بازار مس بهدنبال معادن جدید
در فاصله سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴، ۱۰ تولیدکننده بزرگ مس مجموعا ۱۳۰.۹میلیون تن به ذخایر خود افزودند که معادل ۱۳۴درصد از تولید این دوره بود. تا پایان سال ۲۰۲۴، مجموع ذخایر این گروه به ۳۶۳۶.۵میلیون تن مس رسید. کل تولید این گروه در همین دوره ۸۸.۸میلیون تن بود که نرخ رشد سالانه مرکب آن یکدرصد گزارش شد. سهم فعالیتهای اکتشافی از رشد ذخایر ۸۵درصد و سهم خرید داراییها ۱۵درصد بود. بودجه اکتشاف مس این گروه در دوره یادشده ۶.۹۷میلیارد دلار بود و برخی تولیدکنندگان به تدریج به اکتشاف و توسعه میدانهای موجود اولویت بیشتری دادند. بودجه اکتشافهای ابتدایی بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ حدود ۳۸درصد از کل بودجه اکتشاف مس را تشکیل میداد. بهطور کلی، این گروه ۱۴.۴۳میلیارد دلار برای خرید ذخایر جدید سرمایهگذاری کرد و میانگین هزینه هر پوند مس معادل ۳۳سنت بود. همچنین از فروش ۱۵میلیون تن ذخایر مس، درآمد ۹.۱۶میلیارد دلار کسب کردند.
از سوی دیگر، کشفهای جدید مس محدود مانده است؛ تنها ۵ شرکت از ۱۰ تولیدکننده برتر بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ کشفهای مهمی داشتند که مجموعا ۷میلیون تن مس به ذخایر، منابع و تولیدات گذشته افزوده شد. انتظار میرود محدودیتهای مستمر در عرضه و تقاضای قوی، بازار کنسانتره مس را تحت فشار نگه دارد و چالش جایگزینی ذخایر و حفظ تولید را برای بزرگترین شرکتها تشدید کند.
تحول استراتژیک صنعت مس
در دهه ۲۰۲۴–۲۰۱۵، صنعت مس به چشماندازی محدودشده توسط موانع ساختاری حرکت کردهاست. عواملی مانند کاهش عیار سنگ معدن، محدودیت در کشف ذخایر جدید، افزایش نظارتهای زیستمحیطی و اجتماعی، و افزایش تقاضا ناشی از برقرسانی و کاهش کربن، نحوه رویکرد تولیدکنندگان بزرگ به جایگزینی ذخایر را تغییر داد. در این دوره، یک تحول استراتژیک رخ داد که ترکیبی از اکتشاف میدانهای موجود، ادغام و تملک انتخابی، مشارکتهای مشترک و اکتشافات را شامل میشد. استراتژی جایگزینی ذخایر ۱۰تولیدکننده برتر نشان داد که اگرچه چالشهای مشترکی در صنعت وجود دارد، شرکتها رویکردهای متفاوتی اتخاذ کردهاند. از ۱۳۰.۹میلیون تن ذخایر افزوده شده در ۲۰۲۴-۲۰۱۵ حدود ۱۱۱.۳میلیون تن (۸۵درصد) از طریق اکتشاف، تبدیل منابع و توسعه پروژهها به دست آمده و ۱۹.۶میلیون تن (۱۵ درصد) از طریق خرید معادن جدید تامین شده است. میانگین هزینه جایگزینی ذخایر ۷ سنت به ازای هر پوند بود؛ گروه بیاچپی بیشترین هزینه (۲۸ سنت) و کی.جی.اچ.ام لهستان کمترین هزینه (یکسنت) را داشتند.
تا پایان سال ۲۰۲۴، ۱۰تولیدکننده برتر مس مجموعا ۳۶۳.۵میلیون تن ذخایر داشتند. شرکت زیجین ماینینگ، ششمین تولیدکننده بزرگ مس در ۲۰۲۴، بزرگترین ذخایر مس اثبات شده و محتمل را با ۷۰.۹میلیون تن داشتهاست که تولید ۷۳ سال آینده را تضمین میکند.
اکتشاف و خرید داراییها
اکتشاف عامل اصلی رشد بلندمدت ذخایر مس بود، درحالیکه خرید داراییها به شرکتها امکان میداد تولید کوتاهمدت خود را تامین کنند. طی سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴، این گروه مجموعا ۱۴.۴۳میلیارد دلار برای خرید ذخایر جدید هزینه کرد که میانگین قیمت هر پوند مس ۳۳سنت بود. بیاچپی با خرید شرکت معدنی «او.زد» ۴.۱میلیون تن ذخایر جدید و بیشترین هزینه (۵.۹۴میلیارد دلار) را ثبت کرد و همچنین شرکت گلنکور از طریق خرید دارایی در جمهوری دموکراتیک کنگو و پروژههای آرژانتین ۵.۵میلیون تن ذخایر مس بهدست آورد. در مقابل، شرکتSouthern مس کمترین هزینه متوسط (۶ سنت به ازای هر پوند) را داشتهاست. همزمان، مجموعا ۱۵میلیون تن ذخایر مس فروخته شد و ۹.۲میلیارد دلار درآمد ایجاد کرد؛ فروش معدن گراسبرگ توسط ریوتینتو در اندونزی ۴۸درصد از کل فروش را تشکیل دادهاست.
برخی تولیدکنندگان تمرکز خود را به داراییهای بلندمدت و میدانهای موجود معطوف کردند و همکاریها و ادغامها را اولویت دادند؛ از جمله خریدهای گلنکور، پروژه مشترک Resolution توسط ریوتینتو و بیاچپی در آریزونا، خریدهای Southern در مکزیک و پرو و خرید سهم باقیمانده Turquoise Hill توسط ریوتینتو در ۲۰۲۲.
رشد طبیعی از طریق اکتشاف و توسعه میدانهای موجود ۱۱۱.۳میلیون تن به ذخایر افزود و بودجه اکتشاف ۶.۹۷میلیارد دلار بود، با میانگین هزینه هر پوند ۴سنت. بیشترین سرمایهگذاری اکتشافی توسط ریوتینتو (۲.۲۴میلیارد دلار) و کمترین توسط سیاماوسی (۱۲۰.۹میلیون دلار) انجام شد. زیجین ماینینگ بیشترین ذخایر مس را از طریق اکتشاف با ۵۶.۶میلیون تن و کمترین هزینه اکتشاف (۰.۱۱سنت به ازای هر پوند) به دست آورد، درحالیکه ریوتینتو بالاترین هزینه را با یکدلار به ازای هر پوند برای ۸۲۵ هزار تن پرداخت کردهاست.
ضرورت کشف معادن جدید
از سال۲۰۲۱، کشفهای قابلتوجه مس محدود مانده است. تنها ۵شرکت از ۱۰تولیدکننده برتر بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ موفق به کشفهای مهم شدهاند که مجموعا ۲۸.۷میلیون تن مس به ذخایر و منابع اضافه کرده است. این کمبود کشفهای تازه همزمان با تمرکز شرکتها بر اکتشاف میدانهای موجود بوده است؛ بهطوریکه بودجه اکتشافهای ابتدایی، تنها ۲۵درصد از بودجه جهانی اکتشاف فلزات پایه در سالهای ۲۰۲۵–۲۰۲۴ را تشکیل داده است.
چهار شرکت کودلکو، فریپورت مکموران، گلنکور و سیاماوسی تولید سالانه مس خود را بهطور متوسط ۴.۵سال افزایش دادند؛ درحالیکه دیگر تولیدکنندگان با کاهش سالهای باقیمانده تولید مواجه شدند. رشد تولید سیاماوسی عمدتا ناشی از توسعه معادن در کنگو بودهاست. در مقابل، کی.جی.اچ.ام لهستان کمترین رشد تولید را با نرخ سالانه ۰.۳درصد ثبت کرد و گلنکور کاهش تولید ۳۷درصد و کودلکو کاهش ۲۴درصدی داشتند که بخشی از آن ناشی از کاهش ساختاری داراییهای قدیمی بود.
پیشبینی میشود تولید معادن فعلی تا سال۲۰۲۷ به ۲۴میلیون تن و تا ۲۰۳۶ به ۱۸.۸میلیون تن کاهش یابد. انتظار میرود محدودیت عرضه و رشد ساختاری تقاضا، فشار بر اقتصاد تولیدکنندگان را افزایش دهد. کاهش عیار سنگ معدن و طولانی بودن زمان توسعه، جایگزینی فوری ذخایر از طریق رشد ارگانیک را دشوار کرده است. بنابراین، شرکتها به خریدهای هدفمند، مشارکتها و گسترش پرتفوی روی آوردهاند تا امنیت عرضه کوتاه و میانمدت را تامین کنند. پیشبینی میشود تقاضای جهانی مس تا ۲۰۴۰ به ۴۲میلیون تن برسد.
