«خمحرکه» را چه می‌شود؟

معرفی شرکت

موضوع فعالیت شرکت نیرومحرکه طراحی، تولید، ساخت، مونتاژ، خرید، فروش و ارائه خدمات فروش در بازار‌های داخل و خارج به‌طور مستقیم یا از طریق ایجاد شرکت، کارخانه، اعطای نمایندگی، مشارکت در احداث شرکت و کارخانه به هر میزان در داخل یا خارج از کشور و فعالیت‌های مرتبط با محصولات از جمله تولید انواع موتور‌های بنزینی و دیزلی، انواع قطعات موتورسیکلت، انواع قطعات و مجموعه‌های خودرو مثل گیربکس، اکسل، جعبه‌فرمان و انواع خودروی سواری اعم از سه‌چرخ و چهارچرخ است.

«خمحرکه» در تاریخ ۱۸ اسفندماه سال ۱۳۷۲ در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شد و در حال حاضر، جزو واحد‌های تجاری فرعی گسترش سرمایه‌گذاری ایران‌خودرو و واحد تجاری نهایی گروه است. در این میان، ظرفیت «خمحرکه» تولید ۷۵‌هزار دستگاه موتورسیکلت، ۵۰۰تن چرخ‌دنده گیربکس، ۲۱۸‌هزار مونتاژ گیربکس۲۰۶، ۲۵۰‌هزار دستگاه گیربکس۴۰۵ سمند و پارس، ۲۷۴تن مجموعه چرخ‌دنده BE و ۳۰‌هزار ماشین‌کاری سیلندر و سرسیلندر پژو در سال است.

محصولات شرکت

بررسی‌ها نشان می‌دهد که محصولات اصلی شرکت نیرومحرکه در ۶ماه سال مالی ۱۴۰۱ شامل گیربکس پژو۴۰۵، گیربکس رانا، ست چرخ‌دنده پراید و تیبا و گیربکسR۲ است. «خمحرکه» فروش صادراتی ندارد و تمامی محصولات خود را در بازار داخل به فروش می‌رساند. با بررسی مواد مستقیم درمی‌یابیم که مصرف مواد مصرفی شرکت مذکور ۸۰‌درصد از بازار داخل و ۲۰‌درصد به صورت وارداتی تامین می‌شود. در این میان، عمده‌ترین مواد مصرفی شرکت قطعات مربوط به گیربکس است که حدود ۸۸‌درصد مواد مستقیم را شامل می‌شود. از طرفی کشور‌های طرف‌حساب «خمحرکه» که مواد وارداتی آن را تامین می‌کنند، چین و ترکیه هستند. با توجه به روابط خوب این دو کشور با ایران و تنوع تامین‌کنندگان می‌توان گفت از بابت تامین مواد مستقیم در شرکت نیرومحرکه که حدود ۶۸‌درصد بهای تمام‌شده را شامل می‌شود، ریسک کمی شرکت را تهدید می‌کند.

بررسی آمار تولید، فروش و و سودآوری «خمحرکه» می‌تواند نقشه‌ای از عملکرد آن در گذشته به تحلیلگران ارائه دهد. بر این اساس در بخش تولیدات بررسی آمار‌ها نشان می‌دهد که تا سال ۱۳۹۹ به‌طور متوسط ۲۶‌درصد به تولیدات شرکت افزوده شده است، این در حالی است که طی سال ۱۴۰۰ به میزان ۱۳‌درصد از تولیدات شرکت کاسته شده بود. همچنین در ۶ماه ۱۴۰۱ «خمحرکه» توانسته است نسبت به دوره مشابه سال گذشته به میزان ۴‌درصد به تولیدات خود بیفزاید.

می‌توان گفت با توجه به روند افزایشی که در میزان تولیدات شرکت نیرومحرکه در سال‌های گذشته مشاهده شده و همچنین افزایش آن در ۶ماه اول ۱۴۰۱، افتی که در سال ۱۴۰۰ رخ داده تکرار‌پذیر نیست و از منظر تولیدات، رشد حقیقی در نیرومحرکه رخ داده و افزایش درآمد آن صرفا به دلیل تورم و رشد نرخ نبوده است. یکی دیگر از آمار‌های مهم «خمحرکه» مبلغ فروش است. بررسی‌ها حکایت از این دارد که شرکت مذکور در سه‌سال گذشته رشد خوبی را در مبلغ فروش خود به ثبت رسانده، به‌طوری که میانگین ۷۰‌درصد به این مبلغ افزوده شده است. بر همین اساس در ۶ماه ۱۴۰۱ شرکت نیرومحرکه موفق شده است نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۶۴‌درصد به مبلغ فروش خود بیفزاید که رشد درآمدی خوب این قطعه‌ساز را نشان می‌دهد.

آخرین موردی که باید در «خمحرکه» به بررسی آن بپردازیم، روند حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص است. بر همین اساس در چهارسال گذشته میانگین حاشیه سود‌های شرکت مذکور به ترتیب ۱۳درصد، ۳‌درصد و ۴‌درصد بوده است. این در حالی است که در ۶ماه ۱۴۰۱ حاشیه سود‌ها به ۹درصد، یک‌‌درصد و یک‌‌درصد رسیده است و نشان می‌دهد که شرکت در کنترل هزینه‌های بهای تمام‌شده خود با چالش مواجه است. بررسی روند بهای تمام‌شده نسبت به فروش «خمحرکه» نشان می‌دهد که این نسبت از ۸۵‌درصد در سال ۱۳۹۷ به ۹۴‌درصد در سال ۱۴۰۰ رسیده و سرعت رشد هزینه‌ها از آهنگ افزایش نرخ در این شرکت پیشی گرفته و باعث کاهش حاشیه سودهای شرکت شده است.

نسبت سهامداران شرکت

سهامداران عمده شرکت نیرومحرکه عبارتند از شرکت گسترش سرمایه‌گذاری ایران‌خودرو و شرکت ایران‌خودرو که به ترتیب مالکیت ۷/ ۳۵‌درصد و ۳۰‌درصد از سهام شرکت را در اختیار دارند.

تحلیل سود سال آینده

اگر بخواهیم سهم سود سال ۱۴۰۱ نیرومحرکه را تخمین بزنیم، ابتدا باید مفروضات و متغیر‌های موثر بر سودآوری شرکت را مشخص کنیم. مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر سودآوری «خمحرکه» نرخ محصولات تولیدی شرکت است. محصولات اصلی شرکت مذکور که بیشترین درآمد شرکت را شامل می‌شوند، عبارتند از گیربکس پژو۴۰۵، گیربکس رانا، گیربکس R۲ و ست چرخ‌دنده پراید و تیبا که نرخ آنها براساس آخرین گزارش فعالیت ماهانه (آبان‌ماه) به‌ترتیب ۴۹۸‌هزار و ۶۰۰تومان، ۳۵۶‌هزار و ۳۱۰تومان، ۲۳۶‌هزار تومان و ۸۷‌هزار و ۹۴۲تومان در نظر گرفته شده است. نرخ‌های مهم دیگر عبارتند از نرخ افزایش حقوق، نرخ تورم و رشد نرخ حمل‌ونقل که به‌ترتیب ۵۵درصد، ۳۰‌درصد و ۳۵‌درصد برآورد شده‌اند.

همچنین نرخ دلار در بازار آزاد برای سال ۱۴۰۱ برابر با ۲۸‌هزار تومان در نظر گرفته شده است. با فرض این متغیر‌ها، فروش شرکت نیرومحرکه در سال ۱۴۰۱ برابر با ۳‌هزار میلیارد و ۷۱۹میلیون تومان خواهد شد. از این میزان فروش، ۲۵۶میلیارد تومان سود ناخالص، ۲۴میلیارد سود عملیاتی و ۱۵میلیارد تومان سود خالص برآورد می‌شود. این در حالی است که در ۶ماه اول ۱۴۰۱ «خمحرکه» توانسته است به‌میزان یک‌‌هزار میلیارد و ۴۸۸میلیون تومان فروش به ثبت برساند. با این مفروضات سود خالص به‌ازای هر سهم شرکت نیرومحرکه برای سال ۱۴۰۱ برابر با ۲تومان پیش‌بینی می‌شود.

همان‌طور که در بخش مبلغ فروش به بررسی روند سالانه پرداخته شده، «خمحرکه» در دوره ۶ماه اول ۱۴۰۱ موفق به افزایش فروش به میزان ۶۴‌درصد شده است. بر همین اساس پیش‌بینی می‌شود برای سال ۱۴۰۱ رشد ۱۹درصدی نسبت به ۱۴۰۰ به وقوع بپیوندد. با توجه به آخرین قیمت هر سهم شرکت که برابر با ۴۴۰تومان بوده، نسبت قیمت به سود هر سهم شرکت برای سال ۱۴۰۱ برابر با ۷/ ۱۶۱ می‌شود.

ریسک‌ها و فرصت‌های شرکت

یکی از مواردی که در «خمحرکه» باید به آن توجه کنیم، حضور این شرکت در بازار خودروست. با توجه به تکنولوژی‌محور بودن این صنعت باید این موضوع را در نظر بگیریم که عرضه و تولید محصولات مشابه با عملکرد موفق‌تر رقبا در خصوص فروش محصولات مشترک، می‌تواند باعث کاهش فروش تولیدات شرکت شود. بر همین اساس، چالش اصلی پیش‌روی شرکت، افزایش تقاضا در بازار برای خودروهای دارای گیربکس‌ اتومات در سال‌های آتی است که این موضوع نیاز به کسب دانش فنی در این زمینه را افزایش داده و در صورت عدم‌به‌روزرسانی شرکت می‌تواند در راستای کاهش تولیدات نوعی ریسک قلمداد شود.

یکی دیگر از ریسک‌هایی که همواره بر بیشتر شرکت‌های ایران تاثیر‌گذار بوده، نوسانات نرخ ارز است. بر همین اساس آنها با افزایش نرخ ارز، تورم و هزینه‌های دستمزد و مواد اولیه و نهاده‌های تولید با افزایش بهای تمام‌شده محصولات روبه‌رو بوده‌اند. با توجه به اینکه ۲۰‌درصد از مواد اولیه شرکت نیرومحرکه همواره وارداتی بوده، این عامل هزینه‌های شرکت را افزایش داده و کاهش سودآوری آن را به دنبال دارد. با توجه به اینکه صنعت قطعه‌سازی، سرمایه‌بر بوده و تامین سرمایه در گردش موردنیاز به‌منظور پرداخت هزینه تولید و هزینه حقوق و دستمزد و اجرای پروژه‌ها از دغدغه‌های اصلی این صنعت است، بنابراین کاهش یا افزایش نرخ سود بانکی تاثیر بسزایی بر امر تولید خواهد داشت. از طرفی همان‌طور که اشاره شد، حاشیه سود ناخالص «خمحرکه» حدود ۹‌درصد است که باعث می‌شود سودآوری «خمحرکه» با کوچک‌ترین تغییر در نرخ مواد مستقیم یا نرخ محصولات به‌شدت تحت‌تاثیر قرار ‌گیرد.

جمع‌بندی

اگر به روند سود به‌ازای هر سهم شرکت نیرومحرکه نگاهی بیندازیم، درمی‌یابیم که تا سال ۱۳۹۹ این روند افزایشی بوده است، با این حال در سال مالی ۱۴۰۰ این روند کاهشی شده، به طوری که در ۶ماه اول ۱۴۰۱ توانسته است ۲تومان به ازای هر سهم سود ثبت کند که این عدد نسبت به دوره مشابه سال گذشته افت ۷۷درصدی داشته است. بر همین اساس پیش‌بینی می‌شود که برای سال ۱۴۰۱ این شرکت ۲تومان سود برای هر سهم شناسایی کند که این عدد نسبت به سال ۱۴۰۰، افت ۶۶درصدی را نشان می‌دهد. از طرفی با توجه به محاسبات انجام‌شده، نسبت قیمت به سود به‌ازای هر سهم برابر با ۷/ ۱۶۱ برای سال ۱۴۰۱ برآورد شده است. در نهایت با توجه به مجموع عوامل یادشده می‌توان گفت شرکت از نظر میزان تولید و فروش در حال رشد است، در حالی که از منظر حاشیه سود‌های ناخالص، عملیاتی و خالص افت کرده است.

در نهایت باید این موضوع را مدنظر قرار داد که شرکت نیرومحرکه سه طرح توسعه در برنامه‌های آتی خود دارد. در این میان تنها طرحی که بیش از ۵۰‌درصد آن انجام شده، پروژه تولید گیربکس نیمه‌اتوماتیک AMT۶ است که باعث توسعه محصولات و بازار افزایش درآمد از طریق فروش داخلی در «خمحرکه» می‌شود. براساس توضیحات شرکت، در حال حاضر ۹۴‌درصد پیشرفت فیزیکی داشته و برآورد می‌شود تا پایان سال ۱۴۰۱ به بهره‌برداری برسد که این عامل می‌تواند نکته‌ای مثبت در جهت افزایش تولید و در نتیجه رشد سودآوری شرکت باشد.