اشتباه یکسان‌سازی فکری مردم

او معتقد است بحث پیشرفت و توسعه در ایران، بسیار قبل تر از کشورهای همسایه و خاور دور آغاز شده ولی به دلیل تغییرات پی در پی سیاسی و عدم تمرکز اصلاحات راه به جایی نبرده است. به نظر او پیشرفت اجتماعی و سیاسی کشور دستخوش هیجانات منطقه‌ای است و میل به ثبات در روندهای اجرایی کشور دیده نمی شود و همین قضیه آشفتگی بیشتر و ضررهای مداوم را در پی دارد. سریع القلم در این کتاب هشدار داده که عده‌ای مدام می‌خواهند مردم را در جهت عقاید فکری خود قرار بدهند، بدون اینکه آزادی و استقلال عقیده‌ای در کار باشد. دکتر سریع‌ القلم یکسان‌سازی فکری مردم را امری اشتباه قلمداد کرده و خواهان آموزش تفکر اصولی و انتقادی به جای حرکت در مسیرهای بی‌شمار عقاید دیگران است.

 این اثر به چهار بخش کلی و بیست و شش فصل تقسیم شده که بخش و فصل اول آن مقدمه تئوری نویسنده را بیان می‌کند. بخش دوم پایه‌های نظری پیشرفت و توسعه را در پنج فصل به طور کامل شرح می‌دهد و بخش سوم که شامل هفت فصل است به مساله توسعه یافتگی در جهان سوم می‌پردازد. بخش چهارم و نهایی اثر نیز در سیزده فصل به شرح توسعه و پیشرفت و سیاست‌های موجود در این زمینه در کشور می‌پردازد.

 در بخشی از این کتاب آمده است: «در رابطه با فرهنگ علمی، از انسان‌های علمی صحبت می‌کنیم که تعداد آنان و یکپارچگی رفتاری شان، فرهنگ علمی یک جامعه را ایجاد می‌کند. به عبارت دیگر، فرهنگ علمی در یک جامعه در ارتباط مستقیم با انسان‌هایی است که در این حوزه پا به میان می‌گذارند. بنابراین، در رابطه با فرهنگ علمی، باید بحث را بر این نکته متمرکز کنیم که ویژگی‌های علمی انسان‌های علمی چیست.  منظور من از علم، شناخت هست‌هاست. حال این هست‌ها ممکن است به مسائل اجتماعی، سیاسی و اقتصادی برگردد، یا هست‌هایی که در حوزه ی علوم پایه و طبیعی است. اولین ویژگی که به نظر من یک عالم و یک انسان علمی باید داشته باشد، تفکر علمی است.  تفکر علمی یعنی این که شخص عالم، قائل باشد به این که یک نظم رفتاری در پدیده‌های اجتماعی وجود دارد و عالم در پی کشف نظم است.

اگر شخص عالم، به ویژگی‌های ذهنی برای کشف این نظم مجهز نباشد، نمی‌تواند به بحث‌های خود، نظم تئوریک یا نظم علمی بدهد. یکی دیگری از ویژگی‌های تفکر علمی، فرآیندشناسی است.  فرآیندشناسی، یعنی این که فراز و نشیب تکاملی یک پدیده را مورد شناخت قرار دهیم. به عبارت دیگر ببینیم یک پدیده از آغاز تا انتها چه مراحلی را پشت سر گذاشته است. به نظر من تفکر علمی و غلظت آن در میان انسان‌ها، به هیچ وجه یکسان نیست و از یک شخص تا شخص دیگر، درجه تفکر علمی متفاوت است. این توانایی تا اندازه‌ای ذاتی است و تا اندازه‌ای از طریق کلاس درس، استاد، کتابخانه، کتاب و گذراندن مراحل دانشگاهی قابل اکتساب است.» این کتاب توسط نشر فرزان روز منتشر شده است.