مرور عملکرد شیشه‌‌‌سازان بورسی
دنیای‌اقتصاد - لیلا لامعی : صنعت شیشه‌‌‌سازی در ایران تاریخچه دیرینه‌ای دارد. به‌رغم وفور مواد اولیه تشکیل‌‌‌دهنده شیشه در کشور، این صنعت به مثابه سایر کشورهای در حال توسعه چندان مورد توجه قرار ندارد. در بازار سهام نیز ۶نماد شیشه‌‌‌ساز فعالیت دارند که چهار نماد آن در بورس و دو نماد دیگر در بازار پایه معامله می‌‌‌شوند. در این گزارش به بررسی عملکرد چهار شرکت بورسی شیشه‌‌‌ساز پرداخته شده است.
شیشه، یک ماده جامد غیر‌آلی شفاف یا نیمه‌شفاف و همچنین سخت، شکننده و غیرقابل نفوذ به عناصر طبیعی است. این ماده از زمان‌های قدیم تاکنون کاربردهای متفاوتی داشته و از آن در ساخت‌وساز ساختمان، صنعت غذایی، خودروسازی، داروسازی، تزئینات، مخابرات و ... استفاده شده است. شن و ماسه‌‌‌ای که معمولا برای ساخت شیشه استفاده می‌شود، دارای دانه‌‌‌های کوچک کریستالی کوارتزی است که این دانه‌‌‌های کریستالی از مولکول‌‌‌های دی‌اکسید سیلیکون تشکیل شده اند که به آنها سیلیس نیز می‌‌‌گویند.
مهم‌ترین چالش‌‌‌های صنعت شیشه
بر اساس گزارش‌های تفسیری شرکت‌های شیشه‌‌‌ساز، مهم‌ترین دغدغه این نمادها به شرح ذیل آورده شده است.
نرخ ارز: مواد اولیه ساخت شیشه در ایران از داخل کشور تامین می‌شود؛ اما نوسانات نرخ ارز به طور غیرمستقیم بر بهای مواد اولیه اثرگذار است. از طرفی تامین ماشین‌‌‌آلات و تجهیزات و صادرات محصول به سایر کشورها بسیار به نرخ ارز وابستگی دارد.
تامین برق و گاز: با توجه به اینکه شیشه در دمای بالا تولید می‌شود و کوره‌‌‌های ذوب شیشه به صورت مداوم در حال فعالیت هستند، بر این اساس مصرف برق و گاز شرکت‌ها بسیار زیاد است. با توجه به محدودیت‌های استفاده از این انرژی‌‌‌ها در فصول مختلف، تامین این نیاز به عنوان یکی از چالش‌‌‌ها مطرح است.
تامین کربنات سدیم سنگین: در حال حاضر با توجه به محدودیت تولید این محصول به عنوان یکی از مهم‌ترین مواد اولیه تولید شیشه و افزایش تقاضای ناشی از ایجاد کارخانه‌های جدید تولید شیشه اعم از جار و بطری، فلوت و بلور و همچنین با توجه به به‌صرفه نبودن واردات آن به دلیل بالا بودن نرخ ارز، تامین این ماده یکی از دغدغههای اصلی این صنعت است.
ریسک نقدینگی: تامین نقدینگی لازم برای تهیه مواد اولیه و سایر هزینه‌‌‌ها همواره یکی از دغدغههای مهم برای شرکت‌ها بوده است.
شیشه‌‌‌سازان بورسی
در حال حاضر چهار نماد بورسی «کهمدا»، «کرازی»، «کگاز» و «کساپا» با ارزش بازار در مجموع ۹۶/ ۵هزار میلیارد تومان در بورس فعالیت دارند. در این بین بیشترین P/ E (TTM) به «کگاز» با عدد ۳۵/ ۱۶تعلق دارد. این در حالی است که «کساپا» شرکتی زیانده است. در حالی که موعد ارائه صورت‌های مالی ۹ماهه شرکت‌ها فرا رسیده است، در میان چهار نماد بورسی شیشه‌‌‌ساز تنها نماد «کرازی» صورت مالی سه فصل گذشته خود را در کدال منتشر کرده است.
«کهمدا»: شرکت شیشه همدان در زمینه تولید انواع بطری آبلیمو، شربت، گلاب، الکل، عرقیات و شیشههای نوشابه و شیشههای جار (ظروف دهان‌گشاد) برای بسته‌بندی سس، ترشیجات، مرباجات، خیارشور، رب‌گوجه‌فرنگی و انواع شیشههای اختصاصی با سفارش مشتریان فعالیت دارد. ارزش بازار این شرکت ۵۸/ ۲هزار میلیارد تومان و P/ E آن در حال حاضر برابر با عدد ۶/ ۸ است. این شرکت در ۹ماه ابتدای سال ۹/ ۳۷هزار تن انواع ظروف شیشهای، بطری و جار تولید کرده که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد حدود ۱۱درصدی داشته است. از مقدار تولیدات شرکت ۶/ ۳۴هزار تن در داخل کشور به فروش رفته و ۳/ ۲هزار تن به خارج از کشور صادر شده است. این در حالی است که شرکت در ۹ماه سال‌جاری از نظر فروش مقداری با افت ۹/ ۵درصدی در فروش داخلی و رشد ۸۱درصدی در فروش صادراتی نسبت به دوره مشابه سال قبل همراه بوده است. شرکت در ۹ماه سال‌جاری ۸/ ۳۳۳میلیارد تومان فروش داشته که نسبت به دوره مشابه سال قبل ۸۲درصد رشد کرده است. از این میزان فروش ۶/ ۳۲۰میلیارد تومان مربوط به فروش داخلی شرکت بوده و ۸/ ۱۵میلیارد تومان از فروش صادراتی کسب شده است. لازم به توضیح است که صورت‌های مالی ۹ماهه شرکت تا لحظه تنظیم این گزارش منتشر نشده و ارقام آورده شده بر اساس گزارش ماهانه آذرماه بوده است.
«کرازی»: کارخانه‌ها تولیدی شیشه دارویی رازی در تاریخ ۱۶ آبان‌ماه ۱۳۶۳ به نام شرکت کارخانه‌ها تولیدی شیشه دارویی رازی (سهامی خاص) در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسید و نوع شرکت در تاریخ ۳۰ شهریورماه ۱۳۸۳ از سهامی خاص به سهامی عام تغییر یافت. تاریخ پذیرش شرکت در بورس اوراق بهادار تهران ۰۳/ ۱۰/ ۱۳۸۳ است. اصلی‌‌‌ترین فعالیت شرکت در زمینه تهیه، تولید و توزیع داخلی و صادرات انواع شیشههای دارویی، بهداشتی، آزمایشگاهی و صنعتی است. این شرکت با ارزش بازار ۹/ ۱هزار میلیارد تومان در حال حاضر در بازار اول (تابلوی اصلی) بورس معامله می‌شود و P/ E آن در حال حاضر برابر با عدد ۸/ ۶ است. بر اساس صورت‌‌‌مالی ۹ماهه منتشرشده توسط شرکت در ۹ماه سال‌جاری ۱/ ۴۸۲ میلیارد تومان درآمد عملیاتی داشته که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۴۳درصدی داشته است. این در حالی است که بهای تمام‌شده درآمدهای عملیاتی شرکت در سه فصل گذشته نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۴۵درصدی داشته است. بر این اساس شرکت در فصل بهار ۳/ ۱۳۱میلیارد تومان، در فصل تابستان ۸/ ۱۶۸میلیارد تومان و در فصل پاییز ۹/ ۱۸۴میلیارد تومان درآمد عملیاتی داشته است. این ارقام نشان می‌دهد عملکرد شرکت در فصل پاییز نسبت به دو فصل گذشته بهتر بوده است. همچنین میزان درآمدهای عملیاتی شرکت در پاییز ۱۴۰۰ با رشد ۴/ ۳۶درصدی نسبت به سومین فصل سال ۹۹ همراه بوده است. میزان فروش داخلی شرکت در سه فصل گذشته (۷/ ۳۳هزار تن) ۲/ ۳۲۷میلیارد تومان و میزان فروش صادراتی شرکت برابر با (۸/ ۱۵هزار تن) ۸/ ۱۵۴میلیارد تومان بوده است. همچنین حاشیه سود ناخالص شرکت در ۹ماه سال‌جاری برابر با ۵۳ است. این در حالی است که حاشیه سود ناخالص شرکت در دوره مشابه سال ۹۹ نیز برابر با ۵۳درصد بوده است. این امر نشان می‌دهد که شرکت روند مناسبی نسبت به سال‌های گذشته داشته است. لازم به ذکر است که نسبت سود ناخالص، عملیات اجرایی و کسب درآمد شرکت را ارزیابی و همچنین توانایی شرکت در کنترل بهای تمام‌شده کالای فروش رفته را بررسی می‌کند. شرکت در سه فصل گذشته ۷/ ۲۲۱میلیارد تومان سود خالص شناسایی کرده که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۴۳درصدی داشته است. همچنین حاشیه سود خالص شرکت در ۹ماه سال‌جاری برابر با ۴۶درصد است.
«کگاز»: شرکت شیشه و گاز (سهامی عام) در تاریخ ۲۳ فروردین‌ماه ۱۳۳۹ به صورت شرکت سهامی تاسیس شده و در مورخ ۲۲ اردیبهشت ۱۳۳۹ در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسیده است. این شرکت در تاریخ ۳۰ مهرماه ۱۳۵۰ به شرکت سهامی خاص و در تاریخ ۱۴ شهریورماه ۱۳۵۶ به شرکت سهامی عام تبدیل و در تاریخ ۳۰ مرداد ۱۳۶۹ در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده است. ارزش بازار این شرکت در حال حاضر ۱/ ۱هزار میلیارد تومان و P/ E آن برابر با عدد ۳/ ۱۶ است. این شرکت در ۹ماه سال ۸/ ۶۷هزار عدد بطری سبک داخلی و ۹/ ۶۷هزار عدد بطری سبک صادراتی تولید کرده که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۴۰درصدی در تولیدات داخلی و افت ۴۲درصدی در تولیدات صادراتی داشته است. از لحاظ مقداری شرکت در ۹ماه سال‌جاری در داخل کشور ۳/ ۷۴هزار عدد محصول به فروش رسانده است. همچنین ۲/ ۶۲هزار عدد محصول به خارج از کشور صادر کرده است. این در حالی است که شرکت در ۹ماه سال‌جاری از نظر فروش مقداری با رشد ۳۹درصدی در فروش داخلی و افت ۴۸درصدی در فروش صادراتی نسبت به دوره مشابه سال قبل همراه بوده است. شرکت در ۹ماه سال‌جاری ۶/ ۲۲۳میلیارد تومان فروش داشته که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۱۷درصدی داشته است. از این میزان فروش ۲/ ۱۳۳میلیارد تومان مربوط به فروش داخلی شرکت و ۴/ ۹۰میلیارد تومان از فروش صادراتی کسب شده است.
«کساپا»: شرکت ریخته‌گری قطعات خودرو سایه پسند در تاریخ ۲۸ اسفندماه ۱۳۷۶ به صورت سهامی خاص تاسیس شد و بعدها به نام شرکت سایپا شیشه تغییر نام داد. این شرکت در تاریخ ۲۸ اسفندماه ۱۳۷۶ در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسیده است. همچنین «کساپا» در تاریخ اول بهمن ۱۳۸۲ به شرکت سهامی عام تبدیل و در اسفندماه سال ۱۳۸۲ در فهرست شرکت‌های پذیرفته‌شده در تابلو فرعی سازمان بورس و اوراق بهادار درج نماد شد. در حال حاضر شرکت سایپا شیشه (سهامی عام) جزو واحدهای تجاری فرعی شرکت سایپا (سهامی‌عام) است. این شرکت در زمینه تولید شیشههای مختلف ایمنی مورد مصرف در صنایع خودرو از قبیل شیشههای ایمنی طلقی، نشکن، ضدگلوله و سایر شیشههای مورد مصرف در صنایع حمل‌ونقل و ساختمانی و خدمات صنعتی از قبیل شیشههای چندلایه، تزئینی و بهداشتی فعالیت دارد. ارزش بازار این شرکت ۲/ ۲۹۷میلیارد تومان و این شرکت زیانده است. «کساپا» در ۹ماه سال ۶/ ۲۱۰هزار ست انواع شیشههای ایمنی و خودرو تولید کرده که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۸/ ۹درصدی داشته است. این شرکت فروش صادراتی نداشته است. شرکت در سه فصل گذشته ۲/ ۲۱۶هزار ست فروش داشته که نسبت به دوره مشابه سال گذشته رشد ۴/ ۱۲درصدی داشته است. همچنین در ۹ماه سال‌جاری ۹/ ۱۶۴میلیارد تومان فروش داشته که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۸/ ۶۴درصدی داشته است.
