چگونه کرهشمالی با اسطورهسازی، دختری نوجوان را برای رهبری آماده میکند؟
ظهور «کیمِ» چهارم در سایه «اون»
«دونگاک هئو»، دستیار سیاستگذاری در مجلس ملی جمهوری کره، در مقالهای در «فارن پالیسی» نوشت، به گفته «سرویس اطلاعات ملی کرهجنوبی» (NIS)، «جو آئه» محتملترین جانشین رژیم «کیم جونگ اون» است. اکنون پرسش این نیست که آیا رژیم قصد دارد یک رهبر عالی زن را منصوب کند یا خیر، بلکه این است که چگونه قصد دارد این گذار را در جامعهای که به محافظهکاری مردسالارانهاش معروف است، مشروعیت بخشد. پاسخ در کارزاری از اسطورهسازی، دستکاری زبانی و بصری و سیاستورزی مادرانه نهفته است که از تلفیق دیرینه «نمادگرایی سلسلهای» و «رهبری مادرانه الهی» رژیم گرفته شده است. تخمین زده میشود «کیم جو آئه» حدود ۱۳سال سن داشته باشد. اولین حضور او در اواخر سال۲۰۲۲ در یک سایت پرتاب موشک بالستیک بود، درحالیکه تصاویر اخیر، مشارکت فعال و عملیاتی او را نشان میدهد. رژیم در حال انتقال «آئه» از «وارث تحت حمایت» به «فرماندهی در حال ظهور» است.
این مسیر کمی با ظهور «کیم جونگ اون» در اوایل دهه ۲۰۱۰ متفاوت است. «اون» در اولین سال قدرت خود، نخبگان نظامی -بهویژه رئیس ستاد کل ارتش، «ری یونگ هو»- را پاکسازی کرد و خود را بهعنوان فرمانده عالی ارتش خلق کره ارتقا داد. مشابه کارزار آمادهسازی دخترش، رسانههای دولتی روایت داخلی را با تصاویری از او که در حال هدایت رزمایشها و نظارت بر آزمایشهای سلاحهای استراتژیک بود، به خورد جامعه دادند.
اولین حضور «کیم جو آئه» نشاندهنده شتاب بیسابقهای در جدول زمانی جانشینی است که احتمالا ناشی از نگرانیهای گزارششده «اون» در مورد سلامتیاش است. بااینحال، شاید مهمتر از آن، جنسیت «جو آئه» است که زمان بیشتری را برای غلبه بر تعصبات ذاتی سلسلهمراتب نظامی مردسالار میطلبد. با شروع زودهنگام، رژیم به خود سالها فرصت میدهد تا تصویر او را عادیسازی کند و اقتدارش را مدتها قبل از انتقال نهایی قدرت تثبیت کند.
رژیم همچنین با بهکارگیری مجموعهای از القاب افتخارآمیز، اقتدار «جو آئه» را نشان داده است. در اولین حضورش در سال ۲۰۲۲، رسانههای دولتی از او بهعنوان «فرزند عزیز» یاد کردند. این موضوع خیلی زود به «فرزند محترم» تبدیل شد. در اوایل سال ۲۰۲۴، اصطلاح «راهنما» - که از نظر تاریخی منحصرا برای یک رهبر عالی یا جانشین تعیین شده در نظر گرفته شده بود - برای «جو آئه» به کار رفت.
«سرویس اطلاعات ملی کرهجنوبی» معتقد است که «اون» سه فرزند دارد، از جمله یک پسر بزرگتر. سرویس اطلاعات ملی کره اخیرا ارزیابی کرده که پنهانکردن چنین پسری اگر در خارج از کشور باشد عملا غیرممکن خواهد بود و هیچ پسر بزرگتری هرگز رسما توسط رژیم شناخته نشده یا در رسانههای دولتی نشان داده نشده است. «اون» همچنین یک خواهر کوچکتر به نام «کیم یو جونگ» دارد که بهعنوان مدیر دپارتمان کمیته مرکزی حزب حاکم کارگران کره فعالیت میکند. چرا باید یک دختر نوجوان بیتجربه را بهجای یک خواهر باتجربه و دارای ریشههای سیاسی گماشت؟ پاسخ اصلی در اسطورهشناسی تبار «پکتو» نهفته است. طبق افسانههای کرهشمالی، کوه پکتو زادگاه بنیانگذار اسطورهای اولین پادشاهی کره و همچنین زادگاه ادعایی «کیم جونگ ایل» بوده است.
این کوه توسط رژیم بهعنوان نمادی از تبار اصیل سلسله کیم استفاده میشود. درحالیکه «یو جونگ» از این نسب خونی برخوردار است، انتقال قدرت بهصورت جانبی به یک خواهر یا برادر، شاخههای رقیبی در خانواده ایجاد و پیشرفت نسلی رژیم را متوقف میکند. بنابراین، نسب پکتو، یک وراثت عمودی سختگیرانه - انتقال قدرت مطلق به طور مستقیم از رهبر عالی به فرزندان خود - را برای حفظ خلوص انحصاری شاخه اصلی دیکته میکند. بااینحال، «کیم یو جونگ» همچنان یک عامل سیاسی حیاتی است. او اغلب بهعنوان مجری اصلی دیپلماتیک رژیم، از لفاظیهای تند استفاده میکند که به او اجازه میدهد واکنشهای داخلی و بینالمللی را جذب و درعینحال تصویر زنی را که قدرت اجرایی تهاجمی را اعمال میکند، عادیسازی کند. بنابراین، میتوان برادرزادهاش را در مقابل، بهعنوان چهرهای خیرخواه و باوقار معرفی کرد که پذیرش عمومی، او را بهعنوان جانشینی که نمایانگر رهبری «سالمتر» و پایدارتر است، تسهیل میکند.
برخلاف عمهاش که شبکههای گستردهای را در دستگاه حزب ایجاد کرده است، «جو آئه» نقش خود را بدون پایگاه جناحی مستقل بر عهده خواهد گرفت و تضمین میکند که هیچ چالش فوری برای اقتدار مطلق پدرش ایجاد نخواهد کرد.
رژیم در حال جنسیتزدایی از هویت سیاسی «کیم جو آئه» است. او هرگز به شیوه سنتی زنانه یا ظریف ارائه نمیشود. در عوض، او اغلب کتهای چرمی بلند و تیره میپوشد. لباس، حالت و رفتار او در طول حضورهای عمومی، تقلید دقیقی از موضع اقتدارآمیز پدرش است که با او در ملاء عام بهعنوان یک فرد برابر در آموزش و نه یک زیردست رفتار میکند. آنها هنگام بازرسی از سربازان، شانهبهشانه راه میروند و «کیم جو آئه» اغلب در مرکز عکسهای رسمی قرار میگیرد؛ گاهی در حال پاسخ به سلام افسران ارشد و تعظیم عمهاش.
کرهشمالی به دنبال لغو اتحاد مجدد
همزمان با این تحول ، کرهشمالی قانون اساسی خود را اصلاح کرد تا ارجاعات به «اتحاد مجدد» با کرهجنوبی را حذف کند و در عوض قلمرو خود را بهعنوان قلمرو جداگانه تعریف کند که از جنوب با جمهوری کره و از شمال با کشورهای همسایه هم مرز است. این تغییر منعکسکننده موضع دیرینه «کیم جونگ اون» است که باید با دو کره بهعنوان کشورهای متمایز و متخاصم رفتار شود. «ثنا خان» در گزارشی برای «مدرن دیپلماسی» نوشت، طبق گزارشها، این اصلاحیه در جلسه مجمع عالی خلق تصویب شده و اولین باری است که یک بند ارضی به طور رسمی در قانون اساسی گنجانده شده است.
