«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
نقشه راه توسعه اقتصادی ایران؛ از نوآوری آمریکایی و رفاه اروپایی تا برنامهریزی چینی
این مسیر را میتوان در بررسی و ترکیب سه الگوی جهانی جستوجو کرد:
۱. الگوی آمریکا (رقابت و نوآوری): با تکیه بر بخش خصوصی و نقش نظارتی دولت، پیشتاز کارآفرینی و نوآوری است، اما نابرابری و خدمات اجتماعی گران از نقاط ضعف آن است. درس آن برای ایران، تضمین حقوق مالکیت، ثبات قوانین و تسهیل رقابت است.
۲. الگوی اروپا (رقابت با عدالت اجتماعی): بدون گرایش به سوسیالیسم، از طریق مالیات بالاتر، خدمات عمومی، آموزش و سلامت گستردهای فراهم میآورد. درس این الگو، امکان همنشینی بخش خصوصی با عدالت اجتماعی و سرمایهگذاری روی سرمایه انسانی است.
۳. الگوی چین (رقابت در چارچوب حکمرانی متمرکز): با راهبرد بلندمدت، سرمایهگذاری در زیرساختها، شایستهسالاری و حمایت از صادرات به قدرت صنعتی بدل شد، گرچه تمرکز قدرت و چالشهای مالی از محدودیتهای آن است.
نقطه اشتراک هر سه الگو، تعامل گسترده با اقتصاد جهانی و تمرکز بر توسعه صادرات کالا و خدمات است؛ امری که به محیط کسبوکار پیشبینیپذیر و تضمین سرمایهگذاری نیاز دارد.
تداوم تحریمها و ابهام بینالمللی میتواند به خروج سرمایههای انسانی و فیزیکی، جایگزینی کریدورهای ترانزیتی و انرژی و در نهایت انزوای جغرافیایی و فقر طولانیمدت ایران منجر شود.
