کاهش ۳۰درصدی قیمت موتورسیکلت با داخلیسازی باتری
مهدیه احمدی: کدام یک از صنایع کشور به بلوغ رسیده است؟ تقریبا میتوان گفت هیچ یک از صنایع. بیش از ۹۰درصد چالشهای صنعت و تولید، سیاستگذاریهای نادرست و حمایتهای غیرکارشناسانهای بوده که مونتاژ را به‌جای تولید تعریف کرده است. این نوع حمایتها منجر به برنامهریزیهای نادرست از سوی تولیدکننده شده چراکه به این‌سو سوق یافته است.
صنعت موتورسیکلت هم از این امر مستثنی نبوده و تولید و مونتاژ آن با دستاندازهای بسیاری همراه شده است. تنوع غیرمعمول مدلها، بخشنامههای متعدد، تصویب قوانین غیرقابل اجرا و... همه دستبهدست هم داده تا این صنعت را در میانه راه سرگردان نگه دارد.
آمار تولید
با نگاهی به وضعیت تولید یک دهه گذشته موتورسیکلت در کشور این امر نمود بیشتری خواهد داشت. بهمن ضیامقدم، دبیر انجمن صنعت موتورسیکلت با اشاره به ۵ ماه تولید امسال موتورسیکلت عنوان کرد: در ۵ ماه نخست امسال ۹۳هزار و ۵۲۹ موتورسیکلت تولید شد درحالیکه این عدد در ۵ ماه نخست سال قبل ۹۶ هزار و ۶۶ عدد بود.
با نگاهی به وضعیت تولید سالهای قبل میتوان نتیجه گرفت که روند تولید در نیمه دوم دهه ۹۰ کاهشی بوده است. او گفت: فقط تولید سال ۹۹ نسبت به سال ۹۸ و نیز ۱۴۰۰ وضعیت بهتری داشت.
اوج تولید موتورسیکلت در کشور سال ۹۰ رقم خورد و ۸۱۳هزار و ۲۰۶ موتورسیکلت تولید شد. این رقم تا حدودی در سال ۹۵ با تولید ۷۳۶هزار و ۳۳۷ دوباره تکرار شد دلیل این امر هم ممنوعیت تولید موتورسیکلتهای کاربراتوری و تغییر کاربری به انژکتوری بود. این قانون از سال ۹۴ با تصویب قانون هوای پاک ابلاغ شد. قرار بر این بود که از مهر ۹۵ ممنوعیت کاربراتوری اجرایی شود، اما شیطنتهایی سبب شد تا در سه ماه نخست سال ۹۵ ثبت سفارش انجین کاربراتوری بیش از میزان سالهای قبل باشد. به این ترتیب در نیمه دوم سال ۹۵ کشور با آمار بسیار بالای انجینهای کاربراتوری انبار شده مواجه شد که برای آنها ارز از کشور خارج شده بود. مهر قانون الزام تولید موتورسیکلتهای انژکتوری ابلاغ شد، اما بهدلیل نبود انجینهای انژکتوری، تولید تا نیمه دوم بهمن متوقف شد. موتورسیکلتسازان با رایزنیهای بسیار مجوز تولید موتورسیکلتهای کاربراتوری را گرفتند و قرار شد تولید موتورسیکلت کاربراتوری با تعداد محدود انجام شود. بهاین ترتیب پرونده کاربراتوریها باید تا پایان سال ۹۵ بسته میشد، اما موجودی انبارها بیش از تولید ۴۰ روز پایان سال بود. تولید در یکی، دو ماه سال ۹۶ ادامه یافت. ولی شمارهگذاری بر مبنای تولید سال ۹۵ بود. از اینرو در سال ۹۵ با آمار بالای تولید مواجه هستیم. البته این تیراژ نسبت به سال ۹۰ هنوز کمتر است. در ادامه نیمه دوم دهه ۹۰ تیراژ تولید زیر ۲۰۰هزار موتورسیکلت بود. وضعیت تولید یک دهه صنعت موتورسیکلت در نمودار بالا قابل مشاهده است.
چالش اصلی تولید موتورسیکلت
انجین، پاشنه آشیل صنعت موتورسیکلت کشور شده است. تعویق تولید موتورسیکلت انژکتوری هم به این دلیل بود که چین هنوز این انجین را برای موتورسیکلتهای CG۱۲۵ تولید نکرده بود و تنها موتورسیکلتهای CG۲۰۰ و به بالا انجین انژکتوری داشتند. با توجه به این مساله کویرموتور بنا دارد خط تولید انجین را در یکی از شرکتهای زیرمجموعه خود راهاندازی کند. رحیم خداپسند، مدیرعامل کویرموتور درباره وضعیت تولید این برند توضیح داد: سال گذشته در کشور حدود ۲۱۱هزار و ۴۶۶هزار موتورسیکلت تولید شد که ۳۶هزار و ۲۸۳ موتورسیکلت برای کویرموتور بود. آمار تولید امسال تا پایان خرداد ۹۵هزار و ۵۲۹ دستگاه بود که ۱۱هزار و ۳۲۴ موتورسیکلت را این برند تولید کرده است. بهاین ترتیب سهم کویرموتور در بازار حدود ۱/ ۱۲درصد ثبت شد. به‌طور معمول در چند سال اخیر سهم ما در بازار حدود ۱۲درصد بوده است.
آمار تولید موتورسیکلت در سال ۹۸، ۱۱۶هزار و ۵۳۶ دستگاه بود که از این تعداد ۱۵ هزار موتورسیکلت مربوط به کویرموتور بوده است.
وی افزود: آمار تولید امسال کشور نیز تا حدود نیمه دوم شهریور ۱۴هزار و ۴۳۳ موتورسیکلت بوده که در بخش فروش هم شاهد بازار پررونقی نبودیم. این تیراژ نشان میدهد امسال آمار تولید سال گذشته تکرار نمیشود، زیرا در نیمه دوم تیراژ کمتر از نیمه نخست خواهد بود. برندهای موتورسیکلت این شرکت ایرانی از کشورهای ژاپن، اتریش، ایتالیا، کرهجنوبی و چین بوده و البته مدلهایی به شکل متفرقه از تایوان و تایلند نیز در فروشگاههای کویرموتور موجود است. رنج قیمتی موتورسیکلتهای این برند از ۳۰ تا ۳۰۰ میلیون تومان متغیر است.
وضعیت تیراژ برقیها
در ادامه قانون هوای پاک، سال ۹۷ فعالان صنعت موتورسیکلت ملزم شدند ۱۰درصد محصولات تولیدی خود را به موتورسیکلتهای برقی اختصاص دهند. مدیرعامل کویرموتور درباره وضعیت تولید موتورسیکلتهای برقی این شرکت گفت: امسال ما تعداد کمی موتورسیکلت برقی تولید کردیم زیرا وضعیت بازار تقاضا مناسب نبود. امیدواریم کویرموتور تا پایان سال بتواند ۲۰۰ موتورسیکلت برقی بهفروش برساند.
خداپسند درباره هدفگذاری تولید این برند برای سال ۱۴۰۰ گفت: ما به تولید موتورسیکلتهای برقی خیلی امیدوار هستیم. البته امسال که تقریبا بازار این وسیله نقلیه به پایان رسید. معمولا در فصل سرما بازار موتورسیکلت خیلی رونق ندارد و امیدواریم در آینده وضعیت بازار موتورسیکلتهای برقی بهتر شود؛ به دو دلیل نخست اینکه قرار است یکی از زیرمجموعههای کویرموتور کارخانه باتری راهاندازی کند. دوم اینکه امیدواریم دستورالعمل مربوط به موتورسیکلت در بحث گواهینامه و امکان استفاده افراد ۱۶ سال از موتورسیکلتهای برقی با سرعت پایین اصلاح و فراهم شود.
داخلیسازی انجین و باتری
در ادامه محسن رضایی، مدیرعامل شرکت پارتکویر از زیرمجموعههای کویرموتور درباره راهاندازی خط تولید انجین و باتری موتورسیکلتهای بنزینی و برقی عنوان کرد: اگر موضوع اپیدمی کرونا نبود تا امروز خط تولید این دو قطعه مهم و اصلی موتورسیکلت که تاثیر زیادی در قیمت تمام شده آن دارد افتتاح شده و به تولید رسیده بود.
وی افزود: هدف این است که خط تولید تا پایان آذر راهاندازی و افتتاح شود. در مرحله نخست قرار است تولید انجین موتورسیکلتهای CG۱۲۵، CG۱۵۰ و CG۲۰۰ انجام شود البته به شکل CKD خواهد بود. اما در ادامه با مذاکراتی که با قطعهسازان داشتیم تعمیق ساخت داخل انجام خواهد شد.
او یادآور شد: پس از تولید انجین موتورسیکلت بنزینی، تولید باتری موتورسیکلتهای برقی از ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ وات در دستور کار قرار دارد.
تولید باتری در کشور سبب خواهد شد تا عمر باتری این وسیله نقلیه افزایش پیدا کند و صاحبان این موتورسیکلت‌ها با مشکلات کمتری روبهرو باشند. درحالحاضر از زمان تولید باتری در شرکت مادر تا رسیدن به مقصد حدود ۶ ماه زمان میبرد و با درنظر گرفتن مدت زمان ترخیص تا تولید و عرضه آن به بازار، این مسیر حدود یک سال از عمر باتری را کاهش میدهد. با راهاندازی خط تولید باتری این زمان به عنوان عمر مفید باتری ذخیره می‌شود. بهاین ترتیب باتریها دو سال کارکرد واقعی خود را خواهند داشت. مدیرعامل شرکت پارتکویر با اشاره به پایین آمدن قیمت تمام‌شده باتری گفت: به‌طور قطع با داخلیسازی باتری قیمت نهایی موتورسیکلت بین ۲۵ تا ۳۰درصد ارزانتر خواهد شد. چون فرهنگسازی در راستای استفاده از موتورسیکلت برقی برای تردد مطرح است بهدنبال این هستیم که آمار خرید و مصرف موتورسیکلت سبز رشد پیدا کند.
وی یادآور شد: داخلیسازی انجین خیلی بر قیمت تمام شده موتورسیکلت بنزینی تاثیر ندارد اما علاوهبر خودکفایی، ساخت انجین زمینه اشتغال ۸۰ تا ۱۰۰ نفر را در کشور فراهم میکند. اگر دانش فنی را در اختیار داشته باشیم، میتوانیم در ادامه بومیسازی کامل این قطعه مهم را در دستور کار داشته باشیم.
تولید محدود به بازار داخل
بازارهای همسایه در اختیار تولیدکنندگان چینی است از اینرو تولید در حوزه صنعت موتورسیکلت بیشتر برای بازار کشور است. رضایی عنوان کرد: درحالحاضر خرید مواد اولیه و قطعات نیمهساخته مورد نیاز از چین انجام می‌شود و با توجه به اینکه هزینههای ثابت ما در ایران بالاست نمی‌توانیم صادرات داشته باشیم.
کویرموتور قرار بود خط تولیدی در عراق راهاندازی کند؛ سرمایهگذاری سنگینی انجام شد اما به دلیل نبود امنیت نمایندگیهای خارجی حاضر به همکاری نشدند. مدیرعامل پارتکویر در اینباره توضیح داد: تعرفه صادرات یک موتورسیکلت از ایران به عراق دو برابر چین است. عراق تعرفه واردات موتورسیکلت از سوی چین را پایین آورده، اما در مقابل برای ایران بالا برده است. این موضوع را در کنار مساله ارز بگذاریم صادرات موتورسیکلت به این کشور دستکم در شرایط فعلی صرفهاقتصادی ندارد، اما بازار داخل بسیار مطلوب است، زیرا حرفههای خدماتی که از موتورسیکلت استفاده میکنند افزایش یافته است. همچنین استفاده شخصی افراد با توجه به ترافیک کلان‌شهر و معضل پارکینگ بیشتر شده است.
وی اظهار کرد: ظرفیت تولید در شرکت پارتکویر ۱۰۰ هزار انجین در سال است درحالیکه بازار ایران کشش این تعداد را ندارد، زیرا سلایق متفاوت بوده و تنوع محصولات را در کشور بالا برده است. بهعنوان مثال اگر پیشتر ۵۰۰ موتورسیکلت تولید میشد ۴۰۰ دستگاه آن مربوط به CG بود، اما امروز توزیع ۲۰۰هزار موتورسیکلت با نزدیک به ۴۰۰ مدل را در بازار داریم. از اینرو نمیتوان سرمایهگذاری سنگینی کرد.
رضایی در پایان گفت: کویرموتور نخستین شرکتی است که داخلیسازی ۴۰درصدی موتورسیکلتهای پرتیراژ را بهسرانجام رساند. همچنین موتورسیکلتی مانند CG حدود ۴۵درصد داخلیسازی شده و ۲۵درصد قطعات موتورسیکلتهای تریل هم در داخل تولید می‌شود. برخی مدلها هم فقط ۵۰۰ دستگاه در سال تولید دارند. داخلیسازی این موتورسیکلت‌ها توجیه اقتصادی ندارد.
