سیگنال مثبت از آژانس
پاتريك وينتور گاردين
ایران موافقت کرده است، به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه دهد تا کارتهای حافظه جدیدی در دوربینهای ناظر بر فعالیتهای هستهای این کشور نصب کنند. این موافقت، روند نظارت بر فعالیتهای هستهای ایران را زنده نگه میدارد و حتی ممکن است، مسیر دستیابی به توافق هستهای و لغو تحریمهای آمریکا علیه ایران را تسهیل کند. رافائل گروسی، رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی، یکشنبه این هفته در تهران به این توافق دست یافت. او مدتی مشغول تهیه گزارش برای این آژانس درباره روند امور در ماههای اخیر بود.
ایران که اکنون دولت جدید در آن مشغول فعالیت است، امکان سفر گروسی را از میان برده بود و احتمال صدور قطعنامه علیه ایران وجود داشت. جو اکنون کمی مثبت شده است. محمد اسلامی، رئیس جدید سازمان انرژی اتمی گفته است که با گروسی مذاکرات سازنده داشته و بر همین مبنا کارتهای جدید حافظه نصب خواهند شد. کارتهای کنونی که نشاندهنده فعالیتهای هستهای ایران در سایتهای اصلی هستهای این کشور هستند، در ایران باقی میمانند. همچنین توافق شد که اقدامات لازم برای دوربینها انجام شود. در بیانیه مشترک به جزئیات دیگری اشاره نشده است. قرار است گروسی دوباره به ایران بازگردد و هدف از این سفر، انجام مشورتهایی با دولت جمهوری اسلامی است. هدف مذاکرات آتی، احیای چیزی است که روند نظارت فراگیر توصیف میشود. در ماه فوریه مجلس ایران در اقدامی که فشار بر دولت قبلی این کشور محسوب میشد، دستور داد دولت از توافقی که شامل بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی است، خارج شود. با اجرای این دستور، آژانس درباره روند فعالیتهای هستهای ایران هیچ اطلاعاتی دریافت نمیکرد.
ایران اعلام کرد که از سانتریفیوژهای پیشرفتهتری برای رساندن غنیسازی به ۶۰ درصد استفاده کرده است. طبق توافق هستهای سال ۲۰۱۵ ایران تنها اجازه داشته غنیسازی را تا سطح ۶۷/ ۳درصد و با استفاده از ماشینهای «آی.آر-یک» که کارآیی پایینتری دارند، در یک مرکز زیرزمینی در نطنز انجام دهد. یکی از اهداف سفر مجدد گروسی، ایجاد اعتماد بین آژانس بینالمللی انرژی اتمی و دولت جدید ایران است.
گروسی گفت که با سفر این هفته به ایران و توافق حاصلشده، میتوانیم پیوسته اطلاعاتی از فعالیتهای هستهای این کشور در اختیار داشته باشیم. او افزود که ملاقات با مقامات ایران در هفته جاری، به توافق بر سر ملاقاتهای آتی با مقامات دولت جدید در سطح بالاتر منجر شد؛ ملاقاتهایی که میتواند در آنها مسائل دیرینه و مهم را مطرح کند.
رفتارهای اخیر ایران سبب شده بود تا فشارها بر آمریکا از سوی اسراییل و عربستان افزایش یابد. هدف از این فشارها آن بود که آمریکا بپذیرد، مذاکرات کنونی برای احیای توافق هستهای سال ۲۰۱۵ به بنبست رسیده و استراتژی جدید و تهاجمی مورد نیاز است.