فراگیری نرخ‌های منفی بهره
احسان آذری نیا : بانک‌های مرکزی بزرگ در اروپا و ژاپن در سال‌های اخیر برای مقابله با ضعف در اقتصاد از سیاست‌های غیرمتعارف انبساطی به‌ویژه منفی کردن نرخ‌های بهره استفاده کرده‌اند و به‌دلیل توجه ناکافی به علل اصلی ضعف در اقتصاد، این سیاست‌ها به نتیجه موردنظر منجر نشده است. در حال حاضر نرخ رشد اقتصادهای یادشده و نرخ تورم پایین باقیمانده و نکته نگران‌کننده این است که تعداد بیشتری از بانک‌های مرکزی قصد دارند از این سیاست استفاده کنند. ترامپ بر بانک مرکزی آمریکا فشار وارد کرده تا از نرخ‌های بهره به شدت بکاهد.
کارشناسان معتقدند استفاده از نرخ‌های بهره پایین یا منفی تنها اگر برای مدتی محدود انجام شود مفید است و نیز باید دولت به اجرای سیاست‌های حمایتی مالی اقدام کند تا بار مقابله با ضعف در اقتصاد تنها بر دوش بانک مرکزی نباشد. اما در یک دهه اخیر در اقتصادهای توسعه‌یافته به این توصیه عمل نشده است. در حال حاضر ریسک‌های مختلف از جمله تنش‌های تجاری بین چین و آمریکا بر اقتصاد جهان فشار وارد می‌کند و بانک‌های مرکزی در اروپا و ژاپن مجبور شده‌اند نرخ‌های بهره را منفی‌تر کنند. مخالفان استفاده بلندمدت از ابزار نرخ‌های منفی بهره معتقدند این سیاست‌ها به سلامت نهادهای مالی لطمه وارد می‌کند و اگر سیاست‌های حمایتی مالی به شکل همزمان اجرا نشود، تاثیر سیاست‌های انبساطی پولی بسیار اندک خواهد بود. در مطالب حاضر به اثرات مثبت و منفی سیاست نرخ‌های منفی بهره، لزوم توجه به عوامل اصلی ضعف در اقتصاد، اثرات ساختار جمعیتی بر اقتصاد و دیدگاه اقتصاددان‌ها درباره این سیاست اشاره شده است.
