شوک ترامپ به تل‌آویو

پویایی سیاسی در ایالات متحده غیرقابل چشم‌پوشی است. به یک معنا، به نظر می‌رسد ترامپ در حال ارسال این پیام ضمنی به عبدالسید از میشیگان است که کمک به اسرائیل در سیاست ایالات متحده در حال تبدیل شدن به «امری غیرقابل توجیه» از نظر سیاسی است. این مساله شکاف فوق‌العاده در اجماع دیرینه و دوحزبی بر سر حمایت از اسرائیل در واشنگتن را مورد تاکید قرار می‌دهد. این امر فراتر از این پرسش است که یک کنگره دموکرات چگونه پس از انتخابات میان‌دوره‌ای روز سه‌شنبه با این موضوع برخورد خواهد کرد. این موضوع به دوران جدیدی از عدم قطعیت برای اسرائیل اشاره دارد؛ عدم قطعیت درباره اینکه آیا اکثریتی در کنگره برای حمایت از اسرائیل و فروش تسلیحات به این رژیم وجود خواهد داشت یا خیر.

جنجال انتخاباتی ترامپ

ترامپ عاشق شوک وارد کردن، خبرسازی حول محور خود و پرت کردن حواس دیگران است. بنابراین شاید این اعلام موضع او در مصاحبه با فاکس‌نیوز یک بازی سیاسی در روزی بود که بسیاری از جمهوری‌خواهان از سرزنش تلخ رأی‌دهندگان بیم داشتند. ترامپ گفت: «من توافقی انجام دادم که سالانه ۴‌میلیارد دلار به اسرائیل می‌دهیم و ما چند ماه پیش توافقی کردیم که آن را متوقف کنیم. آنها با این موضوع مشکلی ندارند.» ترامپ افزود که ایالات متحده در صورت نیاز به اسرائیلی‌ها کمک خواهد کرد؛ اما تا پایان امسال، ما به آنها هیچ پرداختی نخواهیم داشت. به نظر می‌رسید ترامپ به کمک‌های نظامی سالانه ایالات متحده به اسرائیل اشاره می‌کند که طبق توافق صورت‌گرفته در زمان باراک اوباما در سال۲۰۱۶، سالانه کمی کمتر از ۴‌میلیارد دلار است. آن قرار داد پایان سال۲۰۲۸ منقضی می‌شود.

بخش اعظم این بودجه صرف خرید تسلیحات و تجهیزات برای ارتش اسرائیل منحصرا از تولیدکنندگان آمریکایی می‌شود. بنابراین، این توافق پیامدهای قابل‌توجهی برای کسب‌وکارها و اشتغال در ایالات متحده دارد. توجهات اکنون معطوف به این است که همکاری نظامی ایالات متحده و اسرائیل در آینده چگونه خواهد بود. دشوار است بدانیم آیا اظهارات روز سه‌شنبه [۱۲ آبان] ترامپ به این معنی است که کمک‌های ایالات متحده بلافاصله متوقف می‌شود یا خیر؛ و اینکه آیا این اقدام به منزله یک شکاف استراتژیک میان دو متحد است یا خیر. تحلیلگران سیاست خارجی که در هر دو دولت جمهوری‌خواه و دموکرات خدمت کرده‌اند، استدلال می‌کنند که اقتصاد اسرائیل اکنون نیازی به خرید تجهیزات نظامی و کمک‌های ایالات متحده ندارد. 

اسرائیل و فلسطین؛ سوژه داغ انتخابات

چنین مساله‌ای در حالی از سوی ترامپ مطرح شد که ده‌ها‌میلیون آمریکایی پس از یک کارزار انتخاباتی که نشان‌دهنده درهم‌تنیدگی موضوع اسرائیل و فلسطین در سیاست داخلی ایالات متحده بود، در حال رأی دادن بودند. برخی چهره‌های پیروز در انتخابات یا فلسطینی‌تبار بودند یا رویکردهای حامی فلسطین و ضد اسرائیل داشتند. بر همین اساس، «رشیده طالب»، نماینده دموکرات و فلسطینی‌تبار میشیگان، با شکست رقیب جمهوری‌خواه خود برای پنجمین دوره متوالی به مجلس نمایندگان آمریکا راه یافت. «ایلهان عمر» نامزد مسلمان دموکرات که مورد انتقاد شدید دونالد ترامپ بود، در حوزه پنجم ایالت مینه‌سوتا پیروز شد. «کریس راب»، نامزد ترقی‌خواه در ناحیه۳ ایالت پنسیلوانیا و «داریالیزا شوالیه»، که در جریان اعتراضات دانشگاه کلمبیا علیه اسرائیل حضور فعالی داشت، در انتخابات ناحیه۱۳ نیویورک در مجلس نمایندگان پیروز شد. همچنین برای اولین بار در تاریخ آمریکا یک فلسطینی به نام «آبر کاواس»، کرسی نماینده مجلس نمایندگان از ایالت نیویورک را به‌دست آورد. به نوشته تحلیلگر سی‌ان‌ان، شنیدن اینکه ترامپ ظاهرا به مخالفت با کمک‌های ایالات متحده به اسرائیل از سوی دموکرات‌هایی مانند عبدالسید پاسخ می‌دهد، فوق‌العاده بود. این دموکرات پیروز میشیگانی در سخنانی گفت: «نام من عبدالرحمان محمد السید است و بسیار مفتخر و سرافرازم که اینجا به‌عنوان سناتور منتخب شما از ایالت بزرگ میشیگان ایستاده‌ام. تا همین چند لحظه پیش، شاید متوجه شده باشید که من همیشه هر وقت صحبت از نتیجه این رقابت انتخاباتی می‌شد، می‌گفتم ان‌شاءالله. اما امروز، امشب، می‌توانیم آن ان‌شاءالله را به الحمدلله تبدیل کنیم.» این دموکرات میشیگانی استدلال کرده که آمریکایی‌ها به‌دلیل جنگی که ایالات متحده به دستور اسرائیل انجام داد، هزینه بیشتری برای مواد غذایی می‌پردازند.

با وجود آماری که از انتخابات بیرون می‌آید و نشان می‌دهد که «موج آبی» در حال در نوردیدن آمریکاست، این چرخش ترامپ می‌تواند به این معنا باشد که رئیس‌جمهور می‌کوشد یک «بُرد سیاسی» برای خود دست و پا کند. پایان دادن به کمک‌های ایالات متحده به اسرائیل با غرایز «اول آمریکا»ی ترامپ همخوانی دارد.

درحالی‌که ترقی‌خواهان به‌دلیل بحران بشردوستانه در غزه از اسرائیل خشمگین هستند، احساسات ضد اسرائیلی در جناح راست ترامپ در حزب جمهوری‌خواه نیز رو به افزایش است؛ امری که توسط اینفلوئنسرها و پادکسترهایی با مخاطبان فراوان مطرح می‌شود. «دانی او سالیوان»، تحلیلگر سی‌ان‌ان که ماه‌ها با طرفداران ترامپ گفت‌وگو کرده است، می‌گوید که بسیاری بر این باورند که ایالات متحده در حال جنگ برای اسرائیل است. در نظرسنجی «کوئین یپیاک» که در ماه ژوئن منتشر شد، ۴۸درصد از پاسخ‌دهندگان گفتند که ایالات متحده بیش از حد از اسرائیل حمایت می‌کند؛ ۳۸درصد گفتند حمایت ایالات متحده در حد مناسب است و تنها ۷درصد گفتند ایالات متحده به اندازه کافی حمایت نمی‌کند. این بالاترین درصد رأی‌دهندگانی بود که از زمان شروع این نظرسنجی توسط «کوئین یپیاک» در ژانویه۲۰۱۷، فکر می‌کردند واشنگتن بیش از حد از اسرائیل حمایت می‌کند.

در نشانه دیگری از تغییر افکار عمومی درباره اسرائیل در میان دموکرات‌ها، «رام امانوئل»، رئیس سابق دفتر کاخ سفید در زمان اوباما، که ممکن است در سال۲۰۲۸ برای ریاست‌جمهوری نامزد شود، طی سخنانی علیه کمک‌های نظامی بی‌قید و شرط ایالات متحده به اسرائیل سخن گفت و خواستار تعریف رابطه جدیدی بین ایالات متحده با اسرائیل شد.

 از یک جهت، ممکن است از نظر سیاسی برای اسرائیل منطقی باشد که تلاش کند تصمیمات و خریدهای نظامی خود را از سیاست‌های داخلی و قطبی‌شده ایالات متحده جدا کند. در این صورت، اسرائیل برای اتخاذ تصمیمات خود درباره آنچه خریداری می‌کند آزاد خواهد بود، اگرچه در عمل بعید است به‌دلیل خشم عمومی شدید در اروپا بر سر غزه، به سمت سازندگان اروپایی برود. این ایده که تجهیزات روسی یا چینی خریداری کند، با توجه به مخالفت قطعی ایالات متحده نیز بعید به نظر می‌رسد.