بررسی نسبت‌های فعالیت
زهره صفری کارشناس بازار سرمایه
یکی از نسبت‌های فعالیت پرکاربرد در تجزیه و تحلیل صورت‌های مالی، نسبت گردش حساب‌های پرداختنی است. این نسبت برعکس نسبت گردش حساب‌های دریافتنی، در ارتباط با خرید اعتباری (نسیه) مجموعه است. در مورد گردش حساب‌های دریافتنی شرکت‌ها مایلند این نسبت عدد بزرگ‌تری باشد و بیشتر فروش‌ها نقد صورت بگیرد. اما در مورد این نسبت، شرکت‌ها مایلند عدد این نسبت کوچک‌تر باشد و بیشتر خریدها به صورت اعتباری انجام شود. این عدد، از نسبت «خرید» به «میانگین حساب‌های پرداختنی» به‌دست می‌آید.
نسبت بعدی، دوره گردش حساب‌های پرداختنی است. این نسبت، از تقسیم «تعداد روزهای سال (۳۶۵ روز)» به «گردش حساب‌های پرداختنی» به دست می‌آید. در واقع این نسبت نشان می‌دهد به طور متوسط چقدر طول می‌کشد تا مجموعه حساب‌های خود را بپردازد. معمولا برای شرکت‌ها جذاب‌تر است که این عدد، عدد بزرگی باشد و در بازه‌های زمانی طولانی بدهی‌های خود را بپردازند.
از دیگر نسبت‌های فعالیت، نسبت گردش کل دارایی‌هاست که از تقسیم «درآمد» بر «متوسط کل دارایی‌ها» محاسبه می‌شود. این نسبت در صنایع مختلف، معانی متفاوتی دارد و البته در صنایع مختلف می‌تواند اختلاف قابل‌توجهی نیز داشته باشد. در صنایع تولیدی مانند پتروشیمی که صنایع سرمایه‌بر محسوب می‌شوند، معمولا عدد دارایی‌ها عدد قابل توجهی است و باعث می‌شود این نسبت عدد کوچکی شود. اما در صنایعی که در حوزه آی‌تی هستند یا صنایع خدماتی که دارایی خاصی در آنها وجود ندارد و سرمایه‌بر محسوب نمی‌شوند، این نسبت عدد بزرگی می‌شود. حال اگر در محاسبه این نسبت برای شرکتی به عدد بزرگی در مقایسه با صنعت آن شرکت رسیدیم، به این معناست که آن شرکت دارایی لازم را برای پشتیبانی از درآمدهای خود ندارد یا دارایی‌های آن قدیمی و مستهلک شده هستند. برعکس، اگر در مقایسه با صنعت این نسبت عدد کوچکی باشد، به این معناست که آن شرکت میزان زیادی از سرمایه خود را درگیر دارایی‌ها کرده است.
