار نیمایی و نرخ تورم، میزان افزایش نرخ مواد اولیه، به طور متوسط ۷۰درصد در نظر گرفته شده است. بر این اساس و با توجه میزان رشد نرخ مواد اولیه و نرخ رشد محصولات در گذشته، انتظار میرود نرخ محصولات نیز بهطور میانگین، ۵۵درصد افزایش یابد. بر این اساس مجموع درآمد عملیاتی در سالجاری، به ۱۸هزار و ۲۸۹میلیارد تومان خواهد رسید که نسبت به سال ۱۴۰۰ رشد بیش از ۲۰۰درصدی درآمد عملیاتی را نشان میدهد. همچنین در صورت تحقق افزایش ۵۵درصدی نرخ محصولات، میزان درآمد عملیاتی در سال ۱۴۰۲، به ۲۸هزار و ۴۰۰میلیارد تومان خواهد رسید که نسبت به سالجاری، با رشد بیش از ۵۰درصدی مواجه خواهد شد.
بهای تمامشده
ساختار بهای تمامشده شرکت صنعت غذایی کورش نشان میدهد که عمده بهای تمامشده را مواد مستقیم مصرفی تشکیل داده و سهم سربار و دستمزد مستقیم بسیار اندک است؛ به طوری که سهم این دو درمجموع تنها ۳درصد کل بهای تمامشده تولید شرکت را تشکیل میدهد.
در میان مواد اولیه شرکت، روغنخام جزو مهمترین اقلام مصرفی در این شرکت بوده و ۷۰درصد روغن خام از خارج از کشور تامین میشود و وارداتی است. بنابراین نرخ ارز و میزان تورم در اقلام وارداتی موثر بوده و نرخ مواد اولیه بر این اساس تعدیل خواهد شد. در صورتی که روغنخام با نرخ تورم و اختلاف نرخ دلار نیمایی افزایش یابد، نرخ روغن خام داخلی، در سال آینده به ۸۷میلیون تومان بهازای هر تن خواهد رسید و نرخ وارداتی آن نیز به ۷۷میلیون تومان بهازای هر تن خواهد رسید.
بر این اساس، مصرف مواد اولیه در سال آینده به ۲۴هزار و ۸۰۰میلیارد تومان خواهد رسید که در این صورت بهای تمامشده در سال آینده نسبت به سالجاری، ۵۷درصد افزایش خواهد یافت. بر این اساس حاشیه سود ناخالص که از سال ۱۳۹۷ روندی نزولی را طی کرده، از ۲۰درصد به ۲۵درصد و سپس به ۱۳درصد رسیده است. عمده دلیل کاهش حاشیه سود در سال ۱۴۰۱، افزایش شدید نرخ مواد اولیه بهواسطه حذف ارز ترجیحی و افزایش اندک نرخ محصولات نسبت به رشد نرخ مواد اولیه بوده است. پیشبینی میشود در سال آینده نیز حاشیه سود ناخالص در همین محدوده حفظ شود.
سود هر سهم «غکورش»
با توجه به مفروضاتی که اشاره شد، پیشبینی میشود، سود هر سهم «غکورش»، در سالجاری به ۱۲۴تومان و در سال آینده به ۱۵۷تومان برسد. همچنین در صورتی که نرخ دلار نیمایی اعدادی بالاتر از ۳۲هزار تومان را به خود ببیند ولی محصولات مشمول افزایش نرخ نشوند، شرکت میتواند این سود خالص را از دست دهد و به مرز زیانده شدن نزدیک شود. از طرفی در صورتی که نرخ دلار در محدوده ۳۲هزار تومان برای سال آینده تثبیت شود و افزایش نرخ محصولات زیر ۴۰درصد باشد، بازهم شرکت به مرز زیاندهشدن نزدیک خواهد شد. با فرض تحقق سود ۱۲۶تومانی در سال ۱۴۰۱ و سود ۱۵۷تومانی در سال آینده بهازای هر سهم، ضریب قیمت به سود هر سهم آیندهنگر برای سال ۱۴۰۱، حدود ۷واحد و برای سال آتی ۶واحد خواهد بود. این ضریب به صورت تاریخی برای تولیدکنندگان روغن خوراکی به صورت میانگین بین ۱۰ تا ۱۱واحد است.