صورت‌حساب ۱۳۲ میلیارد دلاری یک جنگ

گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- کسری غفوری: جنگ با ایران کمی بیش از ۱۵هفته به طول انجامید تا اینکه این هفته یک تفاهم صلح اولیه میان ایالات متحده و ایران حاصل شد. با این حال، تلفات انسانی و خسارات اقتصادی به سرعت افزایش یافت و پیامدهای آن از مرزهای منطقه بسیار فراتر رفت. 

تحت فشارهای داخلی و خارجی، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد که او و معاونش، جی‌دی ونس، سندی را به صورت الکترونیکی با ایرانی‌ها امضا کرده‌اند که رسما به این جنگ که از ۲۸ فوریه با تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شده بود، پایان می‌دهد. روز چهارشنبه نیز رئیس‌جمهور این توافق را مجددا در کاخ ورسای فرانسه امضا کرد؛ همان مکانی که بیش از یک قرن پیش، معاهده‌ای نافرجام برای پایان دادن به جنگ جهانی اول در آن به امضا رسیده بود. 

در حالی که یک دوره ۶۰روزه برای مذاکرات بیشتر آغاز شده، ارزیابی هزینه‌های این جنگ همچنان ادامه دارد. بر اساس برآورد موسسه «مودی آنالیتیکس»، هزینه این جنگ برای مالیات‌دهندگان و مصرف‌کنندگان آمریکایی دست‌کم ۱۳۲میلیارد دلار بوده است. به گفته مارک زندی، اقتصاددان ارشد این شرکت، این رقم هزینه‌های نظامی، افزایش قیمت انرژی و کالاها و همچنین نرخ بهره را در بر می‌گیرد. 

یک مقام ارشد پنتاگون نیز ماه گذشته به کنگره اعلام کرد که هزینه‌های نظامی به حدود ۲۹ میلیارد دلار رسیده است؛ برآوردی که شامل هزینه تعمیر بیش از دوازده پایگاه آسیب‌دیده آمریکایی در منطقه نمی‌شود. افزون بر این، هزینه‌های تعمیر و نگهداری و استقرار ناوگروه‌های هواپیمابر نیز باید به این محاسبات اضافه شود. 

نیویورک تایمز در گزارشی به این هزینه‌ها پرداخته و لیندا بیلمز، استاد دانشگاه هاروارد، تاکید می‌کند صرف مستقر نگه داشتن نیروها و تجهیزات در منطقه، هزینه بسیار زیادی به همراه دارد. علاوه بر این، برخی از دارایی‌های آمریکا در منطقه نیز به شدت آسیب دیده‌اند.

در بخش انرژی، طبق گزارش ردیاب هزینه انرژی جنگ در دانشگاه براون، آمریکایی‌ها از زمان آغاز درگیری‌ها به دلیل افزایش قیمت‌ها، حدود ۶۰ میلیارد دلار بیشتر برای بنزین و گازوئیل پرداخته‌اند که معادل حدود ۴۶۰ دلار هزینه مازاد به ازای هر خانوار است. 

زمانی که آمریکا و اسرائیل جنگ با ایران را آغاز کردند، آمریکایی‌ها به طور میانگین برای هر گالن سوخت ۲.۹۸ دلار می‌پرداختند، اما از آن زمان تاکنون قیمت بنزین با جهش‌های بزرگی مواجه شده و اکنون به حدود ۴ دلار در هر گالن رسیده است. با اختلال در تردد کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز که گذرگاهی حیاتی برای کشتیرانی محسوب می‌شود، جریان جهانی نفت مختل شد و قیمت‌ها افزایش یافت.

با این حال، شاخص جهانی نفت خام از زمان اعلام چارچوب توافق صلح در روزهای اخیر کاهش یافته و اکنون نزدیک به ۸۰دلار در هر بشکه است؛ در حالی که در مقطعی در ماه مارس، قیمت‌ها تا مرز ۱۲۰لار نیز بالا رفته بود. این قیمت‌های بالای سوخت به تدریج در طول زنجیره تامین اثر گذاشته و بسیاری از هزینه‌های مرتبط دیگر مانند کرایه خطوط هوایی و حمل‌ونقل کالاها و محصولات صنعتی را متورم کرده است.

در نهایت، بسته شدن تنگه هرمز قیمت کالاهایی مانند گوگرد (عنصر کلیدی کودهای شیمیایی) را تحت فشار قرار داده است. در گزارش اخیر شورای روابط خارجی و فائو تاکید شده است که پیامدهای این اختلال بسیار فراتر از بخش کشاورزی خواهد بود و با دامن زدن به تورم خوراکی‌ها، کاهش رشد اقتصادی و افزایش گرسنگی، اقتصاد بین‌الملل را تهدید می‌کند.