بررسی درآمدها و هزینه‌های شرکت‌ها در محاسبه سود

این اتفاق به علت نوسانات ارز رخ می‌دهد. مثلا زمانی که شرکت قرارداد فروش را منعقد می‌کند، نرخ ارز ۲۰ هزار تومان است اما زمانی که پرداخت به شرکت انجام می‌شود، نرخ ارز ۲۵ هزار تومان است. ما‌به‌التفاوت این تغییر نرخ ارز، به‌عنوان سود تسعیر ارز شناسایی می‌شود. حال ممکن است عکس این مطلب رخ دهد. یعنی نرخ ارز نوسان منفی داشته باشد. در حالت دیگری نیز وجود دارد که معمولا زیان تسعیر ارز شناسایی می‌شود. مثل زمانی که شرکت وام دلاری دریافت می‌کند و در زمان دریافت وام، دلار ۱۱ هزار تومان بوده است. حال که دلار ۲۵ هزار تومان است، باید به ازای تفاوت نرخ ارز امسال و سال گذشته، در سال مالی جاری زیان تسعیر ارز شناسایی کند. در هر سال، این زیان با توجه به تفاوت ارز سال جاری و سال گذشته سنجیده می‌شود. درآمدهای سرمایه‌گذاری شرکت‌ها نیز معمولا ارقام قابل توجهی هستند. درمورد شرکت‌هایی که زیرمجموعه‌های زیادی دارند و سود قابل توجهی از محل این سرمایه‌گذاری‌ها شناسایی می‌کنند، باید حتما سود سرمایه‌گذاری‌ها به دقت بررسی شود. مثل شرکت فولاد مبارکه اصفهان که سهامدار تعداد زیادی از شرکت‌هاست.

هزینه مهم بعدی، هزینه مالیات است. شرکت‌های بورسی معافیت مالیاتی دارند از ۵/ ۲ تا ۵ درصد با توجه به میزان عرضه سهام در بازار. اما برخی شرکت‌ها که در مناطق خاصی فعالیت می‌کنند، مانند عسلویه، آنها نیز معافیت مالیاتی دارند. فروش صادراتی نیز معاف از مالیات است. در باقی موارد هر شرکت باید روی سود قبل از مالیات خود، ۲۵ درصد مالیات پرداخت کند. تغییرات مربوط به معافیت‌های مالیاتی برای شرکت‌های بورسی می‌تواند بسیار خبر بدی باشد و بخش قابل توجهی از سود آنها از بین می‌رود.