استقراض به یوان رکورد زد

گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- کسری غفوری: استقراض برون‌مرزی به یوان چین به سطح بی‌سابقه‌ای رسیده است. این روزها شمار فزاینده‌ای از شرکت‌های بین‌المللی و دولت‌های خارجی برای بهره‌مندی از نرخ بهره بسیار پایین در چین، به استقراض ارزان در این کشور روی آورده‌اند.

بر اساس محاسبات فایننشال تایمز، حجم انتشار اوراق قرضه در بازارهای «دیم سام» و «پاندا» در سال جاری میلادی از مرز یک تریلیون یوان معادل ۱۴۹ میلیارد دلار عبور کرده که این رقم نه تنها رکورد سال گذشته را شکسته، بلکه نشان‌ دهنده استقبال کم‌نظیر از ارز چین در بازارهای بدهی است.

وام‌گیرندگان می‌توانند بدهی‌های مبتنی بر یوان را از دو طریق تامین کنند. روش اول بازار اوراق قرضه دیم سام در خارج از مرزهای سرزمین اصلی چین است و روش دوم بازار اوراق پاندا نام دارد که در داخل مرزهای این کشور فعالیت می‌کند.

پکن با هدف رقابت با دلار آمریکا و سیستم مالی غرب، از افزایش انتشار این اوراق حمایت می‌کند تا نفوذ جهانی ارز خود را گسترش دهد.

در حال حاضر استقراض به یوان بسیار ارزان‌تر از گذشته تمام می‌شود. دلیل اصلی این جذابیت شکاف عمیق هزینه‌های استقراض میان چین و آمریکا است.

بازده اوراق قرضه ده‌ساله دولتی چین به ۱.۶۸ درصد رسیده در حالی که این رقم برای اوراق مشابه خزانه‌داری آمریکا ۴.۷۸ درصد است و این اختلاف، یکی از بیشترین فاصله‌های ثبت‌شده در تاریخ بازارهای مالی به شمار می‌رود.

آمارها نشان می‌دهد بازار اوراق دیم سام در سال جاری با انتشار ۷۸۶.۳ میلیارد یوان رکورد پیشین خود را پشت سر گذاشته است. استقراض در بازار پاندا نیز تا این مقطع از سال ۲۰۲۶ به ۲۳۱.۶ میلیارد یوان رسیده که از کل عملکرد هر یک از سال‌های گذشته بیشتر است.

البته این استقراض‌ها تنها به خارجی‌ها محدود نمی‌شود. نهادهای چینی نزدیک به دو سوم از حجم اوراق دیم سام را در سال جاری به خود اختصاص داده‌اند تا از این منابع برای تامین مالی عملیات برون‌مرزی خود استفاده کنند.

مدیران بانکی استقبال ناشران و سرمایه‌گذاران از بازار اوراق فراساحلی یوان را شگفت‌انگیز توصیف می‌کنند و معتقدند نیازهای واقعی به تامین مالی یوان افزایش یافته است، خواه این نیاز برای سرمایه‌گذاری در داخل چین باشد یا برای پرداخت ارزی به تامین‌کنندگان خارجی.

محرک‌های رشد و عطش سرمایه‌گذاران

مقام‌های چینی در تابستان امسال سقف انتقال سرمایه سرمایه‌گذاران داخلی به هنگ‌کنگ را از طریق طرح اتصال اوراق قرضه افزایش دادند. فعالان بازار معتقدند این تصمیم به رونق انتشار اوراق کمک شایانی کرده و سیگنالی بسیار مثبت برای بازار بوده است.

رشد چشمگیر این بازار همچنین مرهون حجم عظیم پس‌اندازها در سرزمین اصلی چین و محدودیت گزینه‌های سرمایه‌گذاری در این کشور است. با کاهش شدید بازده اوراق دولتی و افت تقاضای اعتباری داخلی، بانک‌ها و شرکت‌های بیمه برای یافتن دارایی‌های سودآور با یکدیگر رقابت می‌کنند.

تنها در ماه ژوئیه حجم وام‌های جدید بانکی ۳۴۰ میلیارد یوان کاهش یافت که بزرگ‌ترین افت ماهانه در تاریخ آمارهای اقتصادی این کشور است. باز شدن مسیر برای ورود سرمایه شرکت‌های بیمه داخلی، تقاضا برای اوراق بلندمدت دیم سام را نیز به شدت افزایش داده است؛ به طوری که در سال جاری، غول‌های فناوری نظیر تنسنتاوراق دیم سام با سررسیدهای ۱۰ و ۳۰ ساله منتشر کرده‌اند.

اوراق پاندا و دیم سام اکنون به منبعی کوچک اما رو به رشد برای کسب بازدهی کمی بالاتر تبدیل شده‌اند. میانگین بازده موزون اوراق پاندا در سال جاری ۱.۸۵ درصد با سررسید حدود سه سال است، در حالی که اوراق ده‌ساله دولتی چین بازدهی در سطح ۱.۷ درصد دارند. با وجود این استقبال، سهم این اوراق از کل بازار درآمد ثابت چین همچنان ناچیز و در سطح ۰.۲۵ درصد است.

اگرچه دولت‌هایی مانند اندونزی، اسلوونی، پاکستان و قزاقستان در یک سال اخیر وارد بازار اوراق پاندا شده‌اند، اما موتور محرک اصلی این رشد نهادهای مالی و بانک‌ها هستند. برای نمونه بانک یوبی‌اس در اواخر آگوست برای نخستین بار ۲ میلیارد یوان اوراق پنج‌ساله با نرخ بهره ۱.۷۸ درصد در این بازار منتشر کرد و گلدمن ساکس نیز در سال جاری میلادی معادل ۶۱.۵ میلیارد یوان اوراق دیم سام منتشر کرده است.

 نهادهای مالی خارجی معمولا درآمدهای حاصل از فروش این اوراق را به ارزهای معتبر جهانی تبدیل می‌کنند تا در عملیات بین‌المللی خود به کار گیرند.

در مقابل شرکت‌های چندملیتی حضور کمرنگی در این عرصه دارند. یکی از موانع اصلی برای غول‌های تجاری، حجم نسبتا کوچک انتشار این اوراق است. شرکت‌های بزرگ پیش از ورود به بازار تمایل دارند از امکان تامین مالی در مقیاس‌های میلیارد دلاری اطمینان حاصل کنند.

مانع دیگر دشواری جذب سرمایه‌گذاران نهادی بزرگ از داخل چین است. برخلاف مدیران صندوق‌های غربی که برای خرید اوراق تنها به رتبه اعتباری اتکا می‌کنند، ورود به سبد سرمایه‌گذاران چینی نیازمند ماه‌ها بازاریابی گسترده و اعتمادسازی است.

در نهایت باید گفت نقش یوان در نظام مالی بین‌الملل هنوز محدود است. هرچند استفاده از وام‌های فراساحلی مبتنی بر یوان و سهم آن در تامین مالی تجارت رشد کرده، اما جایگاه آن به عنوان یک دارایی ذخیره جهانی همچنان چشمگیر نیست.

با این حال بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که رشد سریع بازارهای پاندا و دیم سام می‌تواند نقطه آغازی برای تبدیل شدن یوان به یک ارز تامین مالی جهانی باشد. این وضعیت شباهت زیادی به نقش ین ژاپن در دهه‌های گذشته دارد؛ دورانی که این کشور با تورم منفی و نرخ بهره پایین دست و پنجه نرم می‌کرد و ارز آن به گزینه‌ای بی‌رقیب برای استقراض ارزان در جهان تبدیل شده بود./