مقصد «وبوعلی» در بورس تهران کجاست؟
دنیای‌اقتصاد - محمد غفوری : شرکت خدمات سرویس بوعلی (سهامی خاص) در سال ۱۳۶۲ با موضوع فعالیت سرویس و تعمیر کلیه لوازم پزشکی آزمایشگاهی به ثبت رسید. سپس در دهه ۱۳۷۰ شرکت راکد شد و در سال ۱۳۷۹ با تغییر حوزه فعالیتی مجددا شروع به فعالیت کرد. در سال ۱۳۷۹ صاحبان سهام شرکت، نام شرکت را به توسعه و سرمایه‌گذاری خدمات بوعلی (سهامی‌خاص) و موضوع فعالیت آن را به سرمایه‌گذاری تغییر دادند.شرکت سرمایه‌گذاری بوعلی در گروه سرمایه‌گذاری درج نماد و در سال ۱۳۸۲ وارد بازار سرمایه شده است. سهامداران بورسی این شرکت را با نام «وبوعلی» می‌‌‌شناسند.«وبوعلی» در حال حاضر با شناوری سهام ۲۵درصد در بازار اول بورس مورد دادوستد قرار می‌گیرد. این شرکت ۶میلیارد برگه سهم دارد که آخرین قیمت آن ۲۵۵تومان و ارزش بازار آن معادل هزار و ۵۴۰میلیارد تومان است. همچنین بازدهی این نماد در یک‌‌‌ماه، سه‌‌‌‌‌‌ماه و یکسال اخیر به‌‌‌ترتیب ۱۵درصد مثبت، ۱۸درصد مثبت و ۵۲درصد مثبت بوده است. این در حالی که بازدهی شاخص کل و صنعت سرمایه‌گذاری طی یکسال اخیر به‌‌‌ترتیب مثبت ۲۲درصد و مثبت۲۳درصد بوده است. این اطلاعات نشان می‌دهد که شرکت در یکسال اخیر بازدهی بهتری نسبت به صنعت خود و شاخص کل داشته است.
سهامداران
بانک دی با مالکیت ۳۷درصدی بزرگ‌ترین سهامدار «وبوعلی » است. شرکت گروه مالی و اقتصادی بانک دی با مالکیت ۱۸درصدی، دیگر سهامدار مهم «وبوعلی» به شمار می‌رود.
موضوع فعالیت
موضوع فعالیت شرکت سرمایه‌گذاری بوعلی، سرمایه‌گذاری در سهام شرکت‌ها و فعالیت شرکت‌های فرعی آن عمدتا در زمینه صنایع محصولات شیمیایی، فرآورده‌های نفتی، کک و سوخت هسته‌ای و فلزات اساسی است. هلدینگ سرمایه‌گذاری بوعلی (وبوعلی) با سرمایه حدود ۶۰۰میلیارد تومان با در اختیار داشتن حدود ۸۸شرکت مدیریتی و وابسته در صنایع محصولات شیمیایی، فلزات اساسی، غذایی، سرمایه‌گذاری، ماشین‌آلات و خودرو و ساخت قطعات، شرکت‌های چندرشته‌ای صنعتی و سایر صنایع در حال فعالیت است.
ترکیب پرتفوی
سهم سرمایه‌گذاری بوعلی از منظر بهای تمامشده، در شرکت‌های بورسی تقریبا ۱۰برابر سهم سرمایه‌گذاری شرکت در شرکت‌های غیربورسی است.تولید نیروی برق دماوند، پتروشیمی‌‌‌شیراز، معدنی‌‌‌وصنعتی‌‌‌چادرملو و پالایش نفت اصفهان بیش از ۴۲درصد بهای تمامشده کل پرتفوی شرکت را به خود اختصاص داده‌‌‌اند، به‌‌‌طوری که کل مبلغ سرمایه‌گذاری، اعم از شرکت‌های بورسی و شرکت‌های غیربورسی حدود ۹۷۱میلیارد تومان است. از این مبلغ حدود ۵۰میلیارد تومان مربوط به سرمایه‌گذاری در شرکت‌های خارج از بورس و ۹۲۱میلیارد تومان مربوط به سرمایه‌گذاری در شرکت‌های پذیرفته‌‌‌شده در بورس است.بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد که فولادمبارکه اصفهان (فولاد) با سهم ۱۲درصد، تولید نیروی برق دماوند (دماوند) با سهم ۹درصد، بورس کالای ایران (کالا) با سهم ۸درصد و معدنی‌‌‌وصنعتی‌‌‌چادرملو (کچاد) با سهم ۸درصد، جمعا ۳۷درصد از ارزش روز پرتفوی بورسی «وبوعلی» را تشکیل داده‌‌‌اند. همچنین بررسی پرتفوی غیربورسی «وبوعلی» نشان می‌دهد که ۵درصد از کل سرمایه‌گذاری شرکت یا به‌‌‌عبارت دیگر، مبلغی معادل ۵۰میلیارد تومان مربوط به پرتفوی غیربورسی است. از مهم‌ترین زیرمجموعههای غیربورسی سرمایه‌گذاری بوعلی میتوان به بانک سامان، صندوق سرمایه‌گذاری ارزش‌آفرینان دی، روغن‌نباتی پارس، گروه صنعتی آذرخاک و توسعه صنایع پایین‌دستی پتروشیمی اشاره کرد. پنج‌شرکت ذکرشده بیش از ۵۲درصد کل بهای تمامشده پرتفوی غیربورسی «وبوعلی» را تشکیل داده‌‌‌اند.
ریسک‌ها و فرصت‌ها
یکی از ریسک‌های شرکت، وابستگی NAV (خالص ارزش روز دارایی ها) آن به ارزش روز چند هلدینگ سرمایه‌پذیر است. از پتانسیل‌های شرکت هم میتوان به نقدشوندگی مناسب سبد دارایی شرکت، سرمایه‌گذاری روی صنایع بنیادی و متنوع، بازار انحصاری ارائه خدمات مالی و سرمایه‌گذاری شرکت‌های تابعه، تقسیم سودبالای شرکت در مجمع و داشتن زیرمجموعههای باارزش غیربورسی اشاره کرد.
وضعیت دارایی و بدهی
داراییهای شرکت روند رو به رشدی را تجربه کرده، به طوری که در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۹، داراییهای «وبوعلی» رشد بیش از ۱۸درصدی را تجربه است. مهم اینکه در دوره مذکور بدهی‌ها از ۹میلیارد تومان به ۳۳۰میلیارد تومان رسیده است.
روند سود انباشته
روند سود انباشته «وبوعلی» به گونه‌ای بوده که در پایان سال مالی ۱۴۰۰ این شرکت دارای سود انباشته بیش از ۴۷۸میلیارد تومانی بوده است. سود انباشته ۴۷۸میلیارد تومانی «وبوعلی» در حالی اتفاق افتاده که این عدد در سال مالی ۱۳۹۹ حدود ۶۲۰میلیارد تومان بوده است. به عبارت دیگر، سود انباشته شرکت در سال ۱۴۰۰ نسبت به ۱۳۹۹ افت ۲۳درصدی را تجربه کرده است. باید توجه کرد که افزایش سرمایه شرکت به مبلغ ۳۰۰میلیارد تومان نیز از محل سود انباشته ثبت شده است. در نهایت انتظار می‌رود برای سال‌جاری سود انباشته شرکت روند افزایشی را طی کند. طبق آخرین گزارش مالی، سود انباشته شرکت به ۴۹۴ میلیارد تومان رسیده است. در ادامه میزان درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری و سهام «وبوعلی» را مورد بررسی قرار می‌دهیم.
درآمد سود سهام
عمده سود هلدینگ «وبوعلی» از سود تقسیمی زیرمجموعه‌‌‌ها و فروش سرمایهگذاریها حاصل می‌شود. در سال گذشته «وبوعلی» از محل سود سهام زیرمجموعههای خود درآمد ۱۰۷میلیارد تومانی را کسب کرده است که نسبت به درآمد ۸۰میلیارد تومانی سال ۱۳۹۹، رشد ۳۴درصدی را نشان می‌دهد. باید توجه کرد که پایان سال مالی شرکت مربوط به انتهای بهمن‌ماه است. در نهایت این هلدینگ در سال گذشته سود خالص ۴۰۲میلیارد تومانی را ثبت کرده است که نسبت به سال ۱۳۹۹ کاهش ۳۵درصدی را نشان می‌دهد. باید توجه کرد که «وبوعلی» در سال مالی ۱۳۹۹ حدود ۵۴۴میلیارد تومان درآمد از محل فروش سرمایهگذاریها ثبت کرده است. این در حالی است که سال گذشته درآمد فروش سرمایهگذاریهای شرکت ۲۹۲میلیارد تومان بود که دلیل عمده کاهش سود خالص شرکت را میتوان عدم‌‌‌فروش سرمایهگذاریها دانست.
پیش‌بینی می‌شود که شرکت در سال‌جاری بتواند عملکرد روبه رشدی نسبت به سال گذشته داشته باشد و حدود ۲۰۰ تا ۲۲۰میلیارد تومان درآمد از محل سود سهام زیرمجموعههای خود به دست آورد. این امر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند به سود خالص ۸۰ تا ۹۰تومانی به‌‌‌ازای هرسهم منجر شود. این درحالی است که قیمت تابلوی سهام «وبوعلی» ۲۵۵تومان و نسبت قیمت به سود شرکت حدود ۴۷/ ۳واحد است.
پرتفوی بورسی
در پرتفوی بورسی «وبوعلی» سهم‌‌‌های متنوعی وجود دارد که از مهم‌ترین آنها میتوان به «فولاد»، «دماوند»، «کچاد»، «کالا»، «شپنا» و «تپیکو» اشاره کرد. نکته جذاب در پرتفوی بورسی «وبوعلی»، وجود سهم‌‌‌های پرپتانسیل و کم‌‌‌ریسک است که بهتر شدن شرایط کلی بازار سرمایه سبب می‌شود افزایش ارزش‌‌‌افزوده در پرتفوی بورسی این شرکت مورد انتظار باشد.
با توجه به قیمت‌های فعلی، ارزش بازار پرتفوی بورسی شرکت طبق آخرین گزارش در آذر ماه سال‌جاری برابر با هزار و ۷۰۰میلیارد تومان است. بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که این رقم افزایش ۸۰۲میلیارد تومانی را نسبت به بهای تمامشده داشته است. همچنین بررسی آخرین وضعیت پرتفوی سرمایه‌گذاری بوعلی رشد ۸۷درصدی ارزش سرمایهگذاریها نسبت به بهای تمامشده را نشان می‌دهد که با بهتر شدن وضعیت بازار سرمایه انتظار می‌رود ارزش پرتفوی بورسی این شرکت نیز بهتر شود.
پرتفوی غیربورسی
حدود ۵درصد از پرتفوی «وبوعلی» مربوط به پرتفوی غیربورسی است. این شرکت، پرتفوی غیربورسی کوچکی دارد که از میان آنها میتوان به بانک سامان، صندوق سرمایه‌گذاری ارزش‌آفرینان دی، روغن‌نباتی پارس، گروه صنعتی آذرخاک و توسعه صنایع پایین‌دستی پتروشیمی اشاره کرد.
بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد که حدود ۱۳میلیارد تومان از ارزش بهای تمامشده سرمایهگذاریهای «وبوعلی» مربوط به سرمایه‌گذاری در بانک سامان است که ۲۶درصد از بهای تمامشده شرکت را دربرمی‌گیرد. نکته قابل‌‌‌توجه این است که بهای تمامشده پرتفوی غیربورسی «وبوعلی» بالغ بر ۵۰میلیارد تومان بوده و با توجه به قدمت بالای این شرکت‌ها، ارزش فعلی این پرتفوی عدد بسیار جذابی است. اما برای ارزشگذاری دقیق، ارائه اطلاعات شفاف و دقیق از صورت‌های مالی و ارائه اطلاعات دقیق از آخرین وضعیت این شرکت‌ها موردنیاز است.
ارزشگذاری
ارزشگذاری پرتفوی بورسی هر شرکت سرمایه‌گذاری مهم‌ترین بخش محاسبه خالص ارزش داراییهای آن است. نکته مهم اینکه ارزشگذاری شرکت سرمایه‌گذاری صباتامین با روش NAV (خالص ارزش روز دارایی‌‌‌ها) انجام شده است. به این منظور باید ارزش‌‌‌افزوده پرتفوی بورسی و غیربورسی این شرکت محاسبه و با حقوق صاحبان سهام و سود و زیان حاصل از واگذاری سهام جمع شود.
پرتفوی بورسی: ارزش روز پرتفوی بورسی «وبوعلی» هزار و ۷۲۳میلیارد تومان و ارزش‌‌‌افزوده پرتفوی بورسی ۸۰۲میلیارد تومان است. این در حالی است که بهای تمامشده پرتفوی شرکت ۹۲۱میلیارد تومان بوده است. از مهم‌ترین شرکت‌های بورسی «وبوعلی» میتوان به«دماوند»، «کچاد»، «شپنا»، «کالا» و «فولاد» اشاره کرد.
پرتفوی غیربورسی: ارزش برآوردی پرتفوی غیربورسی «وبوعلی» حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰میلیارد تومان و ارزش‌‌‌افزوده پرتفوی غیربورسی آن مبلغ ۵۰ تا ۱۰۰میلیارد تومان برآورد می‌شود. به این ترتیب NAV (خالص ارزش روز دارایی) هر سهم «وبوعلی» در حال حاضر ۳۵۱تومان به‌‌‌ازای هرسهم و نسبت P/ NAV روز شرکت ۷۳درصد است. این در حالی است که قیمت سهم در تابلوی معاملاتی ۲۵۵تومان است.
به طور کلی فرمول یا محاسبه مشخصی برای ارزشگذاری مقایسه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای در روش NAV وجود ندارد. اما P/ NAV (نسبت قیمت سهام به خالص ارزش روز دارایی) برای این سهم باید حدود ۷۰ تا ۶۰درصد باشد. با توجه به محاسبات انجام‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده P/ NAV ۷۳درصد است که نشان می‌دهد شرکت بالاتر از محدوده نرمال ارزش داراییهای خودش در حال دادوستد است.
