نقشه دولت برای جلوگیری از فرار سرمایه
بهاره چراغی : اثر ورود سرمایه بر رشد اقتصادی در طول زمان در حال تقویت است. در اغلب اقتصادهای در حال توسعه، سیاستگذاران با اسم رمز «رشد سرمایهگذاری» به اقتصادشان حرکت پرشتاب دادهاند. اما طبق شواهد آماری، اقتصاد ایران در یک دهه گذشته، برخلاف این جریان پیش رفته و به جای ورود سرمایه با خروج تکاندهنده سرمایه روبهرو بوده است.
طبق روایتهای رسمی در دهه ۹۰ بیش از ۹۶میلیارد دلار پول از کشور خارج شده و خالص حساب سرمایه کشور نیز با نزول ۹۳میلیارد دلاری روبهرو بوده است. دهه ۹۰ برای جذب سرمایه در حالی سوخت که آمارها نشان میدهند موتور خاموش سرمایهگذاری در ۱۴۰۰ دوباره روشن شده است. آمارهای بانک مرکزی نشان میدهد در ۱۰ ماه نخست سال ۱۴۰۰ بالغ بر ۳۴۰میلیون دلار سرمایه خارجی وارد کشور شده و رقم تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در زمستان ۱۴۰۰ نیز به قیمتهای ثابت سال ۱۳۹۵ از ۷۲هزار میلیارد تومان فراتر رفته که بالاترین رقم در ۴ سال اخیر محسوب میشود. به گواه اقتصاددانان، این رشد هر چند حاصل شده اما با اعداد پیشبینیشده برای جذب سرمایه فاصله معناداری دارد. در همین راستا سکاندار دولت سیزدهم چندی پیش در هیات دولت خبر از تصویب یک بسته اقتصادی برای جلوگیری از فرار سرمایه داد. «کنترل قاچاق سوخت»، «تفکیک حسابهای شخصی از حسابهای تجاری» و «ساماندهی مبادلات رمزارزها» از جمله پیشنهادهایی هستند که در بسته جلوگیری از خروج سرمایه جانمایی شدهاند. در پرونده امروز «باشگاه اقتصاددانان» به بهانه تصویب این بسته این پرسش را با تحلیلگران مطرح کردهایم که ریشه فرار سرمایه از ایران چیست و آیا نسخه تازه دولت برای درمان فرار سرمایه، کارآمد است؟