موج انقباضی در غرب
دنياي اقتصاد : بر اساس گزارش ارائه شده از سوی بانک مرکزی اروپا، این نهاد در روز چهارشنبه ۱۴ دسامبر، نرخ سیاستی را با افزایش ۵/ ۰ واحد درصدی به ۵/ ۲ درصد در ماه دسامبر رساند و سبب شد سیاستگذاران بالاترین نرخ بهره را از سال ۲۰۰۸ مشاهده کنند. طبق بررسی‌های به عمل آمده پس از گزارش ارائه شده از سوی اداره آمار اروپا در خصوص شیب نزولی تورم در برخی از مناطق حوزه یورو از جمله بریتانیا و آلمان در روز سه‌شنبه ۱۳ دسامبر، این پیام را به سیاستگذاران ابلاغ کرد که سیاست‌های پولی از جمله افزایش نرخ بهره، تاثیر بسزایی در تقویت ارز و کاهش تورم در بلندمدت خواهد داشت. به دنبال اتخاذ سیاست بانک مرکزی اروپا باید به گزارشی از «دنیای اقتصاد» در دو هفته اخیر اشاره کرد.
طبق این گزارش «لاگارد»، رئیس این نهاد در سخنرانی خود اعلام کرد: عقل متعارف می‌گوید ما هیچ سیاستی برای هدف‌گذاری نرخ ارز (برای مهار تورم) نخواهیم داشت، اگرچه نوسانات ارزی باید رصد شود و در خصوص افزایش نرخ بهره در ماه دسامبر نیز افزود که تورم همچنان به افزایش خود ادامه خواهد داد و شتاب تورم به پایان نرسیده است. بنابراین می‌توان دست به کار شدن مقامات پولی این منطقه در به کار‌گیری سلاح ضد تورمی را به قاطعیت لاگارد در جلوگیری از شتاب افزایش هزینه‌ها نسبت داد. علاوه بر اتخاذ سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی اروپا، فدرال رزرو نیز بار دیگر با تداوم سیاست‌های پولی خود، نرخ بهره را با افزایش ۵/ ۰ واحد درصدی به ۵/ ۴ درصد رساند. اگرچه جرمی پاول عملکرد یک ساله خود را در گردهمایی جکسون هول خاطرنشان کرد، اما بلافاصله با اتخاذ سیاست‌های پولی بازارهای جهانی با نوسانات بسیاری همراه شدند. از این‌رو شاخص دلار جهانی با افزایش نرخ بهره تقویت شد و واکنش مثبت خود را با حمایت از کانال ۱۰۴ واحدی اعلام کرد. لازم به ذکر است که با قوت گرفتن شاخص ارز آمریکایی، الاکلنگ شاخص دلار و طلا بار دیگر به نفع دلار جهانی به حرکت در‌آمد. بر این اساس طلا مقاومت خود را در کانال ۱۸۰۰ دلاری از دست داد و در ساعت ۱۵ به وقت تهران قیمت ۱۷۸۰ دلار را به ثبت رساند.
سقف ۱۴ ساله نرخ بهره اروپا
با اثر‌گذاری سیاست‌های انقباضی بر روند تورمی مناطق یورو، بانک مرکزی این منطقه در نشست خود در چهارشنبه ۱۵ دسامبر به افزایش دوباره نرخ بهره پناه آورد؛ زیرا با انتشار گزارشی از سوی اداره آمار اروپا مبنی بر روند نزولی تورم در آلمان و بریتانیا، لاگارد و همچنین سیاستگذاران این منطقه نسبت به توقف شتاب تورم و همچنین اثر سلاح ضد تورمی (نرخ بهره) بر کاهش سرعت آن، آگاه شدند؛ زیرا این مقام پولی در سخنرانی خود در هفته‌های اخیر افزود اقدامات خود برای مهار تورم را زمانی آغاز خواهد کرد که از اوج‌گیری تورم در مناطق خاطر‌جمع شده باشد و گویا مسیر نزولی تورم در مناطق مذکور به ویژه مهم‌ترین کشور صنعتی قاره سبز (آلمان) اطمینان کافی برای اتخاذ سیاست‌های پولی جدید را حاصل کرده است. عاقبت اطمینان لاگارد به رخداد‌های مذکور را می‌توان در افزایش ۵/ ۰ واحد درصدی نرخ بهره سیاستی و رساندن آن به بالاترین سطح ۱۴ سال اخیر مشاهده کرد. ردپای صعود نرخ بهره را در تقویت ارز اروپا نیز می‌توان مشاهده کرد.
بازگشت نرخ بهره آمریکا به قله ۱۳ ساله
پس از اعمال سیاست‌های ضد تورمی بانک مرکزی اروپا، فدرال رزرو نیز با افزایش ۵/ ۰ واحد درصدی نرخ بهره در صحنه ظاهر شد. گرچه این نهاد عملکرد یک‌ساله خود را پیش‌تر در جلسه جکسون هول مبنی بر رسیدن نرخ بهره به ۷۵/ ۴ درصد تا اوایل ۲۰۲۳ اعلام کرده بود، اما با گزارش از سوی اداره آمار کار این منطقه مبنی بر روند نزولی تورم کل و هسته با نرخ ۱/ ۷ و ۶ درصدی اصلاح کرد و اقدامات خود را مبنی بر صعود نرخ بهره تا ۱/ ۵ درصد بنا کرد. همچنین سیاستگذاران این نهاد اظهار کردند که تورم کاهشی ایالات‌متحده را مدیون اثرات نرخ بهره بر اقتصاد این کشور هستند و چشم‌انداز خود را در خصوص تورم این‌گونه بیان کردند که با توجه به اقدامات موثر فدرال رزرو، تورم در سال ۲۰۲۳ به ۶ درصد، در سال ۲۰۲۴ به ۳ درصد و در سال ۲۰۲۵ به هدف‌گذاری خود مبنی بر تورم ۲ درصدی خواهند رسید. در این میان باید به مهم‌ترین و نخستین گام اثر افزایش نرخ بهره، تقویت شاخص دلارجهانی اشاره کرد.
اثر نرخ بهره بر بازارهای جهانی
وضعیت بازارهای جهانی از قربانی شدن بازار طلا و بیت‌کوین در پی تقویت شاخص دلار در روزهای اخیر حکایت دارد. در پی افزایش نرخ بهره و اثر مستقیم آن بر رشد شاخص ارز آمریکا، طلا مقاومت خود را در کانال ۱۸۰۰ دلاری شکست و در ساعت ۱۵ به وقت تهران با قیمت ۱۷۸۰دلار در بازار معامله می‌شد. همچنین بازاررمزارزها نیز در واکنش به تقویت دلار جهانی، در مسیر نزولی قرار گرفتند. از این رو بیت‌کوین با از دست دادن حمایت کانال ۱۷ هزار دلاری، قیمت ۱۶ هزار و ۹۰۰ دلار را در ساعت مذکور به ثبت رساند. همچنین اتریوم نیز به عنوان دومین ارز دیجیتال مهم در سطح جهان به کف کانال ۱۲۰۰ دلار سقوط کرد. اما اثرات نرخ بهره فقط به ریزش بازارهای جهانی ختم نشد، زیرا با افزایش همزمان نرخ بهره توسط اروپا و آمریکا و تقویت ارزهای مناطق مذکور، مسابقه ارزی این دو منطقه آغاز شد.
دوئل دلار و یورو
گزارش‌ها حاکی از آن است که با اتخاذ همزمان سیاست‌های پولی، دوئل دلار و یورو آغاز شد. بر این اساس بلافاصله با اعمال سیاست‌های انقباضی هر یورو در مقابل دلار با ۰۷/ ۱ واحد معامله می‌شود که بالاترین سطح را در ۸ ماه اخیر ثبت کرد. اما سوال این است که چرا با افزایش ۵/ ۰ واحد درصدی بانک‌های مرکزی به صورت همزمان، دلار به اندازه یورو تقویت نشد؟ در پاسخ به این سوال باید به این موضوع اشاره کرد که شاخص دلار در پی کاهش سرعت نرخ بهره، واکنش منفی خود را با سقوط به کانال ۱۰۳ واحدی اعلام کرد و گرچه فدرال رزرو نرخ بهره را در روزهای اخیر افزایش داده است، اما بازگشت این ارز آمریکایی به کانال سابق خود به مدت زمان بیشتری احتیاج دارد. اما سیگنال‌های موجود در بازارها این آگاهی را می‌دهد که شاخص دلار در روزهای اخیر تا کانال ۱۰۷ واحدی صعود خواهد کرد، اما در خصوص برنده شدن دلار جهانی در جنگ قدرت ارزی با یورو هنوز هم تردید‌هایی وجود دارد که در روزهای آتی رمز‌گشایی خواهد شد.
