واشنگتن و اتاوا در مسیر جنگ تجاری؛
چشم در برابر چشم کانادا علیه آمریکا
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- نگار حجتی: کانادا در آستانه اعمال تعرفههای ۱۵ تا ۵۰ درصدی بر صدها کالا و محصول وارداتی از ایالات متحده قرار گرفته است. مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، بر این باور است که ایستادگی در برابر دونالد ترامپ در نهایت موضع اتاوا را در قبال بزرگترین شریک تجاریاش تقویت خواهد کرد.
به گزارش بلومبرگ دولت کانادا در صورتی که در لحظات آخر عقبنشینی نکند، مالیاتواردات بسیاری از مقاطع فولادی آمریکا را از ۲۵ به ۵۰ درصد افزایش داده و تعرفههای جدیدی بر طیف گستردهای از کالاهای مصرفی از جمله موتورسیکلت، لوازم آرایشی و لبنیات وضع میکند.
این اقدام صادرات ایالات متحده را به ویژه در ایالتهای کلیدی مانند میشیگان و اوهایو که روابط تجاری گستردهای با کانادا دارند و در آستانه انتخابات میاندورهای ماه نوامبر هستند، به شدت تحت تاثیر قرار خواهد داد.
این تصمیم یک ریسک محاسبهشده برای نخستوزیر کانادا محسوب میشود، زیرا او یک سال پیش بسیاری از تعرفههای متقابل را که در دوره جاستین ترودو وضع شده بود لغو کرده بود. مقامهای دولت ترامپ بارها تاکید کردهاند که هیچگونه اقدام تلافیجویانهای را تحمل نخواهند کرد و یادآور شدهاند که در میان تمام شرکای تجاری واشنگتن، تنها کانادا و چین دست به تعرفههای تلافیجویانه زدهاند.
با این حال مسئولان آمریکایی از توضیح درباره نحوه و زمان پاسخ احتمالی ترامپ خودداری کردهاند. برایان کلو، مشاور ارشد سابق ترودو در امور تجاری، معتقد است تعرفههای تلافیجویانه کانادا با این هدف طراحی شدهاند که هزینه جنگ تجاری را برای صاحبان کسبوکار و مصرفکنندگان آمریکایی ملموس کنند تا واشنگتن انگیزه کافی برای بازگشت به میز مذاکره پیدا کند. به گفته او، کانادا خواهان جنگ تجاری نیست، بلکه با این اقدام در پی پایان دادن به آن است.
مذاکرهکنندگان دو کشور هفتهها برای کاهش تنشهای تجاری تلاش کردند و حتی به توافقی کلی دست یافتند. ترامپ در ۲۷ مردادماه از دستیابی به توافق اولیه خبر داد و مهلتی سه روزه برای تنظیم جزئیات تعیین کرد، اما این روند ناگهان فروپاشید.
شکست گفتوگوها به دو هفته اتهامزنی متقابل انجامید و هر طرف دیگری را مقصر نهایی تخریب توافق معرفی کرد. تنشهای کلامی تا آخر هفته نیز ادامه داشت؛ به طوری که اسکات بسنت، وزیرخزانهداری آمریکا، در گفتگو با فاکسنیوز رفتار کانادا را به پارس کردن سگی کوچک در برابر سگی بزرگتر تشبیه کرد.
ترامپ نیز با اشاره به عدم تعادل ارزش دلار کانادا در برابر دلار آمریکا، هشداری تلویحی صادر کرد و آن را غیرقابل قبول دانست. در ادامه تنشها، تعرفههای ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای کانادایی به ارزش حدود ۲۰ میلیارد دلار اجرا شد و اتاوا نیز بلافاصله تعرفههایی متقابل بر حجم مشابهی از کالاهای آمریکایی اعلام کرد.
دولت ترامپ تهدید کرده است که اقدامات تکمیلی دیگری علیه کانادا انجام خواهد داد و این امر احتمال مارپیچ تنشهای تجاری را افزایش داده است. نماینده تجاری آمریکا از احتمال وضع تعرفههای بیشتر و حتی ممنوعیت واردات برخی کالاها سخن گفته است.
همزمان ترامپ در اقدامی نمادین دستوری برای تغییر نام دریاچه اونتاریو به دریاچه آمریکا در نقشه رسمی امضا کرد و موضعگیریهای تندی علیه کانادا در شبکههای اجتماعی داشت. مقامهای آمریکایی نخستوزیر کانادا را متهم کردند که برای اهداف سیاسی داخلی دست به تصمیمات ضدآمریکایی زده است. وزیر بازرگانی آمریکا تاکید کرد که مسئولان کانادایی به دلایل سیاسی درگیری با ترامپ را ترجیح دادهاند، حتی اگر این امر به اقتصاد کشورشان آسیب بزند.
چالش امضای لرزان واشنگتن و چشم انداز توافق پایدار
مقامهای کانادایی اعلام کردهاند هیچ نشست جدیدی با طرف آمریکایی برنامهریزی نشده است. مارک کارنی خواستههای کاخ سفید را نامعقول دانسته و تاکید کرده است که پذیرش شرایط واشنگتن به حاکمیت ملی و صنایع سنگین کانادا آسیب میزند.
او با انتقاد از بیثباتی آمریکا در پایبندی به پیمانهای تجاری یادآور شد که امضای واشنگتن گاهی با مداد نوشته میشود و پایدار نیست. نظرسنجیهای اخیر نیز نشان میدهد که حدود سه چهارم شهروندان کانادایی از تصمیم نخستوزیر خود برای خروج از مذاکرات و پاسخ متقابل حمایت میکنند.
با وجود تنشهای شدید، هر دو طرف نشانههایی از حل برخی اختلافات را بروز دادهاند، هرچند ادعاهای متناقضی درباره دامنه معافیتهای تعرفهای در صنعت خودرو وجود دارد.
اقتصاد کانادا پس از یک دوره رکود، در سه ماهه دوم اندکی بهبود یافت؛ اما اشتغالزایی روند کندی را طی میکند و نرخ تعدیل نیرودر صنایع وابسته به صادرات به آمریکا افزایش یافته است.
طبق گزارش موسسه آکسفورد اکونومیکس، تعرفههای متقابل کانادا اگرچه از برخی تولیدکنندگان داخلی حمایت میکند، اما در مجموع هزینهها را افزایش داده و به افت تولید ناخالص داخلی منجر میشود.
از سوی دیگر، ترامپ تهدید کرده است که از یازدهم دی ماه تعرفه خودرو و قطعات آن را به ۵۰ درصد افزایش خواهد داد، هرچند هنوز اقدام رسمی انجام نداده است. نخستوزیر کانادا تاکید کرده که کشورش تنها در صورت تضمین رقابتپذیری صنایع کلیدی خود حاضر به امضای توافقی پایدار است.
رئیس مجلس نمایندگان آمریکا نیز خواستار بازگشت کانادا به میز مذاکره با حسن نیت شده و تداوم گفتوگوها را برای اقتصاد هر دو کشور حیاتی دانسته است.
