آوار زلزله بر رویای نفتی ونزوئلا

به گزارش خبرنگار گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، اقتصاد ونزوئلا که از یک دهه پیش در مسیر فروپاشی قرار گرفته بود، پس از عبور از بحران‌های بی‌سابقه، اکنون با ضربه ویرانگر دیگری روبه‌رو شده است. پس از سال‌ها تورم، مهاجرت میلیونی، مداخله بی‌سابقه آمریکا و روی کار آمدن دولت تحت حمایت واشنگتن، امیدهایی برای احیای اقتصادی این کشور شکل گرفته بود. غول‌های انرژی در حال بازگشت به کاراکاس بودند و جریان نفت دوباره جان می‌گرفت؛ اما وقوع دو زلزله پیاپی در این هفته، تمام معادلات را بر هم زد.

دولت جدید ونزوئلا که پیش از این نیز درگیر مهار بالاترین نرخ تورم جهان بود، اکنون با یک فاجعه انسانی و زیرساختی عظیم روبه‌رو است. آمار تلفات در حال افزایش است و حدود ۱۴۰۰ ساختمان، از جمله ۱۳ بیمارستان، آسیب جدی دیده‌اند. برخی برآوردها (همچون برآوردهای سازمان زمین‌شناسی آمریکا) حاکی از آن است که خسارت اقتصادی این زلزله بین ۱۰ تا ۱۰۰ میلیارد دلار خواهد بود.

برای درک عمق فاجعه کافی است بدانیم که رقم ۱۰۰ میلیارد دلار، معادل همان سرمایه‌ای است که ترامپ پیش‌بینی کرده بود شرکت‌های بین‌المللی نفتی باید برای احیای چندساله صنعت نفت ونزوئلا هزینه کنند؛ معادله‌ای که می‌تواند تلاش‌ها برای بازسازی مناطق زلزله‌زده را در تقابل مستقیم با اهداف نفتی واشنگتن در این کشور قرار دهد.

این بحران، فشارها را بر دولت رودریگز و حامیان آمریکایی‌اش به شدت افزایش داده است. در حالی که دونالد ترامپ از تبدیل ونزوئلا به یک «دولت وابسته ثروتمند» به عنوان یک موفقیت بزرگ یاد می‌کرد، مردم مناطق زلزله‌زده اکنون از فقدان خدمات اولیه و کندی امدادرسانی دولتی خشمگین هستند. بر اساس آخرین گزارش نیویورک تایمز، تا این لحظه، واشنگتن تنها ۱۵۰ میلیون دلار کمک اضطراری اختصاص داده و برخی تحریم‌های مالی را تا ۲۳ اکتبر برای تسهیل امدادرسانی لغو کرده است؛ رقمی که در برابر نیازهای عظیم بازسازی ناچیز به نظر می‌رسد.

از سوی دیگر، دسترسی ونزوئلا به منابع مالی بین‌المللی نیز با موانع جدی روبه‌رو است. بدهی‌های انباشته ۲۴۰ میلیارد دلاری این کشور که شامل اوراق قرضه نکول‌شده و غرامت شرکت‌های مصادره‌شده آمریکایی در دوران چاوز و مادورو است، دریافت وام‌های فوری را دشوار کرده است. صندوق بین‌المللی پول تاکنون تنها با پرداخت ۲۰۰ میلیون دلار وام اولیه موافقت کرده است.

با این حال، نقاط روشنی هم در این چشم‌انداز تاریک دیده می‌شود. پالایشگاه‌های کلیدی شبه‌جزیره پاراگوانا و تاسیسات شرکت نفتی شورون (که یک‌چهارم تولید نفت کشور را بر عهده دارد) از زلزله جان سالم به در برده‌اند. اقتصاددانان پیش‌بینی می‌کنند که به دلیل پدیده «پارادوکس فاجعه» (که در آن هزینه‌های بازسازی باعث رشد آماری تولید ناخالص داخلی می‌شود)، اقتصاد ونزوئلا ممکن است امسال تا ۸ درصد رشد کند. اما این اعداد روی کاغذ، واقعیت تلخ بی‌خانمانی، اتکای ۷۰ درصدی زنجیره تأمین مناطق آسیب‌دیده به کسب‌وکارهای خرد محلی که اکنون تعطیل شده‌اند و آینده مبهم کشوری که باید با دستان خالی از زیر آوار بلند شود را پنهان نخواهد کرد.