«هراس ۲۰۰۸ » در بازارهای جهانی
دنیای‌اقتصاد-سیدامیرحسین موسوی : ترس تکرار ۲۰۰۸، بازارهای جهانی را در ریل نزولی قرار داد. شرکت «اورگراند» که یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های فعال در صنعت املاک و مستغلات در چین است، در شرف بحرانی بزرگ قرار دارد. این شرکت که دومین شرکت بزرگ فعال در حوزه املاک در چین است، در حال حاضر بدهی‌ای معادل ۳۰۰میلیارد دلار دارد که بهره روزانه آن نزدیک به ۲۸میلیون دلار هزینه برای این شرکت دربردارد. برخی کارشناسان معتقدند که ورشکستگی این شرکت میتواند برای بازارهای جهانی خطراتی را در پی داشته باشد. جزئیات بیشتری از این رویداد در صفحه سیاستگذاری امروز روزنامه مطرح شده است.
بازارهای جهانی در واکنش به این اخبار اکثرا در مسیر کاهشی قرار گرفتند. بازارهای سهام که طی یک‌سال اخیر تقریبا روندی صعودی داشتند و توانستند سقف‌های تاریخی خود را جابه‌جا کنند، با انتشار اخبار مربوط به این غول مستغلات چینی و افزایش نگرانی فعالان بازارها نسبت به شیوع بحران اقتصادی دیگری مانند بحران سال ۲۰۰۸ ایالات متحده، از سقف تاریخی خود فاصله گرفتند. بازار ارزهای دیجیتالی نیز با غلبه ترس در بازار نزولی شدند و بیت‌کوین به مرز ۴۳هزار دلار بازگشت. از طرفی طلای جهانی روند صعودی دو روز گذشته خود را حفظ کرد و به کانال هزار و ۷۶۰دلار بازگشت. سایر کامودیتی‌ها مثل نقره، آلومینیوم و مس نیز برخلاف انتظارات رشد قیمتی را تجربه کردند. درحالی‌که رکود احتمالی در بازار املاک و مستغلات میتواند کامودیتی‌ها را به غیر از طلا را که ماهیت «پناهگاه امن» برای سرمایه‌گذاری دارد، با افت ارزش مواجه کند. البته در انتهای ساعات معاملاتی در روز گذشته، برخی از بازارها توانستند بخشی از افت ارزش خود را تا حدی جبران کنند.
تغییر فاز بازار سهام بعد از یک‌سال؟
خاطره بحران ۲۰۰۸ برای سرمایه‌گذاران بازار سهام زنده شد. اخباری که از بدهی‌های غول املاک و مستغلات چین در روزهای اخیر به گوش رسید و شباهت آن به آغاز بحران مالی ۲۰۰۸، فعالان بازار سهام رفتار محتاطانه‌تری از خود نشان دادند. همین موجب شد تا شاخص اکثر بازارهای جهانی سهام در چند روز گذشته قرمز باشند؛ چراکه بازار سهام بازاری گسترده‌تر و جهانی خوانده می‌شود و سقوط اورگراند میتواند این بازار را وارد رکود کند. در پی این اخبار وال‌استریت در روز دوشنبه و سه‌شنبه با فروش گسترده‌ای روبه‌رو شد و شاخص‌های
S&P ۵۰۰ و نزدک (NASDAQ) بیشترین افت روزانه خود را از ماه مه تجربه کردند. با این افت، شاخص نزدک به پایین‌ترین سطح خود در یک ماه گذشته رسید. در این ریزش شرکت‌های بزرگی چون مایکروسافت، آمازون و اپل نیز متضرر شدند و بخشی از ارزش خود را از دست دادند. به‌طور کلی همه ۱۱ گروه معاملاتی در S&P ۵۰۰ کاهشی بودند. اما گروه‌های حساس اقتصادی مانند انرژی در میان سایر گروه‌ها، بیشترین افت ارزش را با ۳درصد کاهش ثبت کردند. شاخص میانگین صنعتی داوجونز نیز با افتی ۷/ ۱درصدی در روز گذشته از مرز ۳۴هزار واحد کمی عقب‌تر رفت. استراتژیست‌های مورگان استنلی گفتند که انتظار دارند ۱۰درصد از شاخص S&P ۵۰۰ اصلاح شود؛ زیرا فدرال رزرو شروع به توقف حمایت‌های پولی خود کرده است. سهام شرکت اورگراند نیز در وضع نامناسبی قرار گرفته است. سهام این شرکت روز سه‌شنبه، مجددا عرضه بیشتری را تجربه و تا ۷درصد سقوط کرد. در روز دوشنبه نیز سهام این شرکت ۱۰درصد از ارزش خود را از دست داد. زیرا این ترس وجود داشت که بدهی ۳۰۰میلیارد دلاری این شرکت درصورت ورشکستگی، باعث ضررهای گسترده به سیستم مالی چین شود. درمجموع در روند یک‌ساله سهام این شرکت، ۹۰درصد کاهش ارزش ثبت شده است. سهام دیگر شرکت‌های املاک مانند «سوناک»، توسعه‌دهنده شماره ۴ مستغلات چین و شرکت «گرین تاون» چین با حمایت دولتی روز سه‌شنبه، برخی از زیان‌های سنگین خود را جبران کردند. سایر بازارهای سهام در آسیا نیز از ترس مشکلات ناشی از مسائل مالی شرکت اورگراند با فشار فروش روبه‌رو بودند. بازار سهام هنگ‌سنگ هنگ‌کنگ طی روزهای اخیر به پایین‌ترین حد خود در ۱۱ ماه اخیر رسید.
اثرپذیری ارزهای دیجیتال از بازارهای جهانی
در پی کاهش ۱۰درصدی ارزش سهام شرکت اورگراند و افت شاخص بازارهای سهام در جهان، ارزهای دیجیتال نیز نزولی شدند. بیت‌کوین که فاز اصلاحی خود را آغاز کرده بود با انتشار اخبار بحران مالی شرکت اورگراند که احتمال گسترش و تبدیل آن به یک بحران مالی جهانی مطرح می‌شود، طی دو روز ۹درصد از ارزش خود را از دست داد و به مرز ۴۳هزار دلار بازگشت.
بیت‌کوین با این افت ارزش به پایین‌ترین قیمت خود در ۵۰ روز گذشته رسید. سایر رمزارزها نیز رفتاری مشابه را با رهبر بازار ارزهای دیجیتال داشتند. در کوتاه‌مدت فعالان بازار ارزهای دیجیتال احتمالا با احتیاطی بیشتری رفتار خواهند کرد و احتمالا رفتارهای ریسک‌گریز گسترده‌تری در بازار مشاهده شود؛ همان‌طور که در معاملات اخیر بازار سهام قابل مشاهده است. اما به نظر می‌رسد این ترس که در فعالان ارزهای دیجیتالی چیره شده است، نتواند بر استراتژی‌های بلندمدت سرمایه‌گذاران اثر چندانی داشته باشد. از طرفی شواهد اکنون نشان می‌دهند که ارزهای دیجیتالی در حال پیروی از روند بازار سهام ایالات متحده هستند. برخلاف روایت معروفی که می‌گوید بیت‌کوین یک پناهگاه امن شبیه به طلا است. این ارز دیجیتال تقریبا مانند یک دارایی خطرناک عمل می‌کند. چارلز ادواردز، بنیان‌گذار شرکت سرمایه‌گذاری Capriole، در توییتی نوشت: «تقریبا هر اصلاح بیت‌کوین در سال ۲۰۲۱ با اختلافی ۲درصدی به S&P ۵۰۰ مرتبط می‌شود.» درصورتی‌که روند بیت‌کوین همچنان به بازار سهام مرتبط باشد و از طرفی شایعات بحران مالی که از چین نشأت می‌گیرد، گسترش یابد، باید منتظر اصلاحات بیشتری در بازار ارزهای دیجیتال بود. اما برخی تحلیل‌های فنی نشان می‌دهد بیت‌کوین رویداد صلیب طلایی را در روند خود محقق کرده و از نظر تاریخی معمولا بعد از ثبت این رویداد در روند آن، رشد قابل‌توجهی مشاهده شده است. اما باید این نکته را توجه داشت که با متزلزل شدن بازارهای جهانی همواره بیت‌کوین نیز متزلزل عمل کرده است.
صعود کامودیتی‌ها برخلاف انتظار
پناهگاه امن سرمایه‌گذاران ۵/ ۰درصد رشد کرد. طلای جهانی که در میان سرمایه‌گذاران به عنوان عامل فرار از خطرات و ریسک سرمایه‌گذاری شناخته می‌شود، بعد از انتشار داستان شرکت «اورگراند» صعودی شد. اونس جهانی که در هفته گذشته افتی ۴۰دلاری را تجربه کرده بود و تا مرز حمایت هزار و ۷۵۰دلار افت کرده بود، در روز سه‌شنبه توانست با رشدی ۵/ ۰درصدی به کانال هزار و ۷۷۰دلاری بازگردد. سایر کامودیتی‌ها اما برخلاف انتظار صعودی بودند. از آنجا که بحران در یک غول مستغلات میتواند باعث رکود در این بازار و اثر مستقیم آن در ایجاد رکود در بازار کامودیتی‌هایی مثل آهن و آلومینیوم شود، انتظار می‌رفت تا معاملات کامودیتی‌ها به غیر از طلا در روز سه‌شنبه نزولی باشند.
اما برخلاف انتظار، تقریبا تمام فلزات اساسی و کامودیتی‌ها صعودی بودند. تعطیلی پاییزه بازارها در چین طی دو روز اخیر موجب تاخیر در اثرگذاری اتفاقات اخیر در بازارهای جهانی شده است. حال باید منتظر بازگشایی بازار سهام چین و واکنش مدیران شرکت اورگراند به موعد مقرر برای پرداخت سود ۱۲۰ میلیون دلاری اوراق شرکت بود.
