ویلیام رابرتسون مورخ و مدیر دانشگاه ادینبورگ
ویلیام رابرتسون (William Robertson)، مورخ اسکاتلندی، کشیش کلیسای اسکاتلند و مدیر دانشگاه ادینبورگ بود. دوران ریاست وی در این دانشگاه نقطه عطفی در تاریخ این نهاد آموزشی به شمار میرود. او کتابهای مهمی در زمینه تاریخ اسکاتلند و اسپانیا و آمریکای مستعمره اسپانیا نوشت. او کشیش قلعه استرلینگ و یکی از کشیشان پادشاه در اسکاتلند به شمار میرفت.
رابرتسون ۱۹ سپتامبر ۱۷۲۱ در بورتویک میدلوتیان به دنیا آمد. پدرش کشیش یک کلیسای محلی بود. وی در مدرسه گرامر دالکیث آموزش دید و پس از آنکه پدرش در ۱۷۳۳ کشیش کلیسای لیدییستر شد، همراه با خانواده راهی ادینبورگ شد و در آنجا از ۱۷۳۳ تا ۱۷۴۱ در دانشگاه ادینبورگ الهیات خواند. وی دکترای الهیات خود را در ۱۷۵۹ گرفت.
حرفه
رابرتسون در سال ۱۷۴۳ کشیش لوتیان شرقی (Gladsmuir) شد و در ۱۷۵۹ زعامت کلیساى پرسبیترى(شماری از کلیساهای بریتانیا و اسکاتلند با نحوه اداره خاص) «لیدییستر» را بر عهده گرفت. او در سال ۱۷۶۱ کشیش سلطنتی جورج سوم شد و ریاست دانشگاه ادینبورگ را بر عهده گرفت. از جمله آثار مهم او «تاریخ اسکاتلند (۱۶۰۳-۱۵۴۲)» است که نخستینبار در ۱۷۵۹ منتشر شد. او همچنین «تاریخ آمریکا» (۱۷۷۷) را در مورد اسپانیا و آمریکای اسپانیا نوشت که «نخستین تلاش معتبر برای توصیف کشف و تصرف آمریکای اسپانیا و اقامتگزینی در آن از دوران «Herrera»» به شمار میرود. رابرتسون همچنین زندگینامه «چارلز پنجم» را نوشت. او در آن اثر بررسی دقیق و استادانهای از پیشرفت جامعه اروپا و زوال «سیستم فئودالی» پس از پیدایش شهرهای آزاد، رنسانس علمى و ادبى، پیدایش اقتدار سلطنت و تعادل قدرت میان دولتها ارائه داده است. از دیدگاه رابرتسون، توسعه تجارت با کمک تدوین قوانین جدید و مالکیت خصوصی در پیشرفت تمدن اروپا نقش اساسی بازی کرد. رابرتسون چهرهای مهم در عصر روشنگری اسکاتلند به شمار میرود. او از لحاظ دینی در کلیسای اسکاتلند فردی میانهرو و از اعضای موسس «انجمن سلطنتی ادینبورگ» بود. رابرتسون در سال ۱۷۹۳ پس از ابتلا به یرقان در ادینبورگ درگذشت. نام او (ویلیام رابرتسون) بر ساختمان دانشگاه ادینبورگ گذاشته شده و یک کرسی تاریخ نیز در این دانشگاه به نام اوست. رابرتسون ۶فرزند داشت. آثار او به قرار ذیل است: وضعیت جهان در زمان ظهور مسیح، تاریخ اسکاتلند، تاریخ پادشاهی چارلز پنجم؛ با نگاهی به پیشرفتهای اجتماعی در اروپا، تاریخ آمریکا و جستاری تاریخی در باب شناخت پیشینیان از هند [غربی].