شاخص کل از ابتدای سال ۲۸ کانال را پشت سر گذاشت؛
شانس ۳۰ کاناله شدن در ۴ماه
بسیاری از کارشناسان در ارزیابی چشمانداز بازار، تداوم روند فعلی را محتمل میدانند و معتقدند در صورت حفظ شرایط موجود، شاخص کل میتواند به مسیر خود ادامه دهد. از نگاه آنها، تداوم ورود پول حقیقیها، افزایش ارزش معاملات و رشد تدریجی نرخ دلار توافقی از مهمترین عواملیاند که میتوانند به حفظ روند صعودی بازار کمک کنند. در کنار این عوامل، وضعیت متغیرهای بنیادی و عملکرد شرکتها نیز همچنان از بازار حمایت میکنند. اگرچه ادامه این روند به معنای رشد بدون وقفه نیست و بازار ممکن است در مسیر پیش رو با استراحت و اصلاح نیز مواجه شود. این موضوع بخشی از روند طبیعی معاملات خواهد بود.
با رشد روز شنبه بازار سرمایه، بازدهی شاخص کل بورس از ابتدای سال به ۷۵درصد رسیده است. از سال ۹۹ به بعد، در هیچ سالی سابقه نداشته که در این مقطع از سال، شاخص کل این میزان بازدهی از ابتدای سال را به ثبت رسانده باشد. به بیانی سادهتر رشد ۷۵درصدی نماگر اصلی بازار سهام از ابتدای سال، بهترین شروع شاخص کل از سال ۹۹ به بعد محسوب میشود. اهمیت کسب این بازدهی قابلتوجه زمانی بیشتر میشود که بدانیم معاملات بورس در سال جاری با حدود ۸۰روز وقفه آغاز شد. به این ترتیب، بخش عمده این رشد در مدتزمان کوتاهتری رقم خورده و بازار توانسته در فاصلهای محدود، بخش قابلتوجهی از مسیر صعودی خود را طی کند.
از سوی دیگر، این عملکرد در شرایطی ثبت شده که بورس تهران در فضایی کاملا متفاوت با سالهای عادی فعالیت کرده است. بازار سهام سال جاری را در شرایط جنگی و در سایه ریسکهای سیاسی و اقتصادی آغاز کرد. این وضعیت سطح عدمقطعیت را در میان سرمایهگذاران افزایش داده و تصمیمگیری درباره آینده بازارها را دشوار کرده است. ازاینرو، تداوم رشد شاخص و بازگشت حقیقیها به تالار شیشهای قابلتوجه است؛ بهخصوص اینکه دلار آزاد از ابتدای سال ۳۲درصد و طلای ۱۸عیار ۲۲درصد رشد کردهاند. از همین منظر بسیاری از کارشناسان معتقدند بازارهای موازی به دلیل عدمقطعیتها از جذابیت چندانی برای سرمایهگذاران برخوردار نیستند. شاخص کل بورس از ابتدای سال عبور از ۲۸کانال را ثبت کرده است. نماگر اصلی از محدوده ۳میلیون و ۷۱۳هزار واحد روند صعودی را آغاز کرد و اکنون در ابرکانال ۶میلیون و ۵۰۰هزار واحد قرار گرفته است. تداوم این روند صعودی میتواند شاخص را به سمت اهداف بالاتر هدایت کند. تکنیکالیستها میگویند شاخص کل میتواند تا رسیدن به محدوده مقاومتی ۷.۲ تا ۷.۳میلیون واحد حدود ۳۶کانال را تصاحب کند. ازاینرو برای عبور از مقاومت مذکور نیاز است متغیرهای بنیادی، بهخصوص نرخ ارز موثر بر شرکتها، به قیمت بازار آزاد نزدیک شوند. همچنین معادلات سیاسی نتیجه را به نفع بورس رقم بزند.
نوسان در کمین بازار؟
عبور پیاپی شاخصهای سهامی از کانالهای مختلف، در کنار افزایش ارزش معاملات و تداوم ورود سرمایههای خرد، نشان میدهد تقاضا همچنان توانسته بخش قابلتوجهی از عرضههای موجود را جذب کند. از ابتدای سال تا روز شنبه، ۸۱همت پول حقیقیها وارد بازار سهام شده که در کنار رکوردشکنیهای شاخص کل و هموزن میتواند از منظر روانی نیز برای فعالان بازار اهمیت داشته باشد.
در همین رابطه حجت سرهنگی، کارشناس بازارهای مالی، اظهار کرد: رسیدن شاخص کل به سطوح بالاتر به معنای تداوم رشد با همان سرعت گذشته نیست. پس از هر موج صعودی، بخشی از معاملهگران برای شناسایی سود وارد سمت فروش میشوند و همین موضوع میتواند موجب افزایش نوسان در بازار شود. از طرفی هرچه شاخص به سطوح بالاتر نزدیک میشود، اهمیت جریان سرمایههای خرد و قدرت تقاضا نیز بیشتر خواهد شد.
به گفته این کارشناس، یکی از نکات مهم در شرایط فعلی، رفتار پول حقیقیهاست. تداوم ورود سرمایههای خرد در کنار رشد شاخص میتواند نشانهای از افزایش اعتماد معاملهگران به بازار سهام باشد. در مقابل، کاهش ورود پول یا تغییر جهت آن میتواند سرعت رشد بازار را کاهش دهد. بنابراین، در مسیر رسیدن بورس به کانالهای بالاتر، تنها سطح شاخص اهمیت ندارد و رفتار نقدینگی نیز یکی از متغیرهای کلیدی خواهد بود. از سوی دیگر، وضعیت متغیرهای بنیادی همچنان در کانون توجه قرار دارد. نرخ ارز، عملکرد شرکتها، گزارشهای فروش و سودآوری بنگاهها میتوانند بر ارزشگذاری سهام اثر بگذارند. در صورتی که این متغیرها بتوانند انتظارات موجود در بازار را پشتیبانی کنند، عبور از کانالهای بالاتر میتواند با پشتوانه بنیادی بیشتری همراه شود. این در حالی است که ریسکهای سیاسی همچنان مهمترین متغیر بیرونی بازار هستند. هرگونه تغییر در فضای سیاسی و انتشار اخبار غیرمنتظره میتواند رفتار معاملهگران را تحتتاثیر قرار دهد و روند فعلی را با نوسان همراه کند. از این رو، رکوردشکنیهای شاخص کل را نمیتوان صرفا بر اساس روند گذشته قطعی دانست. بورس تهران اکنون در نقطهای قرار گرفته که ۲۸ کانال را از ابتدای سال پشت سر گذاشته و تا رسیدن به سیاُمین کانال حدود ۳درصد فاصله دارد. ادامه این مسیر به قدرت تقاضا، تداوم ورود پول، وضعیت متغیرهای بنیادی و البته سطح ریسکهای سیاسی وابسته خواهد بود.
رشد بدون هیجان
محمد غفوری، کارشناس بازارهای مالی، نیز معتقد است که بورس همچنان شانس صعود دارد. به گفته او، بازار در شرایط فعلی منطقی عمل میکند و حتی میتواند به بستری مناسب برای تامین مالی شرکتهایی تبدیل شود که به منابع جدید نیاز دارند. از این منظر، رشد بازار میتواند بهصورت پیوسته و آهسته ادامه پیدا کند و درعینحال، سطح هیجانات نیز تا حدودی کنترل شود. غفوری با اشاره به عملکرد ماهانه شرکتها افزود: گزارشهای مثبت شرکتها نیز میتواند شانس تداوم روند بازار را افزایش دهد؛ چرا که بهبود فروش و عملکرد شرکتها، پشتوانه بنیادی مناسبی برای حرکت بازار فراهم میکند.
این کارشناس بازارهای مالی تاکید کرد که در صورت نبود اتفاق خاص سیاسی، بورس همچنان ظرفیت رشد دارد. به گفته این تحلیلگر، بازار سرمایه ایران بازاری است که هر خبر سیاسی میتواند تاثیر قابلتوجهی بر روند معاملات آن داشته باشد. اما از طرفی تورم انباشته سالهای اخیر و محدودیتهایی مانند قیمتگذاری دستوری و برخی مداخلات در بازار، در ماههای اخیر تا حدی کمرنگ شده و بورس در شرایط مثبت و متعادلتری حرکت میکند.
غفوری معتقد است: محدودههای فعلی قیمتی همچنان ارزنده محسوب میشود و بورس میتواند در ادامه مسیر، ظرفیت رشد داشته باشد.
او گفت: آنچه در مقطع فعلی اهمیت دارد، کیفیت رشد بازار است؛ به این معنا که افزایش قیمتها در صورتی میتواند ادامهدار باشد که با بهبود متغیرهای واقعی شرکتها همراه شود. در این میان، انتشار گزارشهای ماهانه میتواند تصویر روشنتری از وضعیت فروش، درآمد و روند عملیاتی بنگاهها در اختیار سهامداران قرار دهد و مبنای تصمیمگیری دقیقتری ایجاد کند. از سوی دیگر، تامین مالی از مسیر بازار سرمایه میتواند نقش مهمی در تداوم فعالیت شرکتها داشته باشد. اگر این روند در کنار ورود پول و افزایش مشارکت سرمایهگذاران ادامه پیدا کند، بازار ظرفیت آن را خواهد داشت که بدون شکلگیری هیجان شدید، مسیر خود را دنبال کند.
