کاتالیزور وام‌‌های بانکی
دنياي اقتصاد : خرید اقساطی از جمله مسیرهایی است که بسیاری از افراد از آن برای تهیه کالاهای بادوام مورد نیاز خود استفاده می‌کنند. در ایران، عمدتا مردم به واسطه وام‌‌های بانکی کالاهای مورد نیاز خود را به‌صورت قسطی تهیه می‌کنند اما علاوه بر بانک‌ها، چندسالی است که لندتک‌‌ها هم پا به عرصه گذاشته‌اند. لندتک‌‌ها شرکت‌‌هایی هستند که در واقع واسط بانک‌ها و مشتریان بوده و فرآیند وام‌دهی را تسهیل می‌کنند. این موضوع موجب می‌شود که افراد سریع‌‌تر از وام‌‌های بانکی به تسهیلات دسترسی پیدا کرده و همین موضوع می‌تواند هم به نفع تولیدکنندگان و هم مصرف‌کنندگان باشد. در ادامه برخی از لندتک‌‌های ایرانی معرفی و بررسی می‌شوند.
مزایای خرید اقساطی کالاها
قیمت بسیاری از کالاها به‌صورت روزانه در حال افزایش است که این افزایش قیمت دلایل گوناگونی می‌تواند داشته باشد. یکی از بارزترین این دلایل، افزایش نرخ تورم است. در نتیجه به کمک خرید اقساطی کالاها می‌توان تاحدودی پیش از اینکه قیمت کالاها تحت تاثیر تورم قرار گیرد، آنها را تهیه کرد. معمولا در بسیاری از کشورها، شرکت‌‌های تولیدکننده یا فروشگاه‌ها، تسهیلاتی را برای خرید اقساطی کالاها در نظر می‌گیرند که این تسهیلات هم به نفع خریداران و هم به نفع تولیدکنندگان است. خرید اقساطی می‌تواند موجب افزایش فروش تولیدکنندگان شود و به رشد کسب و کار آنها کمک کند. اما در ایران، به دلیل وجود شرایط تورمی و همچنین ابعاد متوسط برخی تولیدکنندگان و فروشندگان، درنظر گرفتن تسهیلات خرید اقساطی کالا برای آنان امکان‌‌پذیر نیست. در شرایط تورمی، ریسک نکول اقساط افزایش یافته و همین موضوع موجب افزایش ریسک بنگاه‌ها می‌شود. در نتیجه این گروه علاقه‌‌ای به در نظر گرفتن این دست از تسهیلات ندارند. با ارائه خدمات اعتباری توسط بانک‌ها، بخشی از این مشکل برای هر دو طرف معامله حل شده است. اما در کنار بانک‌ها، شرکت‌‌هایی هم شکل گرفته که با ارائه خدمات اعتباری به افراد، به خرید اقساطی کالاها کمک می‌کنند.
ازکی وام
ازکی‌‌وام یکی از شرکت‌‌هایی است که از سال ۱۳۹۹ فعالیت خود را در حوزه ارائه اعتبار آغاز کرد. در ابتدا طرح‌های مختلفی برای ارائه اعتبار در این شرکت وجود داشت ولی اخیرا تنها شرکت واسپاری پایا اعتبار به عنوان تامین‌کننده اعتبار برای این شرکت وجود دارد. در این طرح، بیشترین مبلغ اعتبار قابل دریافت ۵۰ میلیون تومان بوده است که در دو مدت زمان ۱۲ ماهه و ۱۸ ماهه قابل پرداخت است. در صورت دریافت این ۵۰ میلیون تومان و مدت بازپرداخت ۱۸ ماهه، مبلغ هر قسط حدودا ۳ میلیون و ۳۱۰ هزارتومان خواهد بود و مجموع اقساط حدودا ۵۹ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان خواهد شد. با کاهش مدت بازپرداخت به ۱۲ ماه، مبلغ هر قسط به حدود ۴ میلیون و ۷۰۰ هزارتومان افزایش داشته ولی مجموع اقساط به ۵۶ میلیون و ۷۳۰ هزارتومان کاهش خواهد یافت.
تمامی مراحل دریافت اعتبار از این شرکت کاملا غیرحضوری بوده و از هرجایی امکان‌‌پذیر است. برای دریافت اعتبار، متقاضی نیاز به چک صیادی به نام خود و فیش حقوقی یا جواز کسب دارد. از مزایای مهم این طرح این است که حتما نیازی به اشتغال در یک شغل ثابت نیست. متقاضی پس از بارگذاری مدارک مورد نیاز و بررسی آن توسط ازکی وام، می‌تواند اعتبار خود را دریافت کند. اما از مشکلات اصلی این طرح می‌توان به محدودیت کالاهای قابل خرید اشاره کرد. کالاهای قابل خریداری با اعتبار این شرکت به کالاهای فروشگاه‌های لوازم خانگی کن، اسنوا و گلدیران محدود می‌شود. در نتیجه دست اعتبار‌گیرنده در خرید کالاها چندان باز نیست.
ایزی‌پی
ایزی‌پی یکی از شرکت‌‌هایی است که احتمالا بسیاری از افراد داخل ایران آن را با بلیت‌‌های الکترونیکی مترو بشناسند. این شرکت از زیرمجموعه‌های شرکت توسن است که در سال ۱۳۸۹ برای ایجاد بلیت‌‌های الکترونیک آغاز به کار کرد و در سال ۱۴۰۰ خدمات اعتباری خود را راه‌‌اندازی کرد. درحال حاضر نرخ سود اسمی ایزی‌پی ۲۴ درصد است. تنوع وثایق ایزی پی نسبت به دیگر پلتفرم‌‌های این حوزه بیشتر بوده و به سه بخش چک، سفته و رمزارز تقسیم می‌شود. البته هنوز امکان وثیقهگذاری رمزارز وجود ندارد ولی در صورت وثیقهگذاری چک صیادی مبلغ هر قسط ۵ میلیون و ۱۶۶ هزار تومان و پرداخت نهایی حدودا ۶۲ میلیون تومان خواهد بود. در صورت وثیقهگذاری سفته، مبلغ هر قسط ۵ میلیون و ۲۰۸ هزار تومان بوده و مجموع پرداخت‌‌ها به حدود ۶۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان میرسد. برای دریافت اعتبار و خرید اقساطی از این پلتفرم، ابتدا باید در سایت ایزی‌پی ثبت نام صورت گیرد. پس از آن برای ارسال مدارک مربوط به وثایق، در صورت انتخاب چک، تصویر چک صیادی باید ابتدا بارگذاری شده و پس از تایید آن، چک باید به آدرس مذکور در پیامک تایید پست شود. در صورت انتخاب سفته، ابتدا تصویر پشت و روی کارت ملی باید در سایت بارگذاری شود و پس از تایید آن، باید یا سفته‌ها به آدرس اعلام شده پست شود یا منتظر مسوول دریافت وثیقه بود. لیست فروشگاه‌هایی که می‌توان با کمک اعتبار ایزی‌پی از آنان خرید کرد در وبسایت این پلتفرم درج شده که گستره زیادی از کالاها را در‌بر می‌گیرد که نکته قوت این پلتفرم محسوب می‌شود.
بای چک
بای چک از سال ۱۳۹۶ تاکنون مشغول فعالیت در این حوزه است. بای چک نسبت به دیگر رقبای خود در این حوزه، سقف تسهیلات بسیار بالاتری دارد که بر اساس تشخیص کارشناسان بای چک به متقاضیان تعلق می‌گیرد. سود اسمی اعتبار اهدایی از سوی بای چک نیز ۲۱ درصد است. همچنین از نظر حداکثر زمان بازپرداخت هم این پلتفرم نسبت به دیگر رقبای خود، سقف بیشتری داشته که این سقف به ۲۴ ماه میرسد. برای وثیقه در بای چک، از چک، سفته و نامه کسر از حقوق می‌توان استفاده کرد و تمام مراحل آن به‌صورت غیرحضوری انجام می‌شود. از دیگر مزایای اصلی بای چک گستردگی بالای کالاهای قابل خرید در این پلتفرم است که حتی شامل طلا و زیور‌آلات نیز می‌شود. لیست فروشگاه‌هایی که می‌توان به کمک اعتبار بای چک از آنان خرید کرد در وبسایت این پلتفرم موجود است. بای چک برای اعطای اعتبار به مشتریان، ابتدا شرایط آنان را می‌‌سنجد. در سنجش اعتبار، چهار عامل اصلی بیش از بقیه عوامل مورد توجه قرار می‌گیرند. قدمت حساب بانکی، معدل حساب، شغل و سوابق کاری و نبود چک برگشتی در سیستم بانکی این چهار عامل را تشکیل می‌دهند.
دیجی پی
دیجی پی از دیگر شرکت‌‌های این حوزه است که نام آن برای بسیاری از افراد با نام دیجی کالا گره خورده است. این شرکت در ابتدا به دنبال تسهیل خدمات پرداخت بوده و سپس بحث خرید اعتباری نیز به خدمات آن اضافه شده است. تامین‌کننده اعتبار اعطا شده از سوی این شرکت، بانک ملت است. در نتیجه برای دریافت اعتبار از این پلتفرم باید حتما در بانک ملت حساب داشت. از دیگر مدارک مورد نیاز برای دریافت اعتبار از این شرکت می‌توان به کارت ملی هوشمند، چک صیادی و کارت پایان خدمت اشاره کرد. حداکثر اعتبار قابل دریافت از دیجی پی ۳۰ میلیون تومان بوده و سود اسمی تسهیلات پرداختی، ۱۸ درصد است. برای دریافت اعتبار از دیجی پی، تنها می‌توان از چک به عنوان وثیقه استفاده کرد که نسبت به وثایق برخی از رقبای خود تنوع کمتری دارد. برای دریافت اعتبار ۳۰ میلیون تومانی، باید یک چک ضمانت ۳۶ میلیون تومانی به دیجی پی ارائه کرد. مبلغ هر قسط در صورت انتخاب دوره بازپرداخت ۱۸ ماهه یک میلیون و ۱۴۲ هزار تومان خواهد بود و بازپرداخت نهایی به حدود ۳۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان میرسد.
قسطا
از دیگر پلتفرم‌‌های فعال در این حوزه می‌توان به قسطا اشاره کرد. قسطا از سال ۹۸ فعالیت خود را آغاز کرد. قسطا به مشتریان خود یک کارت نقدی اعطا کرده که اعتبار آن از ۳ تا ۲۰ میلیون تومان متغیر است. تامین‌کننده اعتبار این شرکت بانک آینده بوده و بر همین اساس سود تسهیلات آن مطابق با سود تعیین شده توسط بانک مرکزی برای تمامی بانک‌ها، ۱۸ درصد است. البته قسطا کارمزدی هم بابت تسهیلگری دریافت کرده و این موضوع موجب می‌شود که سود تسهیلات این پلتفرم حدودا ۲۱ درصد شود. حداکثر زمان بازپرداخت اقساط قسطا هم ۱۲ درصد است.
اینها تمامی پلتفرم‌‌های فعال داخلی نبوده و تعداد آنان بیشتر است. اما در اینجا تلاش شده تا به معرفی برخی از آنان جهت آشنایی با فرآیند لندتک‌‌های ایرانی پرداخته شود. به‌طور کلی این حوزه همچنان درحال پیشرفت بوده و جای کار زیادی دارد. با توجه به تورم بالای ایران، طرح‌های لندتک‌‌های ایرانی تنها می‌توانند مبلغ ناچیزی از برخی کالاها را تامین کنند و نیاز است که در این حوزه طرح‌های بزرگ‌تری اجرا شود. اما به‌طور کلی می‌توان گفت با توجه به شرایط اقتصادی، فعالیت این کسب و کارها در این حوزه تا حد زیادی توانسته به توانایی قدرت خرید افراد کمک کند.
