حجم مباحثی که در سطوح مختلف کشورها درباره «همهپرسی» اقلیم کردستان عراق و زمینهچینی جدایی شمال از بقیه بخشهای عراق مطرح شده است، ابعاد این اقدام را به خوبی نشان میدهد.
فارس:
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با ابراز تاسف شدید از تلاش برای ایجاد فتنه جدید در منطقه اقلیم کردستان عراق و توطئه تجزیه این کشور همسایه و مسلمان گفت: کاملا روشن است که آمریکا و اسرائیل صحنهگردانان این تحرک و فتنه و خیانتی خطرناک در منطقه هستند.
ترکیه اعلام کرده که یک گذرگاه مرزی جدید را با عراق با همکاری دولت مرکزی این کشور میگشاید، اما بعد از بستن گذرگاه اصلی که در حال حاضر مورد استفاده است. این ایتکارعمل به عنوان اقدامی علیه همهپرسی کردستان عراق مطرح شده است.
سخنگوی وزارت خارجه عراق اعلام کرد، رسما از ایران و ترکیه درخواست کرده گذرگاههای خود با اقلیم کردستان عراق را بسته و تمامی تعاملات تجاری با این اقلیم را متوقف کرده و این تعاملات را به بغداد منحصر کنند.
دنیای اقتصاد:
محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه ایران روز گذشته در راس یک هیات عالیرتبه برای شرکت در آیین تدفین جلال طالبانی، رئیسجمهوری پیشین عراق به این کشور سفر کرد. ظریف در حاشیه این مراسم گفت: «ایران دوست همیشگی مردم عراق از جمله کردهای این کشور است و اشتباهات راهبردی برخی افراد را به حساب مردم کرد عراق نمیگذارد.» به گزارش خبرگزاری تسنیم، وزیر خارجه ایران، در گفتوگویی بار دیگر بر حفظ وحدت ملی و تمامیت ارضی عراق تاکید کرد و گفت: «جمهوریاسلامی ایران دوست همیشگی مردم عراق از جمله کردهای این کشور است و…
پایگاه اطلاعرسانی دفتر مقام معظم رهبری:
حضرت آیتالله خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی چهارشنبه شب در دیدار آقای رجبطیب اردوغان رئیسجمهوری ترکیه و هیات همراه، با تاکید بر لزوم افزایش همکاریهای اقتصادی دو کشور، توافق و همکاری ایران و ترکیه در مسائل مهم دنیای اسلام را بسیار مهم و اثرگذار خواندند و با اشاره به منافع آمریکا و رژیم صهیونیستی از برگزاری همهپرسی در منطقه کردستان عراق، خاطرنشان کردند: آمریکا و قدرتهای خارجی، غیرقابل اعتماد و بهدنبال ایجاد یک «اسرائیل جدید» در منطقه هستند.
تسنیم:
عضو هیاترئیسه مجلس از برگزاری جلسه غیرعلنی پارلمان با حضور وزیر امور خارجه خبر داد. اکبر رنجبرزاده گفت: روز چهارشنبه (۱۹ مهر) محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه در جلسه غیرعلنی مجلس گزارشی درباره حوادث منطقه به نمایندگان ارائه میکند.
دنیای اقتصاد:
رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران با تاکید بر عدم پذیرش نتایج همهپرسی اقلیم کردستان عراق و استقلال این منطقه از حاکمیت عراق اظهار کرد: اگر این حادثه حل نشود، حتما مبدأ درگیری چند ده سالهای در منطقه خواهد بود.
ظریف ایران را دوست همیشگی مردم عراق از جمله کردهای این کشور خواند و گفت: اشتباهات راهبردی برخی افراد را به حساب مردم کرد عراقی نمیگذاریم و امیدواریم همه در کردستان عراق به راه «مام جلال» که سمبل وحدت و تمامیت ارضی عراق بود، بازگردند.
رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه طی سخنرانی در دیدار با جمعی از صاحبنظران و افراد شناخته شده مناطق شرقی و جنوب شرقی ترکیه اظهار داشت: ترکیه بزرگترین مانع سناریوى خونریزى در منطقه است. به همین دلیل می کوشند ما را از داخل و خارج محاصره کنند. چون پیراهنی که برای ما دوخته شده بود را پاره کرده و دور انداختیم، هدف قرار میگیریم.
اردوغان با بیان اینکه «مسعود بارزانی» رئیس منطقه کردستان عراق شب گذشته با او تماس گرفته، تاکید کرد آنها هیچ حق قانونی برای اجرای نتیجه (همهپرسی) ندارند و بارزانی باید آن را ابطال کند.
یک تحلیلگر مسائل سیاسی میگوید سیاسی ترین موضوعی که اردوغان را به تهران آورده است را همه پرسی استقلال اقلیم کردستان عراق میداند. او معتقد است بیشتر از ایران، ترکیه از رفراندوم اخیر کردستان عراق احساس خطر میکند.
نخست وزیر عراق با تاکید بر موضع ثابت بغداد نسبت به همه پرسی استقلال اقلیم کردستان عراق به دولت این اقلیم نسبت به استقرار نیروهای نظامی پیشمرگ در استان کرکوک هشدار داد.
همهپرسی استقلال در کردستان عراق که هفته گذشته برگزار شد، با واکنشهایی از سوی کشورهای همسایه عراق و نیز آمریکا مواجه شده و کارشناسان سیاسی دلایل گوناگونی برای این اقدام دولت کردستان بیان کردهاند. ایران، عراق و ترکیه با برگزاری این همهپرسی مخالفت کرده و تدابیری برای فشار بر دولت کردستان اتخاذ شده است.
در روزهای اخیر موضوع همه پرسی استقلال منطقه کردستان مورد توجه تحلیلگران و فعالان بازار نفت قرار گرفته و سوالات متعددی در این زمینه مطرح شده است. آلان مهتدی، رئیس شرکت مشاوره انرژی تیانداس که متخصص ارائه مشاوره به شرکتهای فعال در کردستان عراق است، مطلبی در روزنامه فایننشال تایمز منتشر کرده و در آن به نکاتی مهم درباره تاثیر تحولات کردستان عراق بر بازار نفت اشاره کرده است. در ادامه متن این مطلب ارائه میشود.
منطقه کردستان عراق تا قبل از ظهور داعش و به آشوب کشیده شدن عراق، بهعنوان «دبی بعدی» مورد تحسین قرار داشت، زیرا سالها آرامش و رشد اقتصادی، زمینه را برای شکوفایی این منطقه فراهم کرده بود. در آن دوران برجهای تجاری و مراکز خرید جدید در بخشهای مختلف پایتخت این منطقه احداث شد و قرار بود معاملات سهام در نخستین بورس کردستان آغاز شود. همچنین نخستین پیست اسکی در آستانه افتتاح قرار داشت.
در روز همهپرسی در منطقه کردستان عراق، بسیاری از کردها در بخشهای مختلف این منطقه به شکلهای گوناگون خوشحالی خود را نشان میدادند. سرنشینان اتومبیلها پرچمهای کردستان را از پنجره بیرون آورده و تکان میدادند و عدهای سرود میخواندند اما همه شاد نبودند.
سه ماه پیش، مسعود بارزانی رئیسجمهوری منطقه کردستان عراق، مطلبی در روزنامه واشنگتنپست منتشر کرد که عنوان آن این بود: «زمان آن فرا رسیده که کردستان عراق تصمیم خود را درباره استقلال بگیرد.»
رئیسجمهور کشورمان تاکید کرد: ما نمی خواهیم فشاری را به مردم کردستان عراق وارد کنیم، تصمیمات اشتباهی که بعضی از سران این اقلیم اتخاذ کردند باید جبران شود، بنابراین سه کشور ترکیه عراق و ایران ناچار هستند تا با اقدامات ضروری و جدی خود اهداف راهبردی شان را در منطقه دنبال کنند.
«حسن خلاطی» نماینده پارلمان عراق در سخنانی با اشاره به غیرقانونی بودن همه پرسی استقلال اقلیم کردستان، گفت: همه پرسی استقلال هیچ سنخیتی با قانون اساسی عراق ندارد.