مقایسه دو شرکت صنعت چوب

بیشترین مصرف ام‌‌‌دی‌‌‌اف جهان در تولید میز و مبلمان است که سهم ۵۱درصدی دارد. ۱۵درصد مصرف این محصول نیز در ساخت‌‌‌وساز و ۱۷درصد در تولید کف‌‌‌پوش لمینیت است. نئوپان از دیگر محصولات اصلی این صنعت است که از خرده‌چوب‌های فرآوری‌شده مانند خاک‌اره که به همراه رزین یا چسب فشرده شده‌اند، ساخته می‌شود. فرآیند تولید نئوپان به این نحو است که ضایعات به‌دست‌آمده از چوب درختان به خرده‌چوب تبدیل شده و بعد از رطوبت‌گیری و همگن‌شدن، چسب زده می‌شوند و تحت پرس حرارتی قرار می‌گیرند. قیمت نئوپان از ‌ام‌دی‌اف کمتر است؛ چرا که ام‌دی‌اف در برابر ضربات و ساییدگی نسبت به نئوپان مقاومت بیشتری دارد. یکی از مشکلات اصلی این‌گونه واحدهای تولیدی، تامین چوب‌خام به‌عنوان اصلی‌ترین ماده اولیه موردنیاز بوده که با اجرای طرح تنفس جنگ‌های شمال کشور، برداشت چوب از جنگ‌ها به جز در موارد خاصی ممنوع و متوقف شده و همین امر تامین مواد اولیه را با مشکلات عدیده‌ای مواجه کرده است.

واردات و صادرات

براساس آمارهای گمرک ایران، مجموع واردات انواع نئوپان در سال ۱۴۰۰ به میزان ۶‌هزار و ۳۴۹مترمکعب به ارزش یک‌میلیون و ۴۶۳‌هزار دلار بوده که این رقم نسبت به سال ۹۹ به میزان ۴۱‌درصد کاهش یافته است. در مقابل، صادرات انواع نئوپان کشور در سال ۱۴۰۰ به میزان ۲۹۵۸‌هزار و ۷۷۷مترمکعب به ارزش ۳۹میلیون و ۱۰۲‌هزار دلار بوده است.  در زمینه ام‌دی‌اف هم مجموع واردات انواع این محصول در سال ۱۴۰۰ به میزان ۷۷۲‌هزار و ۴۹۴مترمکعب به ارزش ۲۲۲میلیون دلار بوده است. در سال ۹۹ حجم واردات ام‌‌‌دی‌‌‌اف به کشور ۷۰۵هزار و ۱۰۵مترمکعب گزارش شد و ارزش دلاری آن برابر با ۷۴میلیون دلار بود. عمده واردات این محصول از تایلند صورت می‌گیرد. کشورهای ترکیه و چین نیز در رتبه‌‌‌‌‌‌های دوم و سوم قرار دارند. در مقابل، در سال ۱۴۰۰ تنها ۱۳۹‌هزار مترمکعب انواع تخته فیبرها (شامل انواع ام‌دی‌اف) به ارزش ۹/ ۴۶میلیون دلار صادر شده است. در این زمینه مشاهده می‌‌‌کنیم که تراز کشور بسیار منفی است.

به طور کلی کشور در سال گذشته ۵/ ۸۱۲‌هزار مترمکعب به ارزش ۲۳۹میلیون دلار انواع اوراق فشرده چوبی شامل نئوپان و ام‌دی‌اف و امثال آن وارد کرده است.  در حوزه انواع چوب‌‌‌آلات (شامل خرده‌چوب، زغال‌چوب، چوب دونیم‌شده، آرد چوب، الوار و...) هم آمارها از صادرات ۸/ ۴‌هزار تن به ارزش ۹/ ۲میلیون دلار این محصول و در مقابل واردات ۵۳۶‌هزار تن به ارزش ۱۶۷میلیون دلار حکایت دارد.  ارزش بازار جهانی ام‌‌‌دی‌‌‌اف در سال ۲۰۲۰ برابر با ۱۰۵میلیارد دلار بوده است. با توجه به برآورد رشد ۲۰درصدی تقاضا در صنعت مبلمان، به‌‌‌عنوان بزرگ‌ترین متقاضی محصول ام‌‌‌دی‌‌‌اف تا سال ۲۰۲۶ و بررسی روند تقاضای سایر صنایع مصرف‌کننده پیش‌بینی می‌شود با رشد سالانه بالای ۴درصد تا سال ۲۰۲۶ ارزش بازار جهانی ام‌‌‌دی‌‌‌اف به ۱۳۵میلیارد دلار برسد که در بین مناطق، بخش‌‌‌جنوبی آسیا بیشترین رشد را خواهد داشت. رشد صنعت در مناطق شمالی آسیا و بخش آمریکای‌‌‌جنوبی در سطح متوسط خواهد بود و مناطق آمریکای شمالی و آفریقا نیز کمترین رشد را خواهند داشت. قیمت‌گذاری محصولات شرکت‌های چوب بر عهده سازمان حمایت از تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان است. فعالان این بازار معتقدند در برخی موارد، به دلایلی به‌‌‌رغم افزایش قیمت نهاده‌‌‌های تولید، سازمان حمایت از تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان، از اعطای مجوز افزایش نرخ خودداری می‌کند که این موضوع سودآوری شرکت‌ها را با مشکل مواجه می‌‌‌سازد. این در حالی است که نرخ محصول تمام‌‌‌شده وارداتی (ام‌‌‌دی‌‌‌اف) به دلیل نوسانات نرخ ارز و تحریم اقتصادی از پاییز ۱۳۹۸ به این طرف افزایش یافته است.

شرکت‌های گروه

در بازار سرمایه، سهام دو شرکت در حوزه چوب مورد معامله قرار می‌گیرد. علاوه بر این دو شرکت، واحدهای تولیدی زیادی در کشور فعال هستند که ‌‌‌درصد بالایی از سهم بازار را در دست دارند. سهام دو شرکت «چفیبر» و «چخزر» که در زیرگروه محصولات چوبی درج شده‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند، در بازار سهام معامله می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند.

چخزر

شرکت صنایع چوب خزر در سال ۱۳۶۹ به صورت سهامی خاص تاسیس شد و در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسید. به موجب مصوبه مجمع عمومی فوق‌العاده مورخ ۰۲/ ۰۸/ ۱۳۸۵ نام شرکت به شرکت صنایع چوب خزر کاسپین تغییر یافت. همچنین در اجرای مصوبه مجمع عمومی فوق‌العاده مورخ ۲۵/ ۰۸ / ۱۳۸۷ نوع شرکت از «سهامی خاص» به «سهامی‌عام» تبدیل شد. با توجه به تعلق ۱۰۰‌درصد سهام به شرکت گروه صنعت سلولزی تامین‌گستر نوین (سهامی‌خاص)، این شرکت ازجمله شرکت‌های فرعی شرکت مذکور تلقی می‌شود. فعالیت‌های این شرکت طبق اساس‌نامه عبارت است از تولید، بازاریابی، فروش و صدور انواع محصولات چوب مانند  ام‌دی‌اف، پارکت، صفحه کابینت، انواع ورق و فوم پی‌وی‌سی.

مجموع درآمدهای شرکت برای سال مالی ۱۴۰۰ مبلغ ۲۰۱میلیارد و ۵۸۵میلیون ریال بوده است. جدول گزارش میزان تولید و ارزش فروش محصولات شرکت را به طور خالصه نشان می‌دهد. همان‌طور که این جدول نشان می‌دهد، کل تولید ام‌دی‌اف شرکت همراه با ملامینه ۵۷‌هزار مترمکعب بوده است. ناگفته نماند که ظرفیت تولید این محصول در کشور سالانه ۵/ ۲میلیون مترمکعب است که بیشتر آن متعلق به شرکت‌هایی است که در بازار سرمایه حضور ندارند. این شرکت در سال مالی ۱۴۰۰ برای هر سهم ۲۴۳۲ریال سود تولید کرد که ۱۷‌درصد نسبت به مدت مشابه سال ۹۹ کاهش یافته است و در حال حاضر نسبت قیمت به سود آن روی ۲۵/ ۱۳ واحد قرار دارد که نشان‌‌‌دهنده میل بازار به خرید این سهم است. در جدول گزارش، وضعیت سودسازی پنج‌سال گذشته این شرکت ترسیم شده و برآورد کارشناسان شرکت از پیش‌بینی فروش و هزینه‌‌‌های سال آینده آن هم آمده است. اگر میانگین ۱۵‌درصد حاشیه سود پنج‌سال گذشته این شرکت را در نظر بگیریم، در پایان سال ۱۴۰۱ به هر سهم ۴۲۵۷ریال خواهد رسید.

چفیبر

شرکت تولید فیبر ایران در تاریخ ۳۱ اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۴۵ در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسید و در سال ۱۳۵۶ در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شد.

این شرکت در حال حاضر، جزو شرکت‌های فرعی سرمایه‌گذاری ملی ایران است که علاوه بر تولید و واردات انواع تخته‌های نیمه‌فشرده شامل ‌ام‌دی‌اف، در حوزه انواع فیبر، نئوپان، چوب پالست و سایر مصنوعات چوبی و همچنین تولید و واردات انواع روکش از جمله روکش‌های طبیعی و مصنوعی مانند کاغذی، ملامینه، تولید و واردات انواع درب، پنجره، کابینت، مبلمان خانگی و اداری، خانه‌های پیش‌ساخته و امثال آن فعالیت می‌کند. شرکت تولید فیبر ایران در سال ۱۳۴۵ تاسیس شد و سرمایه آن از بدو تاسیس تاکنون از ۲۴۵میلیون تومان  به ۱۸۰میلیارد تومان در پایان دوره مالی منتهی به ۳۰/ ۰۹/ ۱۴۰۰ افزایش یافته است. ظرفیت تولید فیبر در این شرکت ۴هزار و ۴۰۰مترمکعب است.

شرکت فیبر ایران در سال ۱۳۸۶ امتیاز بهره‌برداری خود از جنگل‌های رشته‌رود در شمال کشور را واگذار کرد و در سال‌های اخیر عملا فاقد پروانه بهره‌برداری از جنگل بوده است. با این حال، با توجه به نیاز صنایع چوب و کاغذ به چوب‌خام، به‌عنوان ماده اولیه تولید و نیز با توجه به محدودیت‌های موجود در داخل کشور به منظور تهیه چوب‌خام، در چند سال گذشته واردات چوب‌خام از روسیه در دستور کار این شرکت قرار گرفته است. در این خصوص با توجه به مشکلات موجود ارزی و طولانی شدن فرآیند ثبت‌سفارش و تخصیص ارز، از ابتدای فعالیت در این حوزه حدود ۴۰‌هزار مترمکعب چوب پوست‌کنده وارد کشور شده که بخش عمده آن به صورت بازرگانی تحویل مشتریان شده است. لازم به ذکر است که به دلیل افزایش شدید قیمت حمل دریایی در دریای خزر، عملا سود این فعالیت در سه‌ماه سوم سال بسیار ناچیز بوده است.

همزمان با تامین چوب خارجی، زراعت، تامین و خرید چوب داخلی نیز در دستور کار این شرکت قرار گرفته است. در واقع واردات چوب‌خام به صورت پوست‌کنده و نیز خمیر چوب الیاف بلند، فعالیت جدید بازرگانی این شرکت محسوب می‌شود. علاوه بر این «چفیبر» برای ماندن در بازار، حوزه فعالیت خود را در بخش‌های دیگر اقتصادی افزایش داده که بیشتر آنها در زمینه لجستیکی گردشگری، بازرگانی و تجاری بوده است، به طوری که گفته شده عملکرد آتی فیبر ایران به صورت مجموعه‌ای چندعملکردی با محوریت لجستیک خواهد بود. حجم تولید این شرکت طی ۹ماه امسال ۲۵‌هزار و ۶۵۱مترمکعب محصولات چوبی داخلی و خارجی (۲۴‌هزار و ۶۲۵مترمکعب) و تخته و الوار (۵۴۰مترمکعب) بوده است. این رقم از کل تولید سال گذشته این شرکت (۱۷‌هزار و ۵۰۲مترمکعب) بیشتر بوده است. همان‌طور که جدول تولیدی این شرکت نشان می‌دهد، «چفیبر» در سال ۱۴۰۰ تولید ام‌دی‌اف نداشته است. از نظر سوددهی «چفیبر» در دوره ۹ماهه به ازای هر سهم ۶۸ریال سود محقق کرده که نسبت به دوره مشابه سال قبل (۱۱۴ریال) کاهش داشته است.