زنان عشایر در دوره قاجار

شماره روزنامه: ۴۵۰۳ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۳۴۷۷۶۹۷ تاريخ و اقتصاد

زنان عشایری ایران در دوره قاجار نسبت به زنان شهری در محیط زندگی خود، از آزادی بیشتری برخوردار بوده‌اند و به تبع آن فعالیت اقتصادی آنها بیشتر از زنان شهری بوده است. دیولافوا به مقایسه زنان شهری و عشایری پرداخته و می‌نویسد: «زنان ایل روی نمی‌پوشند و می‌توان آزادانه به سیمای آنها نظر انداخت. زنان ایل بسی نیرومندتر و کارآمدتر از زنان شهری هستند. اینها در خانواده‌ای که در آن تعدد زوجات ناشناس است جایگاه با افتخاری را اشغال کرده‌اند و شایستگی آن آزادی را که به آنها داده شده، دارند. اگرچه اخلاق آنها بدوی است ولی بسیار پاک است. زنان چادرنشین ازدواج‌های موقتی را قبول نمی‌کنند و طلاق هم به ندرت در میان آنها دیده می‌شود و به سهولت از شوهر اولی دست نمی‌کشند.» نوشته‌های جان ملکم نیز بر این گفته نویسنده فرانسوی صحه می‌گذارد.

زنان عشایر در دوره قاجار

«زنان عشایری و روستایی در این دوره، همانند دوره‌های پیشین خواه از طریق تولید برای خانواده و خواه از راه فروش کالا در خارج از خانواده و کسب پول برای امرار معاش، نقش مهمی در اقتصاد جامعه ایفا کرده‌اند. در جوامع روستایی و قبیله‌ای، زنان دوشادوش مردان به کارهای کشاورزی و دامداری و صنایع جانبی آن می‌پرداختند و برخی از کارها عمدتا مخصوص زنان بوده است. از این میان می‌توان فرش‌بافی، گلیم‌بافی و امثال آن را ذکر کرد. بیشتر مسافران اروپایی در دوره قاجار بر این باورند که بیشتر کارهای ایل را زنان انجام می‌دادند و وظیفه مردان ایل فعالیت نظامی و تفریح بوده است.

در بین ایلات لر اکثر کارها را زنان انجام می‌دهند. چنان‌که آنها گله‌ها را به صحرا می‌برند، امور کشاورزی و انبار کردن غلات و همچنین بافندگی و ریسندگی را بر عهده دارند.» زنان روستایی، علاوه بر کارهای خانگی، از گاو و گوسفند نگهداری می‌کردند. هنگام بیکاری نیز چرخ‌ریسی می‌کردند و با بافت پارچه‌های ضخیم برای ساختن خیمه مشغول می‌شدند و از فضولات چهارپایان تپاله می‌ساختند و به سبب کمبود هیزم می‌سوزاندند. همچنین به صحرا می‌رفتند و در زراعت و کشاورزی و تهیه علوفه به شوهرانشان کمک می‌کردند.

منبع: مهدی دهقان‌حسام‌پور، کامران حمانی، «بازنمایی فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی زنان ایرانی از اوایل دوره قاجار تا انقلاب مشروطه با تاکید بر سفرنامه‌های اروپاییان»، فصلنامه پارسه، ۱۳۹۲.

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

ارسال دیدگاه

دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن